Η έντονη διπλωματική κινητικότητα των τελευταίων ημερών έχει μειώσει το χάσμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για τους όρους ειρήνευσης και η επίτευξη συμφωνίας διαγράφεται στον ορίζοντα, αν και οι διαφορές σε κρίσιμα ζητήματα δεν έχουν ακόμη γεφυρωθεί. Αυτή την εικόνα σκιαγραφούσαν τα χθεσινά ρεπορτάζ αμερικανικών και αραβικών Μέσων, παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε στη σκληρή γλώσσα των υπερβολικών απαιτήσεων και των απειλών απέναντι στο Ιράν.
Εντατικές προσπάθειες των Πακιστανών μεσολαβητών – Πρόκειται να ανακοινωθεί συμφωνία, αναφέρουν αραβικά μέσα ενημέρωσης.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, στο περιθώριο της χθεσινής συνόδου ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ στο Χέλσινγκμποργκ της Σουηδίας, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για «μικρή πρόοδο» και «σημάδια προόδου» στις έμμεσες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, που διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Πακιστάν. «Δεν θέλω να υπερβάλλω ως προς την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, αλλά παρατηρείται μια κάποια κινητικότητα και αυτό είναι θετικό», είπε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Λίγο αργότερα, ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγκτσί συναντούσε στην Τεχεράνη τον απεσταλμένο του Πακιστάν, σε ακόμη μία προσπάθεια γεφύρωσης του χάσματος με την αμερικανική πλευρά. Ο Πακιστανός υπουργός Εσωτερικών Σαγιέντ Μόχσιν Νάκβι επισκέφθηκε και πάλι την ιρανική πρωτεύουσα, δύο ημέρες αφότου είχε παραδώσει στην ιρανική ηγεσία τις τελευταίες προτάσεις των Αμερικανών. Ανώτερος αξιωματούχος του Ιράν που μίλησε στο πρακτορείο Reuters ανέφερε ότι το χάσμα με τους Αμερικανούς έχει όντως μειωθεί, αν και παραμένουν κρίσιμες διαφορές ως προς τον εμπλουτισμό ουρανίου από τη χώρα του και το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ.
Το αραβόφωνο τηλεοπτικό δίκτυο Al Arabiya, που έχει την έδρα του στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, ανέφερε ότι ήταν πιθανό να επιτευχθεί συμφωνία εντός των επόμενων ωρών και δημοσιοποίησε το σχέδιο συμφωνίας που βρίσκεται στο τραπέζι, χωρίς να αναφέρει τις πηγές του. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το σχέδιο προβλέπει άμεση και καθολική κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα (κάτι που σημαίνει όχι μόνο στο Ιράν, αλλά και στον Λίβανο), αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων σε αντάλλαγμα για την εφαρμογή της συμφωνίας από το Ιράν. Τα κρίσιμα θέματα σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα δεν αντιμετωπίζονται με τον εν λόγω σχέδιο, αλλά παραπέμπονται σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις, οι οποίες προβλέπεται να ξεκινήσουν εντός επτά ημερών.
Κινητικότητα
Σημειώνεται ότι χθες βράδυ ο Πακιστανός στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, που έχει αναλάβει τον ρόλο του κεντρικού μεσολαβητή, μετέβη στην Τεχεράνη, ενδεχομένως για την οριστικοποίηση της συμφωνίας. Μια πρόσθετη ένδειξη αυξανόμενης κινητικότητας ήρθε χθες το απόγευμα, όταν έγινε γνωστό ότι το Κατάρ έστειλε και αυτό δική του αντιπροσωπεία μεσολαβητών, σε συνεννόηση με την Ουάσιγκτον, για να επιταχυνθεί η διαπραγμάτευση.
Σε ό,τι αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου, το Ιράν φαίνεται να δέχεται, τελικά, την αναστολή της διαδικασίας για εύλογο χρονικό διάστημα, αν και θεωρούν υπερβολικά τα 20 χρόνια που θέλουν να εξασφαλίσουν οι Αμερικανοί. Στο θέμα του Ορμούζ, ρεπορτάζ των New York Times αναφέρουν ότι το Ιράν προσπαθεί να πείσει το Ομάν, που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά των Στενών, να συνεταιριστεί μαζί του σε ένα σύστημα «τελών» από τα διερχόμενα πλοία, αν και οι Αμερικανοί, όπως και άλλες χώρες, ενδέχεται να το απορρίψουν ως απλή μεταμφίεση των διοδίων, τα οποία και απορρίπτουν.
Την Πέμπτη, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει σε δημοσιογράφους, στον Λευκό Οίκο, ότι οι ΗΠΑ δεν θα δεχθούν την επιβολή οποιωνδήποτε τελών ή διοδίων στα Στενά. «Τα θέλουμε ανοιχτά, δωρεάν… Είναι διεθνής διάδρομος», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος. Αναφορικά με το απόθεμα ισχυρά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν, δήλωσε: «Θα το πάρουμε. Δεν το χρειαζόμαστε, δεν το θέλουμε. Πιθανότατα θα το καταστρέψουμε αφού το πάρουμε, αλλά δεν θα το αφήσουμε στα χέρια τους». Οσο για το ενδεχόμενο να αντιδράσει αρνητικά ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου σε ενδεχόμενη συμφωνία με το Ιράν, εξέφρασε την πεποίθηση ότι «θα κάνει αυτό που θα θέλω να κάνει».
Από την πλευρά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ο σύμβουλος της προεδρίας Ανουάρ Γκαργκάς εκτίμησε χθες ότι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας είναι 50%-50% και τόνισε ότι θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα θεμελιώδη προβλήματα ώστε να μην οδηγηθούμε στο μέλλον σε επανάληψη των στρατιωτικών επιχειρήσεων, κάτι που εγκυμονεί ολέθριους κινδύνους για τις χώρες του Κόλπου.
