ΠΕΚΙΝΟ. Τη διαδικασία γήρανσης του εγκεφάλου καθυστερεί κατά δύο ή και περισσότερα χρόνια ο συνδυασμός από δύο δίαιτες, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη. Ο ωφέλιμος για την εγκεφαλική λειτουργία συνδυασμός τροφίμων ονομάζεται δίαιτα MIND (Mediterranean – DASH Diet Intervention for Neurodegenerative Delay) και αποτελεί αμάλγαμα της μεσογειακής δίαιτας και της διεθνώς αναγνωρισμένης δίαιτας DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension), βασισμένης στον περιορισμό της πρόσληψης αλατιού για την καταπολέμηση της υπέρτασης.
Παρότι οι δύο δίαιτες είναι παραπλήσιες και βασίζονται στην κατανάλωση λαχανικών και φρούτων, η μέθοδος MIND δίνει έμφαση σε συγκεκριμένες τροφές, οι οποίες θεωρούνται κατάλληλες για τον περιορισμό του κινδύνου εμφάνισης άνοιας: βατόμουρα, φασόλια, πράσινα λαχανικά, ψάρι, κοτόπουλο, ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο και σιτηρά. Τροφές με κορεσμένα λίπη, όπως το τυρί, το βούτυρο, το κόκκινο κρέας και τα τηγανητά, είναι ιδιαίτερα περιορισμένα στη μέθοδο αυτή.
«Οσοι τήρησαν πιο πιστά τη δίαιτα εμφάνισαν επιβράδυνση στην εγκεφαλική γήρανση, ύστερα από παρακολούθηση 12 ετών. Συγκεκριμένα, καταγράψαμε σε αυτούς επιβραδυμένη απώλεια φαιάς ουσίας, τμήμα του εγκεφάλου που περιέχει τα περισσότερα νευρικά κύτταρα, υπεύθυνα για τη μνήμη, τη σκέψη και τη λήψη αποφάσεων», λέει ο Τσανζένγκ Γουάν, καθηγητής στην ιατρική σχολή του Χανγκζού στην Κίνα.
Κάθε ενίσχυση της τήρησης των κανόνων της δίαιτας MIND οδήγησε σε 20% λιγότερη συρρίκνωση της φαιάς ουσίας, αντίστοιχη με καθυστέρηση 2,5 ετών της εγκεφαλικής γήρανσης, σύμφωνα με τη μελέτη του κινεζικού πανεπιστημίου. Η μεσογειακή δίαιτα και η δίαιτα MIND έχουν συνδεθεί σε ιατρικές έρευνες με βελτίωση της γνωσιολογικής υποχώρησης και με μικρότερες πιθανότητες εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ. Τα συμπεράσματα της νέας μελέτης είναι επίσης σύμφωνα με παλαιότερες έρευνες, «ενισχύοντας περαιτέρω την αξία της μεσογειακής δίαιτας για την υγεία», λέει ο διατροφολόγος Ουόλτερ Ουίλετ, καθηγητής Επιδημιολογίας και Διατροφής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας Τσαν του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, που δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Κλειδί» ένας συνδυασμός από δύο δίαιτες –γνωστός με το αρκτικόλεξο MIND– σύμφωνα με επιστημονική μελέτη.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στην επιστημονική επιθεώρηση Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry, ανέλυσε τη διατροφή 1.600 ενηλίκων που συμμετείχαν παράλληλα στην ξεχωριστή καρδιολογική έρευνα Framingham Heart Study, έρευνα σε βάθος χρόνου με στόχο τον εντοπισμό των παραγόντων που συμβάλλουν στις καρδιοαγγειακές παθήσεις. Το τμήμα αυτό της έρευνας Framingham ξεκίνησε το 1999 και αφορούσε άτομα με μέσο όρο ηλικίας τα 60, τα οποία δεν είχαν εμφανίσει συμπτώματα άνοιας, ούτε είχαν υποστεί εγκεφαλικό.
Τα ερωτηματολόγια
Σε πολλά σημεία της μελέτης, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σε διαιτητικά ερωτηματολόγια, ενώ υποβάλλονταν σε τακτικά τσεκάπ και σε τουλάχιστον δύο μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου. Επιπλέον της συρρίκνωσης φαιάς ουσίας, όσοι συμμετέχοντες ακολούθησαν πιο πιστά τη δίαιτα MIND «είχαν βραδύτερη διόγκωση των κοιλιών, των γεμάτων υγρό κοιλοτήτων, που τείνουν να συστέλλονται καθώς οι ιστοί του εγκεφάλου συρρικνώνονται με τα χρόνια», λέει ο δρ Γουάν.
Η συρρίκνωση των κοιλιών περιορίσθηκε κατά 8% σε όσους τήρησαν πιο πιστά τη δίαιτα, επιτρέποντας την επιβράδυνση της εγκεφαλικής γήρανσης κατά ένα χρόνο, όπως διαπίστωσε η έρευνα. Η διεύρυνση των κοιλιών, που επιταχύνεται μετά την ηλικία των 60 ετών, αποτελεί ένδειξη εγκεφαλικής ατροφίας που σχετίζεται με τη νόσο του Αλτσχάιμερ και τη νοητική έκπτωση. Ο δρ Ντέιβιντ Κατζ, ειδικός της προληπτικής διαιτολογίας ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, επισημαίνει πως τα πορίσματά της δεν μπορούν να αποκλείσουν ότι άνθρωποι με υγιέστερη εγκεφαλική λειτουργία δεν έλαβαν απλά σωστές διατροφικές αποφάσεις σε βάθος χρόνου. «Το προφανέστερο και πιθανότερο, όμως, είναι ότι καλή διατροφή σημαίνει καλή εγκεφαλική λειτουργία», λέει ο Κατζ.
Τα βατόμουρα και το κοτόπουλο συνέβαλαν περισσότερο στον περιορισμό της γήρανσης του εγκεφάλου, σύμφωνα με τη μελέτη. Τα βατόμουρα μείωσαν τον ρυθμό διόγκωσης των κοιλιών, ενώ τα πουλερικά καθυστέρησαν την υποχώρηση της φαιάς ουσίας, αλλά και τη διόγκωση κοιλιών.
«Τα βατόμουρα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες και άλλες ενώσεις, ενώ το κοτόπουλο μπορεί να προσφέρει υψηλής ποιότητας πρωτεΐνες ως μέρος ισορροπημένης δίαιτας. Αντιθέτως, μεγαλύτερη κατανάλωση γλυκών και τηγανητών τείνει να συνδυάζεται με ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου», λέει ο δρ Χούι Τσεν, που συμμετείχε και αυτός στη μελέτη.
Τα γλυκά και τα τηγανητά βρέθηκε ότι σχετίζονται με την ταχύτερη διόγκωση των κοιλιών, ενώ η υπερβολική κατανάλωση γλυκών οδήγησε σε μεγαλύτερο εκφυλισμό του ιππόκαμπου, του οργάνου της μνήμης στον εγκέφαλο.
