Το Ιράν επιχείρησε να κάνει επίδειξη δύναμηςστα Στενά του Ορμούζ την Πέμπτη, δημοσιοποιώντας βίντεο με κομάντος του που επιβιβάζονται από ταχύπλοο σε μεγάλο εμπορικό πλοίο. Προηγουμένως, είχαν καταρρεύσει οι ειρηνευτικές συνομιλίες, οι οποίες η Ουάσιγκτον ήλπιζε ότι θα οδηγούσαν στο άνοιγμα ενός από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποβάθμισε την απειλή από τα μικρά σκάφη του Ιράν, δηλώνοντας σε δημοσιογράφους ότι θεωρεί πως η Τεχεράνη επιθυμεί συμφωνία, αλλά η ηγεσία της βρίσκεται σε αναταραχή. Πρόσθεσε ότι δεν βιάζεται να καταλήξει σε συμφωνία, προειδοποιώντας ωστόσο πως, αν το Ιράν δεν επιθυμεί διαπραγμάτευση, «θα το τελειώσω στρατιωτικά».
Οι δηλώσεις του Τραμπ ήρθαν λίγες ώρες αφότου η ιρανική κρατική τηλεόραση είχε δημοσιοποιήσει βίντεο στο οποίο στρατιώτες με καλυμμένα πρόσωπα προσεγγίζουν με γκρι ταχύπλοο το πλοίο «MSC Francesca», ανεβαίνουν στο σκάφος χρησιμοποιώντας ανεμόσκαλα σκάφους και εισβάλλουν σε αυτό οπλισμένοι.
Το υλικό, επενδεδυμένο με μουσική ταινίας δράσης και χωρίς σχόλιο, περιλάμβανε και πλάνα από άλλο πλοίο, το ελληνόκτητο «Epaminondas». Το Ιράν ανακοίνωσε ότι κατέλαβε και τα δύο πλοία την Τετάρτη, ισχυριζόμενο ότι επιχείρησαν να διασχίσουν τα Στενά χωρίς άδεια.
Η κατάληψη πλοίων από το Ιράν υπενθυμίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τη σαφώς ανώτερη στρατιωτική τους ισχύ, δυσκολεύονται να διατηρήσουν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Παρότι ο Τραμπ και στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι το ιρανικό ναυτικό βρίσκεται «στον βυθό της θάλασσας», η Τεχεράνη δείχνει ότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις αγορές πετρελαίου. Πριν από τον πόλεμο, το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου περνούσε από τα Στενά.
Μεγάλες οικονομικές έρευνες έδειξαν χθες, Πέμπτη, ότι η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει ολοένα πιο απτές πιέσεις από το ενεργειακό σοκ του πολέμου, καθώς οι βιομηχανίες έρχονται αντιμέτωπες με εκτόξευση του κόστους παραγωγής και η δραστηριότητα εξασθενεί ακόμη και στον τομέα των υπηρεσιών.
Ο πόλεμος που ξεκίνησε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου έχει «παγώσει» μετά την εκεχειρία που επετεύχθη στις 8 Απριλίου. ΗΠΑ και Ιράν συναντήθηκαν στο Πακιστάν στις 11 και 12 Απριλίου, σε προσπάθεια τερματισμού των εχθροπραξιών, όμως οι συνομιλίες κατέληξαν χωρίς συμφωνία και ακόμη δεν έχει οριστεί νέος γύρος.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι δεν θα εξετάσει το άνοιγμα των Στενών αν οι ΗΠΑ δεν άρουν τον αποκλεισμό της ιρανικής ναυσιπλοΐας, που επιβλήθηκε κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας και για τον οποίο ισχυρίζεται ότι συνιστά παραβίασή της. Παράλληλα, θεωρεί ότι οι ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ συγκρούεται με την υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ, αποτελούν εμπόδιο για την επανέναρξη των συνομιλιών.
Ισραήλ και Λίβανος συμφώνησαν την Πέμπτη να παρατείνουν την εκεχειρία τους για τρεις εβδομάδες, έπειτα από συνάντηση στον Λευκό Οίκο, όπως ανακοίνωσε ο Τραμπ μέσω κοινωνικών δικτύων.
«Ανυπομονώ να υποδεχθώ σύντομα τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπίμπι Νετανιάχου και τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν. Ηταν μεγάλη τιμή να συμμετάσχω σε αυτή την ιστορική συνάντηση», ανέφερε. Παραμένει ωστόσο ασαφές σε ποιο βαθμό η λιβανέζικη κυβέρνηση μπορεί να επηρεάσει τη Χεζμπολάχ.
Πριν από την ανακοίνωση αυτή, το Ισραήλ προειδοποίησε ότι είναι έτοιμο να επαναλάβει τις επιθέσεις κατά του Ιράν.
Ο υπουργός Αμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, δήλωσε ότι η χώρα αναμένει «πράσινο φως» από τις ΗΠΑ για την επανεκκίνηση του πολέμου και προειδοποίησε ότι θα στοχοποιήσει τον ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, «στέλνοντας το Ιράν πίσω, σε σκοτεινή εποχή».
Μάχη για τα Στενά
Ο Τραμπ δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι θα παρατείνει επ’ αόριστον την εκεχειρία με το Ιράν, προκειμένου να δοθεί χρόνος για διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, χθες, Πέμπτη, ανέφερε ότι έδωσε εντολή στο πολεμικό ναυτικό να «πυροβολεί για να καταστρέψει» ιρανικά σκάφη που τοποθετούν νάρκες στα Στενά και να εντείνει τις επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών.
Σε ανάρτησή του, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ έχουν «πλήρη έλεγχο» των Στενών, τα οποία χαρακτήρισε «απολύτως σφραγισμένα», έως ότου το Ιράν προχωρήσει σε συμφωνία.
Αργότερα στον Λευκό Οίκο, δήλωσε ότι το Ιράν ενδέχεται να ενίσχυσε «λίγο» τον εξοπλισμό του κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, αλλά ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να τον εξουδετερώσει μέσα σε περίπου μία ημέρα.
«Μη με πιέζετε χρονικά», είπε όταν ρωτήθηκε πόσο θα περιμένει για μακροπρόθεσμη συμφωνία. «Θέλω την καλύτερη συμφωνία. Θα μπορούσα να την πετύχω τώρα… αλλά δεν το θέλω. Θέλω να είναι διαρκής», σημείωσε.
Ο Τραμπ, που έχει χρησιμοποιήσει σκληρή ρητορική απειλώντας να καταστρέψει το Ιράν, απέκλεισε τη χρήση πυρηνικών όπλων, δηλώνοντας ότι δεν είναι απαραίτητα, καθώς οι ΗΠΑ έχουν ήδη «συντρίψει» το Ιράν με συμβατικά μέσα.
«Οχι, δεν θα τα χρησιμοποιούσα. Τα πυρηνικά όπλα δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιηθούν από κανέναν», δήλωσε.
Ιρανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με κρατικά Μέσα, απέρριψαν τους ισχυρισμούς του Τραμπ περί εσωτερικών διαιρέσεων, ενώ ο Χαμενεΐ ανέφερε σε ανάρτησή του ότι τα «εχθρικά» μέσα ενημέρωσης επιχειρούν να υπονομεύσουν την εθνική ενότητα και ασφάλεια.
Η Ουάσιγκτον, που αντιμετωπίζει ιρανικά πλοία σε διεθνή ύδατα στο πλαίσιο του αποκλεισμού, ανακοίνωσε ότι επιβιβάστηκε σε ακόμη ένα δεξαμενόπλοιο, το «Majestic», στον Ινδικό Ωκεανό – πιθανώς το υπερδεξαμενόπλοιο που είχε εντοπιστεί ανοικτά της Σρι Λάνκα με φορτίο 2 εκατ. βαρελιών αργού.
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι έχει εκτρέψει 33 πλοία από την έναρξη του αποκλεισμού. O πόλεμος στο Ιράν εξελίσσεται σε εργαστήριο οπλικών συστημάτων, αλλά και σε πεδίο δοκιμής συσχετισμών ισχύος σε παγκόσμια κλίμακα, σύμφωνα με ανάλυση στη γαλλική Le Monde.
Με πληροφορίες από Reuters
