Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ συμφώνησε πως η Τεχεράνη οφείλει να αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, αν και το Πεκίνο δεν άφησε να διαφανεί ότι προτίθεται να αναμιχθεί.
Κατά την επιστροφή του από το Πεκίνο την Παρασκευή, έπειτα από διήμερες συνομιλίες με τον Σι, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο άρσης των αμερικανικών κυρώσεων εις βάρος κινεζικών πετρελαϊκών εταιρειών που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο. Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ιρανικού αργού παγκοσμίως.
«Δεν ζητώ χάρες, γιατί όταν ζητάς χάρες, πρέπει να ανταποδώσεις», δήλωσε ο Τραμπ, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου εντός του Air Force One για το κατά πόσον ο Σι ανέλαβε σαφή δέσμευση να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη ώστε να ανοίξει εκ νέου το κρίσιμης σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Ο Σι δεν έκανε κανένα δημόσιο σχόλιο σχετικά με τις συνομιλίες του με τον Τραμπ για το Ιράν. Ωστόσο, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τον πόλεμο, χαρακτηρίζοντάς τον σύγκρουση «που δεν έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί και δεν υπάρχει λόγος να συνεχιστεί».
«Θέλουμε τα Στενά ανοιχτά»
Το Ιράν έχει ουσιαστικά διακόψει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων, πριν από τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου, διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η διατάραξη της ναυσιπλοΐας έχει προκαλέσει τη σοβαρότερη κρίση εφοδιασμού πετρελαίου στην ιστορία, εκτοξεύοντας τις τιμές του αργού.
Ο Εμπραχίμ Αζίζι, επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε το Σάββατο ότι η Τεχεράνη έχει προετοιμάσει έναν μηχανισμό για τη διαχείριση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών κατά μήκος μιας καθορισμένης διαδρομής, ο οποίος θα ανακοινωθεί σύντομα.
Ο Αζίζι δήλωσε ότι θα επωφεληθούν μόνο τα εμπορικά πλοία και οι φορείς που συνεργάζονται με το Ιράν, και ότι θα εισπράττονται τέλη για τις εξειδικευμένες υπηρεσίες που παρέχονται στο πλαίσιο του μηχανισμού.
Χιλιάδες Ιρανοί σκοτώθηκαν κατά τις αμερικανικές και ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές, ενώ χιλιάδες ακόμη άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στον Λίβανο, εξαιτίας της αναζωπύρωσης των συγκρούσεων μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ, αν και το Ισραήλ και ο Λίβανος συμφώνησαν την Παρασκευή να παρατείνουν κατά 45 ημέρες την εκεχειρία που έχει μετριάσει τη σύγκρουση στην περιοχή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέστειλαν τις επιθέσεις τους τον περασμένο μήνα, προχωρώντας ωστόσο σε αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Μέχρι το Σάββατο, 78 εμπορικά πλοία είχαν ανακατευθυνθεί και τέσσερα είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας για να εξασφαλιστεί η τήρηση του αποκλεισμού, σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό.
Η Τεχεράνη, η οποία εξαπέλυσε πλήγματα εναντίον του Ισραήλ, αμερικανικών βάσεων και κρατών του Κόλπου μετά την έναρξη του πολέμου, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να άρει τον αποκλεισμό των Στενών εάν οι ΗΠΑ δεν τερματίσουν προηγουμένως τον δικό τους αποκλεισμό. Από την πλευρά του, ο Τραμπ έχει απειλήσει με επανέναρξη των επιθέσεων σε περίπτωση που το Ιράν δεν συναινέσει σε συμφωνία.
«Δεν θέλουμε να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα, θέλουμε τα Στενά ανοιχτά», δήλωσε ο Τραμπ από το Πεκίνο, έχοντας στο πλευρό του τον Σι Τζινπίνγκ.
Εμμένοντας στην πάγια θέση της ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, η Τεχεράνη απορρίπτει κατηγορηματικά τόσο τον τερματισμό του πυρηνικού της προγράμματος όσο και την παράδοση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει.
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει λάβει μηνύματα από τις ΗΠΑ που υποδηλώνουν ότι η Ουάσιγκτον είναι πρόθυμη να συνεχίσει τις συνομιλίες.
Ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης έχει αναλάβει το Πακιστάν. Το ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Nournews μετέδωσε ότι ο Υπουργός Εσωτερικών, Εσκαντάρ Μομενί, είχε «εκτενείς» συνομιλίες με τον Πακιστανό ομόλογό του, ο οποίος πραγματοποιεί επίσκεψη στη χώρα, σχετικά με τις σχέσεις Ιράν – Πακιστάν και τις προοπτικές επανέναρξης των ειρηνευτικών συνομιλιών, χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Χάνει την υπομονή του ο Τραμπ
Ο Τραμπ, ο οποίος δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του ότι χάνει την υπομονή του με το Ιράν, τόνισε ότι η Τεχεράνη «θα έπρεπε να καταλήξει σε συμφωνία».
Οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου –ο οποίος έχει εξελιχθεί σε πολιτικό βαρίδι για τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών του Νοεμβρίου– παραμένουν «στον πάγο» από την περασμένη εβδομάδα, όταν το Ιράν και οι ΗΠΑ απέρριψαν εκατέρωθεν τις τελευταίες προτάσεις που κατατέθηκαν.
Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν άνοδο περίπου 3%, αγγίζοντας τα 109 δολάρια το βαρέλι την Παρασκευή, εν μέσω ανησυχιών για την έλλειψη προόδου στην επίλυση της σύρραξης.
Ο Αραγτσί δήλωσε την Παρασκευή ότι το Ιράν θα έβλεπε θετικά μια παρέμβαση της Κίνας, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη προσπαθεί να δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία, αλλά δεν εμπιστεύεται τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν τορπιλίσει προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων εξαπολύοντας αεροπορικές επιδρομές.
Οταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, δήλωσαν ότι ένας από τους στόχους τους ήταν η αποδυνάμωση των κύριων πυλώνων του καθεστώτος, ώστε οι ίδιοι οι Ιρανοί να ανατρέψουν την κυβέρνηση.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του πολέμου έχουν καταγραφεί ελάχιστα δείγματα οργανωμένης εσωτερικής αντιπολίτευσης στο Ιράν, με τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να καταγγέλλουν ότι η κυβέρνηση έχει καταστείλει βίαια τους επικριτές της.
Παράλληλα, το δικαστικό σώμα του Ιράν ανακοίνωσε το Σάββατο ότι 39 άτομα έχουν εκτελεστεί από την έναρξη του πολέμου με την κατηγορία της συνεργασίας με τις υπηρεσίες πληροφοριών του Ισραήλ ή των ΗΠΑ, ή για συμμετοχή σε «τρομοκρατικές» ενέργειες και ένοπλες ταραχές, σύμφωνα με το δικαστικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Mizan.
Κατά την ίδια πηγή, 36 αντικαθεστωτικοί καταδικάστηκαν σε πολυετείς ποινές κάθειρξης.
Reuters
