Εξ αποστάσεως υπέγραψαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν τα ξημερώματα σήμερα, Πέμπτη (ώρα Ελλάδος), τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, βάσει της οποίας η Τεχεράνη δεσμεύεται για την αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει, με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων της Ουάσιγκτον.
Περαιτέρω λεπτομέρειες απομένει να διευθετηθούν στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες αναμένεται να αρχίσουν αύριο, Παρασκευή.
ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν στη συμφωνία για τον τερματισμό της σύρραξης αυτή την εβδομάδα, δύο μήνες μετά την εκεχειρία του Απριλίου και σχεδόν τέσσερις από την έναρξη του πολέμου, που ξεκίνησαν ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, με καταιγιστικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι οποίοι στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.
Στη Γαλλία υπέγραψε ο Τραμπ τη συμφωνία
Το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που συμπεριλαμβάνει το μέτωπο του Λιβάνου, υπογράφηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία.
«Μόλις το υπέγραψα», είπε ο Ρεπουμπλικανός στον Τύπο, εξερχόμενος από παλάτι στις Βερσαλλίες όπου του παρατέθηκε επίσημο δείπνο. Ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε κατόπιν μέσω X βίντεο στο οποίο τον βλέπει κανείς καθώς βάζει την υπογραφή του με μαρκαδόρο στο έγγραφο, έχοντας καθισμένο στο πλάι του τον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, που τον συγχαίρει, προτού το δώσει στον υπουργό Εξωτερικών του Μάρκο Ρούμπιο, όρθιο πίσω του.
Το κείμενο υπογράφηκε από τον Iρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον Aμερικανό ομόλογό του, ανακοίνωσε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.
Το πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε φωτογραφίες που εικονίζουν τον πρόεδρο Πεζεσκιάν καθώς υπέγραφε.
Σύμφωνα με το Press TV, ο κ. Μπαγαεΐ σημείωσε πως η απόφαση το έγγραφο να υπογραφεί από τους προέδρους δεν ήταν τυχαία. Το ότι το υπέγραψαν οι αρχηγοί των δυο κρατών σημαίνει πως θα είναι αυξημένο το πολιτικό κόστος οποιασδήποτε παραβίασης, εξήγησε, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο.
Αναλυτές σημείωσαν ότι η Τεχεράνη προτιμούσε να αποφύγει δημόσιες χειραψίες Ιρανών με Αμερικανούς αξιωματούχους σε επίσημη τελετή υπογραφής – η ιρανική πλευρά προσάπτει στην αμερικανική ευθύνες για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου, και το πολιτικό κόστος τέτοιων εικόνων δεν θα ήταν ακριβώς ευκαταφρόνητο στο εσωτερικό.
Το Ορμούζ θα ανοίξει «χωρίς καθυστέρηση»
Η υπογραφή της συμφωνίας από τους προέδρους σημαίνει πως τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά πλήρως «χωρίς καθυστέρηση» κι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα αρθεί «αμέσως», διαβεβαίωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ.
Επιβεβαίωσε εξάλλου ότι θα οργανωθεί αύριο, Παρασκευή, στην Ελβετία τελετή για να τιμηθεί η σημαντική «εξέλιξη» και να αρχίσουν «τεχνικές συνομιλίες» ανάμεσα στα μέρη.
Μέχρι χθες βράδυ αναμενόταν ότι τη συμφωνία θα υπέγραφαν ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς κι ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ αύριο, Παρασκευή, στην Ελβετία.
Η συμφωνία «καταγράφει την αποτυχία των ΗΠΑ», έκρινε χθες βράδυ κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στην κρατική τηλεόραση ο κ. Γκαλιμπάφ.
Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, λιβανέζικου σιιτικού κινήματος προσκείμενου στην Τεχεράνη, ο Ναΐμ Κάσεμ εξέλαβε από την πλευρά του τη συμφωνία ως «μεγάλη νίκη» για το Ιράν, το οποίο ευχαρίστησε επειδή επέμεινε να συμπεριληφθεί σε αυτήν το μέτωπο του Λιβάνου.
Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του παρότρυνε την κυβέρνηση στη Βηρυτό να «εκμεταλλευτεί» τη συμφωνία για να «διώξει το Ισραήλ» από το έδαφος του Λιβάνου.
Αντίπαλοι του κινήματος κατηγορούν τη Χεζμπολάχ πως έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στις 2 Μαρτίου, εκτοξεύοντας ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ για να εκδικηθεί τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ.
Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Κάσεμ, κάλεσε ακόμη τη λιβανέζικη κυβέρνηση να σταματήσει τις απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, που άρχισαν τον Απρίλιο υπό την αιγίδα της Ουάσιγκτον.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν τόνισε νωρίτερα πως η διαδικασία είναι «ανεξάρτητη» από τη συμφωνία Ουάσιγκτον – Τεχεράνης.
Δύο μήνες διαπραγματεύσεων
Το κείμενο της συμφωνίας, που ανέγνωσε χθες Αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους προβλέπει πως η Ουάσιγκτον θα αναστείλει, από τη στιγμή της υπογραφής, τις κυρώσεις της που εμπόδιζαν τις πωλήσεις του ιρανικού πετρελαίου. Δέχτηκε επίσης να προχωρήσει στην άρση του συνόλου των κυρώσεων εις βάρος της Τεχεράνης σε περίπτωση σύναψης οριστικής συμφωνίας έπειτα από διαπραγματεύσεις διάρκειας εξήντα ημερών.
Κατά τη διάρκειά τους, οι κυβερνήσεις των δύο χωρών θα συζητήσουν για τη δημιουργία «μηχανισμού που θα επιτρέψει την επεξεργασία» των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, με την καταφυγή σε μέθοδο αραίωσής του «υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ», του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, σημείωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, που είδε «μεγάλη νίκη» για την Ουάσιγκτον στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Ιράν θα επιτρέψει εντός 30 ημερών την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, το de facto κλείσιμο των οποίων αφότου ξέσπασε ο πόλεμος κλόνισε την παγκόσμια οικονομία.
Οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν, εφόσον συναφθεί οριστική συμφωνία, να διευκολύνουν, σε συντονισμό με «περιφερειακούς εταίρους» τους, ιδίως μοναρχίες του Κόλπου, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων 300 δισ. δολ. για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, χωρίς πάντως αυτό να συνεπάγεται οποιαδήποτε αμερικανική χρηματοδοτική συμμετοχή.
Το Ιράν δημοσιοποίησε χθες το κείμενο της συμφωνίας μέσω του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων IRNA.
Οι αρχηγοί των κρατών της G7, η σύνοδος της οποίας διεξήχθη στη Γαλλία, εξήραν σε κοινή τους ανακοίνωση την «ιστορική ευκαιρία να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει οποιοδήποτε πυρηνικό όπλο και να αντιμετωπιστούν οι απειλές που συνδέονται με τις περιφερειακές δραστηριότητές του» και το πρόγραμμά του για την κατασκευή βαλλιστικών πυραύλων.
Η Κίνα, από την πλευρά της, εκτίμησε πως είναι «απόλυτα απαραίτητο» να εφαρμόσουν πλήρως «όλα τα μέρη» τη συμφωνία και να αποφευχθούν εξωτερικές «επεμβάσεις», κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξης του υπουργού Εξωτερικών Ουάνγκ Γι με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγκτσί, έκανε γνωστό το Πεκίνο.
Ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας, η χώρα του οποίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο, τόνισε την ανάγκη να γίνει «σωστή διαχείριση» της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και να καταπραϋνθούν «οι έντονες ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας».
Οι τιμές του πετρελαίου έκλεισαν με μικρή άνοδο χθες, με τις αγορές να μοιάζουν επιφυλακτικές πριν από την υπογραφή της συμφωνίας· το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλία αναφοράς, σημείωσε άνοδο 0,75% στα 79,55 δολάρια το βαρέλι.
Με πληροφορίες από Reuters, ΑΠΕ – ΜΠΕ
