Και έτσι, με τον πόλεμο στο Ιράν να έχει σταματήσει αλλά να συνεχίζεται, τη Συνθήκη του ΝΑΤΟ να έχει μετατραπεί ακόμη περισσότερο σε νεκρό γράμμα και την παγκόσμια οικονομία να εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες του διπλού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, φτάσαμε στους έξι μήνες από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβίωσε μιας ακόμη απόπειρας δολοφονίας και επανήλθε στο αγαπημένο του μοτίβο περί εμπρηστικής ρητορικής των Δημοκρατικών και των συνοδοιπόρων τους, που δήθεν οπλίζει τα χέρια των παραφρόνων ανά την αμερικανική επικράτεια. Ζήτησε –εκ νέου– να σταματήσει η εκπομπή του Τζίμι Κίμελ και ισχυρίστηκε ότι η επίθεση στο Washington Hilton, όπου έλαβε χώρα το παραδοσιακό δείπνο των ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, αναδεικνύει την ανάγκη να εγκριθεί η ανέγερση της κολοσσιαίας –μεγαλύτερης από το υπόλοιπο κτίριο– αίθουσας δεξιώσεων που έχει οραματιστεί για την προεδρική οικία.
Δείκτες στο ναδίρ
Η δημοτικότητά του, ωστόσο, συνεχίζει να βυθίζεται, με το ποσοστό επιδοκιμασίας του στη δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos να πέφτει την περασμένη εβδομάδα στο 34% – το χαμηλότερο επίπεδο της δεύτερης θητείας του. Ακόμη, σε πρόσφατη δημοσκόπηση του Fox News (22/4) η βαθμολογία του ήταν στα τάρταρα στα περισσότερα ζωτικά ζητήματα (έλεγχος του πληθωρισμού 28%, διαχείριση οικονομίας 34%), με θετική αξιολόγηση μόνο για την ασφάλεια των συνόρων.
Αλλαγή δεδομένων – «Αν με ρωτούσατε πριν από έξι μήνες, θα σας έλεγα ότι οι Δημοκρατικοί έχουν 15% πιθανότητα να κερδίσουν την πλειοψηφία στη Γερουσία. Σήμερα θεωρώ ότι είναι 50/50», λέει ο Νταγκ Σόζνικ, βετεράνος επικοινωνιολόγος των Δημοκρατικών.
Εχοντας υποσχεθεί να μην εμπλέξει τις ΗΠΑ σε νέους πολέμους και να μειώσει τις τιμές, ειδικά της ενέργειας, με την «εκδρομή» του στο Ιράν πέτυχε τα ακριβώς αντίθετα, σε μια χρονική συγκυρία που είχε ήδη απογοητεύσει σημαντική μερίδα των ψηφοφόρων –ειδικά των ανεξάρτητων– που τον ψήφισαν το 2024.
Εν τω μεταξύ, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδό του από την αρχή των μετρήσεων (Ιανουάριος του 1960) – χαμηλότερα ακόμη και από το το σημείο όπου βρισκόταν στις ημέρες της πανδημίας και πολύ χαμηλότερα από το ναδίρ της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αυτό την ίδια στιγμή που ο δείκτης S&P 500 του αμερικανικού χρηματιστηρίου έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά, ανακτώντας τις απώλειες που κατέγραψε κατά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου στο Ιράν. Για τον Τραμπ, που εδραιώθηκε στην πολιτική σκηνή ως φιλεργατικός Ρεπουμπλικανός, η απόκλιση αυτή αποτελεί πολιτικό δηλητήριο.
Σύμφωνα με το προγνωστικό μοντέλο του Economist, οι Δημοκρατικοί έχουν πλέον 95% πιθανότητα να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων. Αλλά και στη Γερουσία, όπου μέχρι πριν από λίγους μήνες εθεωρείτο απίθανο να διεκδικήσουν την πλειοψηφία, τα δεδομένα έχουν αλλάξει.
«Βάσει των ιστορικών στοιχείων και της μειωμένης δημοτικότητας του Τραμπ, είμαι εξαιρετικά αισιόδοξος για τις προοπτικές των Δημοκρατικών τον Νοέμβριο», λέει στην «Κ» ο Νταγκ Σόζνικ, βετεράνος επικοινωνιολόγος των Δημοκρατικών και πρώην διευθυντής πολιτικών υποθέσεων του Λευκού Οίκου επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον. «Το ποσοστό επιδοκιμασίας του Τραμπ είναι 6-7 μονάδες χαμηλότερο από αυτό του Κλίντον το 1994 και του Ομπάμα το 2010. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις οι Δημοκρατικοί έχασαν περισσότερες από 50 έδρες στη Βουλή στις ενδιάμεσες εκλογές».
Oπως εξηγεί ο Σόζνικ, το πρόβλημα για τους Δημοκρατικούς στη Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικανοί πλειοψηφούν κατά 53-47, είναι ότι μόνο 7 από τις 35 πολιτείες που ψηφίζουν είναι αμφίρροπες και «οι τρεις από αυτές βρίσκονται υπό τον δικό τους έλεγχο». (Οι θητείες των γερουσιαστών είναι εξαετείς, συνεπώς το σώμα ανανεώνεται κατά το 1/3 κάθε δύο χρόνια.) Aρα «θα είναι πραγματικά δύσκολο» να γίνει η ανατροπή, σημειώνει, προσθέτοντας ωστόσο: «Αν με ρωτούσατε πριν από έξι μήνες, θα σας έλεγα ότι οι Δημοκρατικοί έχουν 15% πιθανότητα να κερδίσουν την πλειοψηφία στη Γερουσία. Σήμερα θεωρώ ότι είναι 50/50».
«Ο συνασπισμός που εξέλεξε τον Τραμπ το 2024 ήταν πάντα ετερόκλητος και προσωποπαγής», σημειώνει ο Σόζνικ. «Δεν ήταν μεταβιβάσιμος σε άλλους υποψηφίους. Υπάρχουν επτά οικογένειες του MAGA που συχνά αλληλοσυγκρούονται: το America First, τα αμυντικά γεράκια, το MAHA (Make America Healthy Again), οι tech bros, η Χριστιανική Δεξιά, οι δημοσιονομικά συντηρητικοί, οι ρατσιστές. Η μόνη συγκολλητική ουσία που τους κρατάει ενωμένους είναι ο Τραμπ».
Oσο για το περιστατικό στο δείπνο ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, δεν του δίνει ιδιαίτερη σημασία: «Δεν νομίζω ότι θα έχει κάποιον αντίκτυπο», σχολιάζει.
Αίσθημα πολιορκίας – Η Ρεπουμπλικανή δημοσκόπος Κρίστεν Σόλτις Aντερσον εκτιμά πως το περιστατικό στο Hilton θα εντείνει το αίσθημα των συντηρητικών ψηφοφόρων ότι «οι πολιτικοί τους αντίπαλοι θα κάνουν οτιδήποτε για να τους κρατήσουν μακριά από την εξουσία».
Από την πλευρά της, η Κρίστεν Σόλτις Aντερσον, Ρεπουμπλικανή δημοσκόπος της νέας γενιάς, στέκεται στο «πόσο συχνά σε focus groups ακούω αναφορές στο Μπάτλερ (την απόπειρα κατά του Τραμπ ως υποψηφίου, όπου παρ’ ολίγον να χάσει τη ζωή του) από ψηφοφόρους των Ρεπουμπλικανών». Πράγματι, σημειώνει η Σόλτις Aντερσον, το περιστατικό στο Washington Hilton θα εξαφανιστεί σύντομα από τον δημόσιο διάλογο. «Θα είναι όμως μέσα στο μυαλό συντηρητικών ψηφοφόρων –όπως το Μπάτλερ, όπως η δολοφονία του Τσάρλι Κερκ– ως κάτι που εντείνει το αίσθημα ότι βρίσκονται υπό πολιορκία και ότι οι πολιτικοί τους αντίπαλοι θα κάνουν οτιδήποτε για να τους κρατήσουν μακριά από την εξουσία».
Προσωπολατρία
Tέτοιου είδους ψηφοφόροι «μπορεί να έχουν απογοητευθεί από κάποια από τα πράγματα που έχει κάνει ο Τραμπ» αυτούς τους 15 μήνες. «Ωστόσο, νιώθουν ότι η άλλη πλευρά αποτελεί σοβαρή απειλή».
Η Σόλτις Aντερσον υπογραμμίζει και αυτή τον προσωποκεντρικό χαρακτήρα του MAGA. Στις έρευνες κοινής γνώμης που πραγματοποιεί, λέει στην «Κ», «δεν εμφανίζεται ως ένα ιδεολογικό κίνημα που εστιάζει σε συγκεκριμένες πολιτικές, αλλά ως η πεποίθηση ότι ο Τραμπ κινείται στη σωστή κατεύθυνση και η διάθεση υποστήριξής του, ό,τι κι αν επιλέξει να κάνει».
