Θολό παραμένει το τοπίο τόσο για το ενδεχόμενο άμεσης υπογραφής μιας ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν όσο και για τους όρους αυτής της συμφωνίας.
Το μεσημέρι της Παρασκευής το πρακτορείο Reuters, επικαλούμενο δυτική πηγή, μετέδωσε ότι το μνημόνιο κατανόησης ανάμεσα στις δύο πλευρές θα μπορούσε να υπογραφεί ακόμη και την Κυριακή, με τη Γενεύη να αναδεικνύεται ως η πιθανότερη τοποθεσία για την τελετή.
Ωστόσο, λίγη ώρα μετά, το ιρανικό πρακτορείο Fars διέψευσε την είδηση. Επικαλούμενο πηγή κοντά στην ομάδα διαπραγμάτευσης το Fars ανέφερε πως οι πληροφορίες σχετικά με την υπογραφή συμφωνίας με τις ΗΠΑ είναι ψευδείς.
Στο μεταξύ, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι τα όσα διαρρέονται από πλευράς Ιράν σχετικά με τους όρους της συμφωνίας είναι αναληθή. «Οι όροι που διέρρευσε το Ιράν δεν έχουν καμία σχέση με τους όρους που συμφωνήθηκαν, γραπτώς», έγραψε, μεταξύ άλλων, σε ανάρτησή του.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η δυτική πηγή που μίλησε στο Reuters τόνισε ότι η διατύπωση του κειμένου «εξακολουθεί να οριστικοποιείται», ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι η συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει και τον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ συγκρούεται με τη φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολάχ. Στόχος, σύμφωνα με την πηγή, είναι η ολοκλήρωση του κειμένου έως το Σάββατο, ώστε να μπορέσει να υπογραφεί από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ.
IRNA: Η Τεχεράνη δεν παραχωρεί τον έλεγχο του Ορμούζ
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε ότι, βάσει του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο με τις Ηνωμένες Πολιτείες που έχει στόχο να βάλει τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, η Τεχεράνη δεν πρόκειται να παραιτηθεί από τον έλεγχο των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ.
«Το Ιράν δεν αναλαμβάνει σε αυτό το κείμενο καμιά δέσμευση να παραχωρήσει τη διαχείριση των Στενών ούτε να αποκαταστήσει τις συνθήκες που επικρατούσαν πριν από την αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική επίθεση», σύμφωνα με το IRNA, το οποίο περιγράφει «τις γενικές γραμμές του υφιστάμενου κειμένου» που οδεύει προς οριστικοποίηση.
Το IRNA μετέδωσε επίσης ότι, βάσει του σχεδίου συμφωνίας, το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος θα εξετασθεί κατά τις 60 ημέρες των διαπραγματεύσεων που θα διεξαγάγει η Τεχεράνη με την Ουάσιγκτον, με το Ιράν να επιμένει στο «δικαίωμά» στον εμπλουτισμό ουρανίου.
«Το Ιράν θα διαπραγματευθεί για το πυρηνικό πρόγραμμα αποκλειστικά στο πλαίσιο των θεμελιωδών αρχών της Ισλαμικής Δημοκρατίας, και ζητήματα όπως το δικαίωμα του Ιράν να εμπλουτίζει το ουράνιο και να διατηρεί εμπλουτισμένες ύλες (…) θα προωθηθούν για να περιληφθούν στην τελική συμφωνία», μετέδωσε το IRNA.
Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο προειδοποίησε κατά των δημοσιευμάτων και των εικασιών που αφορούν το υπό συζήτηση μνημόνιο.
Οι βασικοί όροι του Ιράν
Σύμφωνα με ανώτερη ιρανική πηγή που επικαλείται το Reuters, το προσχέδιο προβλέπει:
- Αρση των κυρώσεων στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.
- Αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια.
- Παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Μεταφορά της συζήτησης για το πυρηνικό πρόγραμμα σε μεταγενέστερο γύρο διαπραγματεύσεων.
Η ίδια πηγή δεν διευκρίνισε ποιες δεσμεύσεις θα αναλάβει το Ιράν σε αντάλλαγμα, ενώ δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από την αμερικανική πλευρά.
Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο Mehr News ανέφερε ότι το σχέδιο περιλαμβάνει και άλλες σημαντικές αμερικανικές παραχωρήσεις, όπως:
- Δέσμευση για αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν.
- Παρουσίαση σχεδίου οικονομικής ανασυγκρότησης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
Ο Τραμπ μιλά για «μεγάλη διευθέτηση»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Πέμπτη ότι ακυρώνει νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν επειδή η συμφωνία είναι πλέον έτοιμη. «Μόλις πετύχαμε μια μεγάλη διευθέτηση στον πόλεμο με το Ιράν», δήλωσε στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.
Οι δηλώσεις του συνέβαλαν στην άνοδο των διεθνών χρηματιστηρίων και στην υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου, με το Brent να καταγράφει πτώση άνω του 2% στις ευρωπαϊκές συναλλαγές.
Στο μεταξύ, η στάση του Ισραήλ παραμένει αβέβαιη. Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν αποτελεί μέρος οποιουδήποτε μνημονίου κατανόησης με το Ιράν, υπογραμμίζοντας τις πιθανές δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν στην εφαρμογή τέτοιας συμφωνίας.
