Εχουμε ακούσει πολλά διαφορετικά πράγματα σχετικά με το πόσο καιρό πρέπει να κρατάμε τα παπούτσια τρεξίματος. Πώς μπορεί κάποιος να καταλάβει πότε πρέπει να αγοράσει καινούργιο ζευγάρι; Μόλις κάποιος βρει το κατάλληλο ζευγάρι παπουτσιών για τρέξιμο, μπορεί να είναι δύσκολο να το αποχωριστεί.
Συνήθως συνιστάται να αντικαθιστάτε τα παπούτσια τρεξίματος αφού διανύσετε με αυτά περίπου 500 έως 800 χιλιόμετρα. Ωστόσο, η αγορά νέου ζευγαριού τόσο συχνά μπορεί να αποδειχθεί δαπανηρή για όσους τρέχουν συστηματικά. Και οι ερευνητές δεν έχουν κατανοήσει ακόμη πλήρως πώς το τρέξιμο με φθαρμένα παπούτσια μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμούς, εν μέρει επειδή κάποιες εργαστηριακές δοκιμές δεν αποτυπώνουν επαρκώς τον τρόπο με τον οποίο αποδίδουν τα παπούτσια στα πόδια στην καθημερινή χρήση. Η έρευνα δεν υποδεικνύει έναν συγκεκριμένο αριθμό χιλιομέτρων που οδηγεί σε τραυματισμό για όλους, λέει η Αλισον Γκρούμπερ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Κινησιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα, στο Μπλούμινγκτον. Ωστόσο, προσθέτει, οι περισσότεροι ειδικοί στην εμβιομηχανική του τρεξίματος συμφωνούν ότι «υπάρχει ένα σημείο στο οποίο πρέπει να αλλάξει κανείς τα παπούτσια του, και αυτό είναι πριν αρχίσουν να τον ενοχλούν».
Ρωτήσαμε ειδικούς τι καθορίζει το πόσο γρήγορα φθείρονται τα παπούτσια τρεξίματος και πώς να καταλάβουμε πότε είναι ώρα να τα αντικαταστήσουμε.
Τι προκαλεί τη φθορά
Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τον ρυθμό φθοράς των παπουτσιών, όπως η «ηλικία» τους, το σωματικό βάρος σας, οι επιφάνειες στις οποίες τρέχετε, καθώς και η υγρασία και η θερμοκρασία του περιβάλλοντος, λέει ο δρ Ανταμ Τένφορντ, αθλητίατρος και διευθυντής του τομέα ιατρικής του τρεξίματος στο Spaulding National Running Center. Η χρήση των παπουτσιών τρεξίματος στο γυμναστήριο ή για καθημερινές δραστηριότητες τα φθείρει επίσης πιο γρήγορα. Ορισμένα παπούτσια φθείρονται ταχύτερα από άλλα. Τα σύγχρονα «super shoes», σχεδιασμένα για αγώνες, περιέχουν ένα παχύ στρώμα ελαφρού αφρού που βελτιώνει την απόδοση, αλλά συνήθως φθείρεται πιο γρήγορα από τον αφρό ενός κλασικού αθλητικού παπουτσιού, λέει ο Τζέι Τζέι Χάνιγκαν, ερευνητής εμβιομηχανικής και επίκουρος καθηγητής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Ορεγκον, στο παράρτημα Cascades.
Ακόμη κι αν τα παλιά παπούτσια σας εξακολουθούν να σας φαίνονται άνετα, υπάρχουν λόγοι για να τα αποσύρετε. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η φθορά μειώνει την απορρόφηση κραδασμών και αυξάνει την πίεση στα πόδια, κάτι που, σύμφωνα με ορισμένους επιστήμονες, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο τραυματισμού.
Συνήθως συνιστάται η αντικατάστασή τους μετά από περίπου 500 έως 800 χιλιόμετρα, αλλά εξαρτάται και από την «ηλικία» τους, το σωματικό βάρος σας και τις επιφάνειες χρήσης.
Μια μελέτη ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο έτρεχαν οι συμμετέχοντες αρχικά με καινούργια παπούτσια και κατόπιν, μετά τη χρήση τους για 300 χιλιόμετρα, και διαπίστωσε μικρές αλλαγές στον τρόπο κίνησης κατά τη δεύτερη δοκιμή. Αν και οι ειδικοί δεν γνωρίζουν αν αυτές οι αλλαγές αρκούν για να προκαλέσουν άμεσα σοβαρό τραυματισμό, λέει η Γκρούμπερ, ενδέχεται να κάνουν το τρέξιμο λιγότερο άνετο και να σας οδηγήσουν να τροποποιήσετε το πάτημά σας με τρόπο που μακροπρόθεσμα μπορεί να συμβάλει σε τραυματισμούς.
Ποιες όμως είναι οι ενδείξεις ότι τα παπούτσια πρέπει να αντικατασταθούν; Η ορατή φθορά αποτελεί προφανή ένδειξη ότι χρειάζεστε νέο ζευγάρι. Μπορεί να παρατηρήσετε ότι το στρώμα αφρού ανάμεσα στο πάνω και το κάτω μέρος του παπουτσιού φαίνεται πιο ζαρωμένο και συμπιεσμένο. Επίσης μπορεί να δείτε φθορά στα σημεία που προσφέρουν πρόσφυση, ιδιαίτερα σε υποδήματα σχεδιασμένα για τρέξιμο σε μονοπάτια, λέει ο Χάνιγκαν. Ανάλογα με το αν τα πόδια σας στρέφονται προς τα μέσα ή προς τα έξω όταν τρέχετε, το κάτω μέρος των παπουτσιών μπορεί να φθαρεί ανομοιόμορφα. Και αν έχετε φαρδιά πέλματα, τα δάχτυλα μπορεί να αρχίσουν να προεξέχουν από το άνω μέρος του παπουτσιού.
Οι έμπειροι δρομείς
Πολλοί έμπειροι δρομείς λένε ότι καταλαβαίνουν πότε τα παπούτσια τους χρειάζονται αντικατάσταση. Ο Μπρένταν Μάρτιν, δρομέας, προπονητής και φυσικοθεραπευτής στη Νέα Υόρκη, λέει ότι αντιλαμβάνεται πότε τα παπούτσια του αρχίζουν να φαίνονται «κουρασμένα», δηλαδή να χάνουν την ελαστικότητα και την άνεσή τους.
Η σύσταση για αντικατάσταση κάθε 500 έως 800 χιλιόμετρα μπορεί να λειτουργήσει ως ένας καλός γενικός οδηγός, λέει ο Τένφορντ (εφαρμογές για τρέξιμο, όπως το Strava ή το Nike Run Club, μπορούν να σας βοηθήσουν να παρακολουθείτε τα χιλιόμετρα). Αν όμως τα παπούτσια εξακολουθούν να έχουν επαρκή απορρόφηση κραδασμών, δεν εμφανίζουν εμφανή φθορά και δεν νιώθετε πόνο, πιθανότατα μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε για λίγο ακόμη. Ωστόσο να θυμάστε ότι η προσωπική σας αίσθηση μπορεί να μην είναι απόλυτα αξιόπιστη, λέει ο Χάνιγκαν.
Για να το αντιμετωπίσετε αυτό μπορείτε να δοκιμάσετε ένα καινούργιο ζευγάρι από τα ίδια παπούτσια και να δείτε πόσο διαφορετικά το νιώθετε, ή να συγκρίνετε τα παπούτσια σας με φωτογραφίες από όταν ήταν καινούργια. Αν εξακολουθείτε να μην είστε σίγουροι, λέει ο Μάρτιν, ένας φυσικοθεραπευτής ή ένας ειδικός σε κατάστημα εξειδικευμένο στο τρέξιμο μπορεί να σας βοηθήσει να εντοπίσετε τις μικρές αλλαγές που εμφανίζονται σταδιακά.
«Είναι σαν τα μαλλιά σας», λέει. «Τα βλέπετε στον καθρέφτη κάθε μέρα, οπότε δεν συνειδητοποιείτε ότι έχουν μακρύνει και έχουν γίνει ατίθασα, μέχρι να σας επισημάνει κάποιος άλλος ότι χρειάζεστε κούρεμα».
