Πολλοί άνδρες καταλήγουν είτε να αγνοούν τα προβλήματα ψυχικής υγείας τους, είτε να προσπαθούν να τα αντιμετωπίσουν μόνοι τους. Μια έρευνα του 2024 σε περίπου 70.000 ενηλίκους Αμερικανούς έδειξε ότι περίπου το 20% των ανδρών αντιμετώπισε κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη ή άγχος, κατά το προηγούμενο έτος. Αλλες μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνδρες είναι λιγότερο πιθανό να αναζητήσουν φροντίδα από ό,τι οι γυναίκες, χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να νιώσουν καλύτερα και είναι πιο πιθανό να διακόψουν τη θεραπεία.
Ταυτόχρονα, οι άνδρες έχουν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να κάνουν κατάχρηση ναρκωτικών και αλκοόλ, και το 2023 οι θάνατοι από αυτοκτονία στους άνδρες ήταν σχεδόν τετραπλάσιοι σε σχέση με τις γυναίκες.
Το να νιώθει κανείς θυμό περιστασιακά μπορεί να οφείλεται σε καθημερινό στρες, αλλά αν συμβαίνει συνεχόμενα, καλό είναι να απευθυνθεί σε ειδικό.
Το καλύτερο που μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι για να προστατευθούν από αυτούς τους κινδύνους, λένε οι ψυχολόγοι, είναι να δημιουργήσουν ισχυρότερους κοινωνικούς δεσμούς με την οικογένεια και τους φίλους. Αλλά είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζουν πότε είναι η στιγμή να απευθυνθούν σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Με αυτό κατά νου, ζητήσαμε από ψυχολόγους να μας πουν τι πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες για την ψυχική υγεία τους. Ακολουθούν οι απαντήσεις τους:
Η κατάθλιψη
Οι άνδρες διαγιγνώσκονται με κατάθλιψη σε περίπου μισό ποσοστό από αυτό των γυναικών. Αυτό, ωστόσο, οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι άνδρες με κατάθλιψη συχνά παρουσιάζουν ελαφρώς διαφορετικά συμπτώματα, λέει ο Ντέρεκ Γκρίφιθ, καθηγητής Ιατρικής Ηθικής στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβανίας.
Μελέτες δείχνουν ότι ενώ τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες με κατάθλιψη εμφανίζουν συμπτώματα όπως λήθαργος ή απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες, οι άνδρες είναι πιο πιθανό να εκδηλώσουν ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, αισθήματα θυμού και ευερεθιστότητας ή ακόμη και σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλοι ή στομαχικά προβλήματα. Αυτό ονομάζεται συχνά «κρυφή» ή «ανδρική» κατάθλιψη, λέει ο Ντάνιελ Σίνγκλεϊ, ψυχολόγος στο Center for Men’s Excellence στο Σαν Ντιέγκο. Πολλοί άνδρες μπορεί να μην αναγνωρίζουν καν ότι έχουν κατάθλιψη. Το να νιώθει κανείς ευερεθιστότητα και θυμό περιστασιακά μπορεί να είναι ένδειξη καθημερινού στρες, αλλά αν αυτά τα συναισθήματα είναι συνεχόμενα ή τα παρατηρούν οι δικοί σας άνθρωποι, καλό είναι να αναρωτηθείτε αν αποτελούν συμπτώματα κατάθλιψης, λέει ο Σίνγκλεϊ.
Το άγχος του πατέρα
Η επιλόχειος κατάθλιψη είναι ένας ευρέως αναγνωρισμένος κίνδυνος για την υγεία των γυναικών. Ωστόσο, έως και το 10% των νέων πατέρων διαγιγνώσκονται επίσης με αυτήν. «Η μετάβαση από άνδρα σε μπαμπά αποτελεί μια σημαντική αλλαγή ταυτότητας», λέει ο Σίνγκλεϊ.
Είναι ζωτικής σημασίας να φροντίζουν και τον εαυτό τους, προσθέτει, εξασφαλίζοντας καλό ύπνο, σωστή διατροφή, άσκηση και επαφή με φίλους. Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο με ένα νεογέννητο, αλλά ακόμη και λίγα λεπτά την ημέρα για τον εαυτό σας μπορούν να βοηθήσουν. Η ύπαρξη ισχυρών κοινωνικών στηριγμάτων πέρα από τη σύντροφο ή την άμεση οικογένεια είναι επίσης σημαντική, λέει ο Σίνγκλεϊ.
Τάσεις αυτοκτονίας
Σε γενικές γραμμές, οι μεσήλικοι και οι ηλικιωμένοι Αμερικανοί διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοκτονίας, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται σε άνδρες άνω των 75 ετών. Οι αυτόχθονες Αμερικανοί και οι ιθαγενείς της Αλάσκας διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, και ακολουθούν οι μη ισπανόφωνοι λευκοί άνδρες.
Ωστόσο, μια πιο προσεκτική εξέταση των δημογραφικών στοιχείων περιπλέκει αυτή την εικόνα. Στις περισσότερες φυλετικές και εθνοτικές ομάδες ο κίνδυνος αυτοκτονίας κορυφώνεται πριν από τα 35 χρόνια και μειώνεται με την ηλικία. Στους λευκούς άνδρες όμως αυξάνεται σταθερά.
Οι ερευνητές έχουν επικεντρωθεί κυρίως στη χαμηλότερη κοινωνικοοικονομική κατάσταση ως παράγοντα επιδείνωσης της ψυχικής υγείας, λέει ο Γκρίφιθ. Ως αποτέλεσμα, οι μεγαλύτερης ηλικίας άνδρες, που συχνά είναι οικονομικά πιο εύρωστοι από τους νεότερους, έχουν λάβει λιγότερη προσοχή από την έρευνα και τις εκστρατείες ευαισθητοποίησης, προσθέτει. Ωστόσο είναι εξίσου σημαντικό να αναγνωρίζονται σημάδια κακής ψυχικής υγείας, όπως η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ ή η επιδείνωση του ύπνου, στους μεγαλύτερους άνδρες.
Ασκηση με όρια
Ολοι οι ειδικοί συμφώνησαν ότι οι άνδρες μπορούν να βελτιώσουν την ψυχική υγεία τους δημιουργώντας σχέσεις με άλλους ανθρώπους. Πολλοί το κάνουν αυτό συναντώντας φίλους για προπόνηση στο γυμναστήριο ή συμμετέχοντας σε μια ομάδα άθλησης. Ετσι έχουν ταυτόχρονα τα οφέλη της άσκησης αλλά και της κοινωνικότητας.
Αλλά μην το παρακάνετε, λέει ο Ματ Ενγκλαρ-Κάρλσον, καθηγητής Συμβουλευτικής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Φούλερτον. Βλέπει πολλούς άνδρες που πιστεύουν ότι μόνο σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ζωής –όπως το να τρέξουν μαραθώνιο ή να αποκτήσουν κοιλιακούς– θα τους βοηθήσουν να ξεπεράσουν μια περίοδο κακής διάθεσης, λέει και προτείνει να εστιάσετε σε τακτικές, αλλά όχι υπερβολικές ρουτίνες άσκησης. Μια μελέτη του 2018 σε ενήλικους Αμερικανούς έδειξε ότι όσοι συμμετείχαν σε ομαδικά αθλήματα, έκαναν ποδήλατο ή πήγαιναν στο γυμναστήριο τρεις έως πέντε φορές την εβδομάδα, είχαν λιγότερες ημέρες κακής ψυχικής υγείας κάθε μήνα. Ομως όσοι γυμνάζονταν περισσότερο είχαν χειρότερη ψυχική υγεία.
