Ο Πέτρο Χούριν ξέρει πολύ καλά ότι η υγεία του δεν επανήλθε ποτέ από τότε που πήγε στο Τσερνόμπιλ, πριν από 40 χρόνια, για να καθαρίσει τον χώρο του εργοστασίου μετά την έκρηξη στον αντιδραστήρα 4. Ηταν ένας από τους εκατοντάδες χιλιάδες «εκκαθαριστές» (liquidators) που επιστρατεύτηκαν για τις εργασίες αποκατάστασης.
Τριάντα ένας εργαζόμενοι του σταθμού και πυροσβέστες πέθαναν σχεδόν αμέσως από τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας. Χιλιάδες ακόμη έχασαν τη ζωή τους τα επόμενα χρόνια από ασθένειες που συνδέονται με τη ραδιενέργεια, όπως ο καρκίνος, αν και ο συνολικός αριθμός των θυμάτων και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν αντικείμενο έντονης συζήτησης.
Εκείνη την εποχή, ο Χούριν εργαζόταν σε μια επιχείρηση που παρείχε εκσκαφείς και κατασκευαστικά οχήματα, και έτσι εστάλη στη ζώνη αποκλεισμού του Τσερνόμπιλ τον Ιούνιο του 1986. Από τους 40 συναδέλφους του που εργάστηκαν εκεί, μόνο πέντε ζουν σήμερα, όπως περιγράφει ο ίδιος στο Reuters. «Ούτε ένας άνθρωπος από όσους πήγαμε δεν είναι καλά στην υγεία του», είπε ο 76χρονος στο Reuters.
Οι σοβιετικές αρχές προσπάθησαν να αποκρύψουν την έκταση της καταστροφής του Τσερνόμπιλ, αρνούμενες να ακυρώσουν την παρέλαση της 1ης Μαΐου στο Κίεβο, περίπου 100 χιλιόμετρα νότια του Τσερνόμπιλ.
Η σημερινή κυβέρνηση της Ουκρανίας έχει επανειλημμένα τονίσει τον κακό χειρισμό της κρίσης από τις σοβιετικές αρχές και τις προσπάθειες συγκάλυψης της καταστροφής.
Ο Χούριν θυμάται ότι ορισμένοι συνάδελφοί του εξασφάλισαν ιατρικά πιστοποιητικά για να αποφύγουν να υπηρετήσουν στο Τσερνόμπιλ, αλλά ο ίδιος ήταν πρόθυμος να βοηθήσει. «Συνειδητοποίησα ότι, όσο μικρή και αν ήταν η συμβολή μου, έκανα το καθήκον μου για να βοηθήσω να τιθασευτεί αυτό το θηρίο», είπε.
April 1986. “Liquidators” cleaning off debris from the roof of the Chernobyl Nuclear power station. The white streaks on the bottom of the photo are from the high levels of radiation emitted…
Following the reactor 4 explosion on April 26, 1986, the Soviet Union mobilized… pic.twitter.com/1Q5sd9Cnu3
— Archaeo – Histories (@archeohistories) April 19, 2026
Πονοκέφαλος, πόνος στο στήθος και αιμορραγία
Δουλεύοντας σε βάρδιες 12 ωρών, ο Χούριν χρησιμοποιούσε έναν εκσκαφέα για να φορτώνει σε φορτηγά ξηρό σκυρόδεμα αναμεμειγμένο με μόλυβδο – που μεταφερόταν στον χώρο με ποταμόπλοια – ώστε να μεταφέρεται σε αντιδραστήρα, όπου χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή μίας τεράστιας «σαρκοφάγου» που θα περιόριζε την ακτινοβολία. «Η σκόνη ήταν τρομερή», θυμάται ο Χούριν. «Δούλευες μισή ώρα με αναπνευστήρα και στο τέλος γινόταν καφέ σαν ξερό κρεμμύδι».
Υστερα από τέσσερις ημέρες, ο Χούριν είπε ότι άρχισε να εμφανίζει σοβαρά συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, πόνο στο στήθος, αιμορραγία και μια μεταλλική γεύση στον λαιμό. Οι γιατροί τον περιέθαλψαν, αλλά ύστερα από άλλη μία βάρδια μόλις που μπορούσε να περπατήσει. Φοβήθηκε ότι του απέμενε «μία ή δύο μέρες» ζωής.
«Με μετέφεραν στο νοσοκομείο και οι γιατροί έκαναν πρώτα εξέταση αίματος», περιέγραψε ο Χούριν. «Τρύπησαν όλα μου τα δάχτυλα και έβγαινε ένα ωχρό υγρό, αλλά όχι αίμα».
During the Chernobyl disaster, three men volunteered to enter radioactive water beneath the reactor to release a critical valve. Without their actions, a massive steam explosion might have rendered much of Europe uninhabitable for generations. Against all expectations, they… pic.twitter.com/sSzslJmEGm
— Historic Vids (@historyinmemes) April 21, 2026
Οι Σοβιετικοί γιατροί αρνήθηκαν να διαγνώσουν ασθένεια από ακτινοβολία – κάτι που, όπως είπε, δεν επιτρεπόταν τότε να καταγραφεί. Αντί γι’ αυτό, του είπαν ότι είχε φυτοαγγειακή δυστονία, μια νευρική διαταραχή που συχνά συνδέεται με το στρες.
Πριν από την καταστροφή, ο Χούριν δεν είχε πάρει ποτέ αναρρωτική άδεια, αλλά μετά πέρασε περίπου επτά μήνες πηγαίνοντας από νοσοκομείο σε νοσοκομείο για θεραπεία, συμπεριλαμβανομένης μετάγγισης αίματος.
Με τα δημογραφικά δεδομένα της χώρας του, ο Χούριν έχει ζήσει μια μακρά ζωή. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες στην Ουκρανία ήταν 66 χρόνια το 2021.
Τώρα συνταξιούχος, ο Χούριν ζει με τη σύζυγό του Ολχα στην περιοχή Τσερκάσι της κεντρικής Ουκρανίας. Παρότι αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, εξακολουθεί να παίζει μπαγιάν – ένα είδος ακορντεόν – και να γράφει τραγούδια και ποιήματα. Λέει ότι αγωνίζεται για να αποκτήσει το δικαίωμα να λαμβάνει μια ειδική αναπηρική σύνταξη για τους «εκκαθαριστές» που έπιασαν δουλειά στο Τσερνόμπιλ μετά την πυρηνική καταστροφή.
Reuters
