Οι ηγέτες των ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου αναζητούν απαντήσεις σχετικά με το περιεχόμενο της νέας συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς οι λεπτομέρειες της συμφωνίας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες ακόμη και στους στενότερους συμμάχους της Ουάσιγκτον.
Κατά τη διάρκεια δείπνου εργασίας στο περιθώριο της συνόδου της G7, στις όχθες της λίμνης της Γενεύης, αρκετοί ηγέτες αποχώρησαν χωρίς να έχουν αποκτήσει σαφέστερη εικόνα για τους όρους της συμφωνίας, σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν γνώση των σχετικών συζητήσεων και μίλησαν στο CNN.
Μία ημέρα μετά την ηλεκτρονική επικύρωση της συμφωνίας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το κείμενο του μνημονίου παραμένει μη δημοσιοποιημένο. Ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη έχουν δώσει στη δημοσιότητα το έγγραφο (1,5 σελίδας) που υπεγράφη διαδικτυακά την Κυριακή, με αποτέλεσμα να καταγράφονται διαφορετικές ερμηνείες ακόμη και εντός της αμερικανικής κυβέρνησης.
Αγνωστο χρονοδιάγραμμα
Παρότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, αναμένεται να συμμετάσχει σε επίσημη τελετή υπογραφής στην Ελβετία την Παρασκευή, παραμένει αβέβαιο εάν έως τότε θα έχουν δοθεί επαρκείς διευκρινίσεις για το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι το κείμενο θα δημοσιοποιηθεί πριν από την τελετή, στο πλαίσιο διαδικασίας που αποσκοπεί στη διαφάνεια. Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίστηκε λιγότερο συγκεκριμένος ως προς το χρονοδιάγραμμα.
«Θέλω να δημοσιοποιηθεί. Πιθανότατα πολύ σύντομα. Θα έλεγα κάποια στιγμή μετά την Παρασκευή», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, καθήμενος δίπλα στον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν.
Οι ηγέτες της G7, που συμμετέχουν στη σύνοδο στο γαλλικό θέρετρο Εβιάν-λε-Μπεν, επιθυμούν να ενημερωθούν για το περιεχόμενο της συμφωνίας πριν από τη δημοσιοποίησή της. Μέχρι στιγμής, κανείς εκτός των άμεσα εμπλεκόμενων πλευρών δεν φαίνεται να έχει δει το πλήρες κείμενο, παρά το γεγονός ότι αρκετοί ηγέτες έχουν χαιρετίσει δημοσίως τη συμφωνία.
Η αβεβαιότητα ήταν τέτοια ώστε μέχρι τη Δευτέρα δεν ήταν απολύτως σαφές αν το έγγραφο είχε καν υπογραφεί. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, για λογαριασμό του Ιράν υπέγραψε ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Διανομή «ρόλων»
Στο επίκεντρο των συζητήσεων σήμερα, Τρίτη, αναμένεται να βρεθούν και οι χώρες του Κόλπου. Ο Μακρόν έχει προσκαλέσει τους ηγέτες της Αιγύπτου, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σε κοινή συνεδρίαση με τους ηγέτες της G7. Οι χώρες αυτές, και ιδίως το Κατάρ, διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, ενώ η Ουάσιγκτον προσβλέπει στη συμβολή τους σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης του Ιράν ύψους 300 δισ. δολαρίων.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να εξετάσουν τη συμβολή τους στην αποκατάσταση της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με συνεργάτες του Τραμπ, οι ΗΠΑ αναμένουν από ευρωπαϊκές χώρες να συνδράμουν στις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης της περιοχής, τώρα που οι εχθροπραξίες έχουν τερματιστεί.
Ωστόσο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι είναι δύσκολο να αναληφθούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις χωρίς να είναι γνωστοί οι όροι της συμφωνίας και ο τρόπος με τον οποίο αυτή ρυθμίζει το μέλλον της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Ακρα μυστικότητα
Η μυστικότητα γύρω από το περιεχόμενο του μνημονίου έχει προκαλέσει προβληματισμό ακόμη και σε συντηρητικούς συμμάχους του Τραμπ. Ο σχολιαστής Μαρκ Λέβιν διερωτήθηκε δημοσίως γιατί το έγγραφο δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, υποστηρίζοντας ότι εφόσον πρόκειται για μια σημαντική συμφωνία ειρήνης, οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν το περιεχόμενό της.
Ασάφειες εξακολουθούν να υπάρχουν και για τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η διέλευση θα είναι «μόνιμα χωρίς τέλη», ενώ η ιρανική πλευρά επιμένει ότι θα διατηρήσει τον έλεγχο της διόδου και τη δυνατότητα επιβολής χρεώσεων εφόσον το κρίνει απαραίτητο.
Ο Βανς, από την πλευρά του, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν ελεύθερες διελεύσεις χωρίς τέλη, αλλά υπογράμμισε πως το ζήτημα θα αποτελέσει αντικείμενο τεχνικών διαπραγματεύσεων που θα ακολουθήσουν.
Στις ίδιες διαπραγματεύσεις αναμένεται να εξεταστούν και κρίσιμα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, της τύχης των φυγοκεντρητών και του πλαισίου διεθνών επιθεωρήσεων.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης ότι δεν θα υπάρξει οικονομική ελάφρυνση για την Τεχεράνη πριν εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της, παραμένει ασαφές ποια ακριβώς βήματα θα θεωρηθούν επαρκή για την άρση των κυρώσεων.
Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι αφήνουν πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης περιορισμένων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης σε πρώιμο στάδιο, όπως η μερική άρση κυρώσεων ή η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, εφόσον η Τεχεράνη προχωρήσει σε αντίστοιχες κινήσεις καλής θέλησης.
Οι συζητήσεις στη Γενεύη αναμένεται να επικεντρωθούν και στη χρηματοδότηση του σχεδίου ανοικοδόμησης του Ιράν, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιδιώκουν τη συμμετοχή κρατών του Κόλπου και άλλων διεθνών εταίρων σε ένα ευρύ επενδυτικό σχήμα για τη μεταπολεμική ανάκαμψη της χώρας.
Πηγή: CNN
