Λιγότερο από μία εβδομάδα μετά την αναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ, το κόκκινο χαλί ξαναστρώθηκε έξω από το Μέγαρο του Λαού, στο Πεκίνο, αυτή τη φορά προς τιμήν του Βλαντιμίρ Πούτιν. Αν η σινοαμερικανική σύνοδος κορυφής σφραγίστηκε από την αυστηρή προειδοποίηση του Σι Τζινπίνγκ προς τις ΗΠΑ για το θέμα της Ταϊβάν, αυτή τη φορά η ατμόσφαιρα ήταν φιλική, θα έλεγε κανείς συντροφική.
«Μία ημέρα χωρίς εσένα είναι σαν να έχουν περάσει τρία φθινόπωρα», είπε ο συνήθως όχι τόσο λυρικός Πούτιν στον οικοδεσπότη του, κάνοντας χρήση ενός κινεζικού ιδιωματισμού. Αργότερα υπενθύμισε, εν είδει αστεϊσμού, ότι η επίσκεψή του έλαβε χώρα την ίδια ημέρα που ο Μάο Τσετούνγκ, 54 χρόνια πριν, «καλούσε ολόκληρο τον κόσμο να αγωνιστεί εναντίον του αμερικανικού ιμπεριαλισμού». Από την πλευρά του, ο Σι τόνισε ότι «το κύμα του μονομερούς ηγεμονισμού είναι αχαλίνωτο» και ότι ο κόσμος απειλείται με επιστροφή «στον νόμο της ζούγκλας».
Το μήνυμα
Πέρα από τις 40 διμερείς συμφωνίες σε ευρύτατη γκάμα θεμάτων που υπέγραψαν οι δύο πλευρές, το πολιτικό μήνυμα της συνόδου Σι – Πούτιν ήταν κρυστάλλινο: οι προσπάθειες του Τραμπ να αποσπάσει την Κίνα από τη στρατηγική συνεργασία της με τη Ρωσία πέφτουν στο κενό. Κι αυτή η διαβεβαίωση ήταν το βασικό που ήθελε να ακούσει ο Ρώσος ηγέτης, τη στιγμή που ο πόλεμος στην Ουκρανία βρισκόταν σε κρίσιμο σημείο καμπής.
Τέσσερα χρόνια και τρεις μήνες μετά την έναρξη της εισβολής, τίποτα δεν δείχνει ότι η Ρωσία είναι σε θέση να εξασφαλίσει το ελάχιστο που θα ήθελε ο Πούτιν για να ξεκινήσει ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις – την κατάληψη ολόκληρου του Ντονμπάς. Ακόμη χειρότερα, αυξάνονται οι κίνδυνοι να εξελιχθεί ο πόλεμος σε ευθεία σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.
Την περασμένη Τρίτη, ενώ το αεροπλάνο του Ρώσου προέδρου προσγειωνόταν στο Πεκίνο, το ρωσικό πρακτορείο TASS δημοσίευε συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ σε εξαιρετικά δυσοίωνους τόνους. «Η κλιμάκωση των εντάσεων, συμπεριλαμβανομένων ωμά προκλητικών κινήσεων στην πυρηνική σφαίρα, μεγεθύνει τους στρατηγικούς κινδύνους, όπως εκείνον μιας ευθείας σύγκρουσης ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και στη χώρα μας, με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες», δήλωσε το νούμερο δύο της ρωσικής διπλωματίας. Μεταξύ άλλων, επικαλέστηκε την πρόθεση της Φινλανδίας να φιλοξενήσει πυρηνικά όπλα, τα σχεδιαζόμενα γυμνάσια Γαλλίας – Πολωνίας στη Βαλτική με προσομοιώσεις πυρηνικών πληγμάτων κατά της Ρωσίας και την «επιταχυνόμενη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης εναντίον της χώρας μας».
Στο στόχαστρο η Λετονία
Την ίδια ημέρα, το ΝΑΤΟ κατέρριψε ουκρανικό drone ενώ βρισκόταν πάνω από την Εσθονία, έχοντας διεσδύσει από τη Λετονία. Η ρωσική υπηρεσία πληροφοριών SVR κατήγγειλε ότι η Ουκρανία χρησιμοποιεί τον εναέριο χώρο των Βαλτικών Δημοκρατιών για να πλήττει ρωσικούς στόχους και στοχοποίησε ευθέως τη Λετονία, υποστηρίζοντας ότι φιλοξενεί σταθμό χειριστών των ουκρανικών drones. «Η συμμετοχή της εν λόγω χώρας στο ΝΑΤΟ δεν θα προστατεύσει τους συνενόχους των τρομοκρατών από τη δίκαιη τιμωρία», ανέφερε η εν λόγω ανακοίνωση.
Το Κίεβο και σύμμαχοί του διατείνονται ότι η Ρωσία εκτρέπει σκόπιμα, με ηλεκτρονικά μέσα, ουκρανικά drones προς τις Βαλτικές Δημοκρατίες για να τις στοχοποιήσει. Δεν αποκλείεται αυτό να αληθεύει, σε κάθε περίπτωση όμως οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών δεν πείθουν ότι προτεραιότητά τους είναι η μείωση των εντάσεων.
Την περασμένη Δευτέρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας Κεστούτις Μπάντρις απείλησε με επίθεση του ΝΑΤΟ εναντίον του Καλίνιγκραντ. Πρόκειται για τον ρωσικό θύλακο μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας, όπου βρίσκεται ο ναύσταθμος του ρωσικού στόλου της Βαλτικής.
«Πρέπει να δείξουμε στους Ρώσους ότι είμαστε ικανοί να διεισδύσουμε στο μικρό φρούριο που έχουν φτιάξει στο Καλίνιγκραντ. Το ΝΑΤΟ έχει τη δυνατότητα να ισοπεδώσει τα στοιχεία αεράμυνας και τις βάσεις της Ρωσίας στην περιοχή», δήλωσε ο Μπάντρις στην ελβετική εφημερίδα Neue Zürcher Zeitung. Παρόμοιες απειλές εναντίον μιας πυρηνικής υπερδύναμης θα ήταν αδιανόητες αν δεν είχε προηγηθεί η πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας και νυν ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Κάγια Κάλας, η οποία δήλωσε προ διετίας ότι ο κατακερματισμός της Ρωσίας σε μικρότερα κράτη θα ήταν θετική εξέλιξη.
Μέχρι τα Ουράλια
Στο μεταξύ, τα κύματα επιθέσεων των ουκρανικών drones γίνονται ολοένα και πιο καταστροφικά. Η γραμμή του μετώπου έμεινε τους πρώτους μήνες του 2026 πρακτικά στάσιμη, με οριακά ρωσικά κέρδη στο Ντονέτσκ και της Ουκρανίας στη Ζαπορίζια. Ορισμένοι Ρώσοι bloggers, υποστηρικτές του πολέμου, φοβούνται ουκρανική αντεπίθεση στη Ζαπορίζια με στόχο τη διάρρηξη του νότιου διαδρόμου που συνδέει τη ρωσική ενδοχώρα με την Κριμαία. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, οι Ουκρανοί εξαπέλυσαν πάνω από 1.000 drones, κάποια από τα οποία έπληξαν πολυκατοικίες στα περίχωρα της Μόσχας, σκοτώνοντας τρεις ανθρώπους. Αλλα drones έπληξαν πετροχημικά συγκροτήματα και στόχους στη βιομηχανική περιοχή του Αικατερίνενμπουργκ, στα Ουράλια, που παρέμειναν απρόσιτα από τη Βέρμαχτ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Με άλλα λόγια, ο πόλεμος αρχίζει για πρώτη φορά να θίγει μεγάλα τμήματα του πληθυσμού που βρίσκονται πολύ μακριά από τη γραμμή του μετώπου, ασκώντας αυξανόμενη πολιτική πίεση στον Πούτιν. Παράλληλα, μεγαλώνει το οικονομικό κόστος για τη Ρωσία. Η κυβέρνηση αναθεώρησε την προβλεπόμενη αύξηση του ΑΕΠ για το 2026 από 1,3% σε 0,4%, τα επιτόκια βρίσκονται στο εξοντωτικό για την ανάπτυξη ύψος του 14,5% και η διευθύντρια της Κεντρικής Τράπεζας Ελβίρα Ναμπιουλίνα κάνει λόγο για χωρίς προηγούμενο ελλείψεις εργατικών χεριών λόγω του πολέμου.
Αίσθηση προκάλεσε η πρόσφατη προειδοποίηση του Γενάντι Ζιουγκάνοφ, ηγέτη του (φιλοπουτινικού) Κομμουνιστικού Κόμματος, από το βήμα της Βουλής, ότι αν η κυβέρνηση δεν αντιμετωπίσει τα οικονομικά προβλήματα, «το ερχόμενο φθινόπωρο μπορεί να επαναληφθούν αυτά που συνέβησαν το 1917» – τη χρονιά των δύο ρωσικών επαναστάσεων, με την πρώτη να ρίχνει τον τσάρο και τη δεύτερη να φέρνει τους μπολσεβίκους.
Αντιμέτωπο με την αυξανόμενη αιμορραγία από τα ουκρανικά drones, το ρωσικό υπουργείο Αμυνας δημοσίευσε λίστα με διευθύνσεις εργοστασίων όπου αυτά παράγονται σε Γερμανία, Βρετανία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία και Ισραήλ, προειδοποιώντας ότι θα θεωρηθούν νόμιμοι στόχοι. Κάποιοι άλλοι προχώρησαν περισσότερο. Λογογράφος του Μπρέζνιεφ, σύμβουλος των Γκορμπατσόφ, Γέλτσιν και Πούτιν και επικεφαλής του Συμβουλίου Εξωτερικής και Αμυντικής Πολιτικής σήμερα, ο Σεργκέι Καραγκάνοφ πρότεινε στις 5 Μαΐου προληπτικά πλήγματα εναντίον ευρωπαϊκών κρατών, πρώτα με συμβατικά όπλα, εν ανάγκη και με μικρά πυρηνικά πεδίου μάχης, ώστε να «συνετιστούν» και να τελειώσει γρηγορότερα ο πόλεμος. Σχεδόν ταυτόχρονα, παρόμοια πρόταση διατύπωσε ο πρόεδρος του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων Ντμίτρι Τρένιν, πρώην εκπρόσωπος της χώρας του στο Κολέγιο ΝΑΤΟ – Ρωσίας και επικεφαλής του παραρτήματος Μόσχας του Ινστιτούτου Κάρνεγκι.
Δεν είναι βέβαιο ότι πρόκειται απλώς για ψυχολογικό πόλεμο. Οι ρωσικές ελίτ είχαν κάθε λόγο να θορυβηθούν πέρυσι τέτοιο καιρό, όταν οι Ουκρανοί επιτέθηκαν εναντίον στρατηγικών αεροπλάνων της Ρωσίας, δηλαδή σε ένα από τα σκέλη της πυρηνικής τριάδας της. Η επιχείρηση περιελάμβανε 117 drones, οι στόχοι των οποίων ήταν διάσπαρτοι σε πέντε ωριαίες ζώνες και σε αποστάσεις μέχρι και 4.300 χιλιομέτρων από τα ουκρανικά σύνορα.
Μια επιχείρηση παρομοίων διαστάσεων και δυνητικών συνεπειών θα ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί χωρίς το πράσινο φως ισχυρών δυτικών κρατών και χωρίς τη βοήθεια των κατασκοπευτικών δορυφόρων τους. Πολλοί απόρησαν τότε για την υποτονική αντίδραση του Πούτιν στην παράτολμη πρόκληση.
Πάντως, αυτή την εβδομάδα, η Ρωσία πραγματοποίησε τα μεγαλύτερα πυρηνικά της γυμνάσια εδώ και πολλά χρόνια, τα οποία περιελάμβαναν μεταφορά πυρηνικών κεφαλών στη Λευκορωσία, με τον Ζελένσκι να υποπτεύεται νέα ρωσική εισβολή από τα βόρεια σύνορα προς το Κίεβο.
Θερινή επίθεση
Ετσι κι αλλιώς, με τα χιόνια να έχουν λιώσει και τη λάσπη να στεγνώνει γρήγορα στους λόφους και στη στέπα της Ουκρανίας, πλησιάζει η στιγμή που θα ξεκινήσει η θερινή επίθεση του ρωσικού στρατού, σε μια νέα απόπειρα, πιθανώς την τελευταία, να εξασφαλιστούν στο πεδίο της μάχης τα μέγιστα κέρδη πριν από την τελική διαπραγμάτευση. Ωστόσο, με βάση την πείρα των τελευταίων μηνών, η πιθανότητα να εξελιχθεί αυτή η εκστρατεία σε μπούμερανγκ για τη Ρωσία είναι υπαρκτή και ο κίνδυνος για μια ευθεία σύγκρουση με το ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα με τους Ευρωπαίους, μεγαλύτερος από κάθε άλλη φορά.
Οι αριθμοί
1.000 drones εξαπέλυσαν οι Ουκρανοί το περασμένο Σαββατοκύριακο. Κάποια από αυτά έπληξαν πολυκατοικίες στα περίχωρα της Μόσχας
0,4% προβλέπεται, σύμφωνα με τη ρωσική κυβέρνηση, να είναι η αύξηση
του ΑΕΠ για το 2026, αναθεωρημένη από το 1,3% της αρχικής πρόβλεψης.
