Δικαστήριο στην Καλιφόρνια απέρριψε την αγωγή του Ελον Μασκ κατά της OpenAI και του επικεφαλής της, Σαμ Αλτμαν, κρίνοντας ότι η εταιρεία δεν έχει ευθύνη απέναντι στον πλουσιότερο άνθρωπο του κόσμου για το ότι φέρεται να απομακρύνθηκε από την αρχική της αποστολή προς όφελος της ανθρωπότητας.
Με ομόφωνη απόφαση, οι ένορκοι έκριναν ότι η υπόθεση δεν μπορούσε να προχωρήσει, καθώς ο Μασκ κατέθεσε την αγωγή μετά τη λήξη της προθεσμίας παραγραφής για την υποβολή τέτοιων αξιώσεων.
Ο Μασκ είχε κατηγορήσει τον Αλτμαν ότι παραβίασε μια συμφωνία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, μετατρέποντας την εταιρεία που δημιούργησε το ChatGPT σε κερδοσκοπική επιχείρηση, αφότου ο ίδιος είχε δωρίσει 38 εκατ. δολάρια.
Ο Μασκ υποστήριξε ότι ο Αλτμαν τον εξαπάτησε, αποδεχόμενος τη χρηματοδότησή του και στη συνέχεια υπαναχωρώντας από την αρχική μη κερδοσκοπική αποστολή της OpenAI για την ανάπτυξη τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης προς όφελος της ανθρωπότητας.
Το χρονικό της νομικής διαμάχης
Η δίκη ξεκίνησε στις 28 Απριλίου και θεωρήθηκε από πολλούς κρίσιμη για το μέλλον της OpenAI αλλά και της τεχνητής νοημοσύνης γενικότερα – τόσο ως προς τον τρόπο χρήσης της όσο και ως προς το ποιος θα επωφελείται οικονομικά από αυτή.
Η ετυμηγορία εκδόθηκε έπειτα από 11 ημέρες καταθέσεων και αγορεύσεων, κατά τις οποίες η αξιοπιστία τόσο του Μασκ όσο και του επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Αλτμαν, αμφισβητήθηκε επανειλημμένα. Κάθε πλευρά κατηγορούσε την άλλη ότι ενδιαφέρεται περισσότερο για το οικονομικό όφελος παρά για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος.
Στην τελική του αγόρευση, ο δικηγόρος του Μασκ, Στίβεν Μόλο, υπενθύμισε στους ενόρκους ότι αρκετοί μάρτυρες είχαν αμφισβητήσει την ειλικρίνεια του Αλτμαν ή τον είχαν χαρακτηρίσει ψεύτη, ενώ σημείωσε ότι ακόμη και ο ίδιος ο Μασκ δεν απάντησε με απόλυτο «ναι» όταν ρωτήθηκε στη διάρκεια της δίκης αν είναι απολύτως αξιόπιστος. «Η αξιοπιστία του Σαμ Αλτμαν είναι άμεσα στο επίκεντρο της υπόθεσης», είπε ο Μόλο. «Αν δεν τον πιστεύετε, δεν μπορούν να κερδίσουν».
«Προδοσία»
Στην αγωγή του ο Μασκ κατηγορούσε ανοιχτά τους συνιδρυτές της εταιρείας για προδοσία. «Αυτή η αγωγή είναι πολύ απλή», είπε την πρώτη μέρα της δίκης, «δεν είναι σωστό να κλέβεις έναν φιλανθρωπικό οργανισμό». Αν αφεθεί η OpenAI να συνεχίσει την πορεία της ως έχει, «αυτό θα δώσει το ελεύθερο να λεηλατηθούν όλοι οι φιλανθρωπικοί οργανισμοί στην Αμερική», πρόσθεσε. «Κυρίες και κύριοι, βρισκόμαστε σήμερα εδώ επειδή οι κατηγορούμενοι στην υπόθεση αυτή έκλεψαν ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα», είχε υποστηρίξει ο Μόλο στην εναρκτήρια αγόρευσή του, παρομοιάζοντας την εταιρεία μ’ ένα μουσείο και το πωλητήριό του.
«Το πωλητήριο δεν μπορεί να λεηλατήσει το μουσείο, να κλέψει όλους τους Πικάσο και να τους χρησιμοποιήσει για να αποκομίσει κέρδος», κατέληξε. Η βασική νομική επιχειρηματολογία του Μασκ ήταν απλή: οι εναγόμενοι δεσμεύτηκαν ότι η εταιρεία θα λειτουργεί για το καλό της ανθρωπότητας και όχι για το κέρδος, και αθέτησαν την υπόσχεσή τους.
Εμφύλιος για την πολεμική νοημοσύνη
Η πλευρά του Αλτμαν και του έτερου συνιδρυτή του, Γκρεγκ Μπρόκμαν, υποστήριξε ότι ο πρώην συνεταίρος τους δεν ενδιαφερόταν ποτέ για το μη κερδοσκοπικό σκέλος του σχήματος, κάτι που αποδεικνύεται απ’ το γεγονός ότι αμέσως μετά την επιτυχία του ChatGPT το 2022, ο Μασκ έσπευσε να δημιουργήσει δική του εταιρεία, την xAI, μ’ ένα δικό της ανταγωνιστικό μοντέλο, το Grok.
Η OpenAI ιδρύθηκε μεν ως ΜΚΟ αλλά είχε κι έναν μικρό κερδοσκοπικό βραχίονα ο οποίος χρηματοδοτούσε την έρευνα.
Βλέποντας ο Αλτμαν και ο Μπρόκμαν τον νέο αλγόριθμο των ερευνητών της Google ονόματι Transformer (το Τ του GPT), κατάλαβαν ότι υπήρχε μια μεγάλη ευκαιρία κερδοφορίας. Σύμφωνα με το σκεπτικό των ιδρυτών, η επίτευξη της AGI (Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη) δεν ήταν ένας συνηθισμένος επιχειρηματικός στόχος, αλλά ένα πρωτοφανές ορόσημο με τεράστιες επιστημονικές και οικονομικές συνέπειες. Γι’ αυτό, θεωρούσαν ότι έπρεπε να διαχειριστούν τα πιθανά κέρδη με ιδιαίτερη προσοχή. Η εταιρική δομή που θα υποστήριζε την AGI δεν θα μπορούσε να ακολουθεί τα συμβατικά πρότυπα.
Πέρυσι, η OpenAI αναδιάρθρωσε τον κερδοσκοπικό της βραχίονα, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για μια πιθανή είσοδο στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.
Αλτμαν: Ο Μασκ ήθελε τον απόλυτο έλεγχο
Σύμφωνα με τον Αλτμαν, ο Μασκ ήθελε πάντα τον απόλυτο έλεγχο της εταιρείας, την πλειοψηφία των μετοχών και τον τίτλο του CEO. Τον Ιανουάριο του 2018, ο Μασκ πρότεινε να συγχωνευθεί η OpenAI με την Tesla, ώστε η Tesla να λειτουργεί ως «πηγή εσόδων» για την ανάπτυξη της AGI, πρόταση που απορρίφθηκε. Ο Μασκ αποχώρησε οριστικά από την ομάδα τον Φεβρουάριο του 2018, διακόπτοντας τη χρηματοδότηση και προκαλώντας ισχυρό σοκ στην εταιρεία.
Στη συνέχεια, το 2019, ο Αλτμαν στράφηκε στη Microsoft, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση ενός δισ. δολαρίων. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις η OpenAI, η οποία λειτουργεί σήμερα ως κερδοσκοπική εταιρεία που εποπτεύεται από τον αρχικό ΜΚΟ, αποτιμάται περίπου στα 850 δισ. δολάρια. Ο Μασκ ζητούσε να επιστρέψει η εταιρεία στο αρχικό μη κερδοσκοπικό καθεστώς, να αποχωρήσει ο Αλτμαν απ’ τη θέση του CEO και να λάβει αποζημίωση ύψους ακόμα και 180 δισ. δολαρίων, την οποία υποσχέθηκε ότι θα δωρίσει εξ ολοκλήρου στον μη κερδοσκοπικό οργανισμό που θα προκύψει.
«Υποπτα κίνητρα»
«Αν χάσει η OpenAI, η εταιρεία του Μασκ θα βγει κερδισμένη και παρά τις υποσχέσεις του να δωρίσει τα τυχόν έσοδα, τα κίνητρά του είναι ύποπτα. Αλλά το επιχείρημά του είναι βάσιμο», σχολίαζε, πριν ανακοινωθεί η ετυμηγορία, ο Γκάρι Μάρκους, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. «Δεν είμαι θαυμαστής του Μασκ», λέει ο Γκάρι Μάρκους, «αλλά ο κόσμος θα ήταν καλύτερος αν η OpenAI αναγκαζόταν να επιδιώξει την αρχική της αποστολή. Δεν εμπιστεύομαι καμία από τις δύο πλευρές, και έχω μιλήσει δημόσια εναντίον αμφοτέρων».
Κατά τον Μάρκους, η OpenAI είχε δεσμευτεί επανειλημμένως ότι θα λειτουργεί ως ΜΚΟ για το καλό της ανθρωπότητας και αθέτησε την υπόσχεσή της. «Εκμεταλλεύτηκαν αυτή τη θέση για να προσελκύσουν ταλέντα, να αντλήσουν χρήματα και φήμη από τον Μασκ, να εξασφαλίσουν φοροαπαλλαγές και πολλά άλλα».
