ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Η επανεκκίνηση των σχέσεων της Βουδαπέστης με τις Βρυξέλλες αποτελεί την πρώτη και πλέον επείγουσα προτεραιότητα του νεοεκλεγμένου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγιαρ, ο οποίος από την πρώτη στιγμή της εκλογικής του νίκης δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη με την Ε.Ε. και να επιταχύνει τις διαδικασίες για αποδέσμευση των «παγωμένων» ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Το ζήτημα απασχόλησε τη χθεσινή, δεύτερη τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν η πρόεδρος της Κομισιόν με τον Πέτερ Μάγιαρ μέσα σε λίγα 24ωρα, μετά τις εκλογές την περασμένη Κυριακή. Σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, ο ίδιος κατέστησε σαφές ότι στόχο έχει την ταχεία επίτευξη συμφωνίας με την Κομισιόν ως προς τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις για καταπολέμηση της διαφθοράς, ενίσχυση της δικαστικής ανεξαρτησίας και προστασία θεμελιωδών ελευθεριών.
Βρυξέλλες και Βουδαπέστη συμφώνησαν να συνεργαστούν στενά «προς όφελος της Ουγγαρίας και ολόκληρης της Ε.Ε.», τόνισε χθες η εκπρόσωπος της Κομισιόν Πάουλα Πίνιο. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις των εκπροσώπων της Επιτροπής, η αποδέσμευση των κονδυλίων δεν θα είναι αυτόματη. «Ακούσαμε με προσοχή τις δεσμεύσεις του νέου πρωθυπουργού (…), αλλά υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει», σημείωσε η Πίνιο, προσθέτοντας ότι «το πρώτο βήμα πρέπει να έρθει από την ίδια τη νέα κυβέρνηση».
«Παγωμένα» κονδύλια
Σήμερα, περίπου 17 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων για την Ουγγαρία παραμένουν «παγωμένα». Από αυτά, 7,6 δισ. ευρώ αφορούν το Ταμείο Συνοχής, ενώ περίπου 10,4 δισ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Τα κονδύλια έχουν «παγώσει» λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου, τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ενωσης. Επιπλέον, η Ουγγαρία έχει υποβάλει αίτημα για δάνειο ύψους 16,2 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE για τον αμυντικό εξοπλισμό της, που δεν έχει εγκριθεί.
Μέρος των κονδυλίων έχει δεσμευτεί βάσει του μηχανισμού αιρεσιμότητας για το κράτος δικαίου, που ενεργοποιήθηκε το 2022. «Μιλάμε για ζητήματα όπως δημόσιες προμήθειες, ελευθερία της ακαδημαϊκής κοινότητας και δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης αξιωματούχων», ανέφερε αρμόδιος εκπρόσωπος της Κομισιόν.
Παράλληλα, τα κονδύλια του RRF συνδέονται με υλοποίηση συγκεκριμένων οροσήμων και μεταρρυθμίσεων, που καλύπτουν τομείς όπως η δικαιοσύνη, η αντιμετώπιση της διαφθοράς και η ενίσχυση θεσμικών ελέγχων. Η Ουγγαρία έχει ήδη λάβει περιορισμένη προχρηματοδότηση, ωστόσο η πλήρης εκταμίευση εξαρτάται από την πρόοδο σε αυτούς τους τομείς και την πολιτική βούληση της νέας κυβέρνησης, επισημαίνουν αρμόδιες πηγές.
Οι προκλήσεις για τον Πέτερ Μάγιαρ είναι πολλαπλές. Αφενός, καλείται να αποδείξει άμεσα την προσήλωσή του στις ευρωπαϊκές αξίες, προχωρώντας σε βαθιές θεσμικές αλλαγές, έπειτα από χρόνια συγκρούσεων με τις Βρυξέλλες επί διακυβέρνησης Ορμπαν. Αφετέρου, ο χρόνος πιέζει, καθώς η καθυστέρηση στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε οριστική απώλεια μέρους των πόρων. Την ίδια στιγμή, η Κομισιόν αποφεύγει να δεσμευτεί σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. «Είναι πολύ νωρίς (…), πρέπει να δούμε συγκεκριμένες προτάσεις», υπογράμμισε η Πίνιο, απορρίπτοντας σενάρια άμεσης εκταμίευσης χωρίς πλήρη συμμόρφωση – όπως συνέβη μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τουσκ στην Πολωνία, όταν δόθηκαν κονδύλια στη Βαρσοβία το 2023 χωρίς προηγουμένως να έχουν εκπληρωθεί οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις.
Ιδιαίτερη αισιοδοξία, πάντως, επικρατεί στις Βρυξέλλες για την πρόθεση του Μάγιαρ να γίνει η Ουγγαρία το 25ο μέλος στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αλλά και να ενταχθεί στη Ζώνη του Ευρώ.
