Η 58χρονη Μπελίντα εργαζόταν για δεκαετίες διευθύντρια προγράμματος μέχρι την απόλυσή της το 2022. Oταν προσπάθησε να επανενταχθεί στην αγορά εργασίας, έπειτα από μια περίοδο απουσίας για να φροντίσει τον άρρωστο πατέρα της, συνάντησε τοίχο. Παρά το γεγονός ότι έψαχνε για δουλειά για περίπου έξι μήνες, η Μπελίντα δεν έλαβε καμία προσφορά – ούτε καν για θέσεις που δεν απαιτούσαν πτυχίο. Eχει καταφέρει να επιβιώσει οικονομικά χάρη στον καλό προγραμματισμό και στη στήριξη της οικογένειάς της. Ωστόσο, η διαδικασία «μου έχει διαλύσει την αυτοπεποίθηση», λέει η Μπελίντα, η οποία ζήτησε να χρησιμοποιηθεί μόνο το μικρό της όνομα για να μη βλάψει τις μελλοντικές επαγγελματικές της προοπτικές. Πλέον αγχώνεται κάθε φορά που τη ρωτούν πώς πάει η αναζήτηση εργασίας. «Είναι δύσκολο όταν όλοι όσοι γνωρίζεις εργάζονται κι εσύ όχι», λέει.
Η απώλεια εργασίας δεν πλήττει μόνο τα οικονομικά, αλλά έχει και ψυχολογικές επιπτώσεις. Μελέτες έχουν δείξει ότι η ανεργία μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, άγχος, αυξημένη συζυγική ένταση και μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων χρήσης ουσιών. Ολο και περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν μακροχρόνια ανεργία – η πιο πρόσφατη έκθεση για την απασχόληση στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι το ποσοστό των ανέργων που έμεινε χωρίς εργασία για περισσότερο από έξι μήνες αυξήθηκε σε σχεδόν 26%, το υψηλότερο ποσοστό για πάνω από τρία χρόνια. (Λόγω του κυβερνητικού shutdown, η πιο πρόσφατη έκθεση χρησιμοποιεί δεδομένα από τον Αύγουστο.)
Οι μαζικές απολύσεις, όπως οι πρόσφατες στην UPS, στην Amazon και την GM έγιναν επίσης πρωτοσέλιδο. Ωστόσο, οι ψυχολογικές επιπτώσεις της απώλειας εργασίας είναι «μια μεγάλη κρίση που δεν τυγχάνει ιδιαίτερης προσοχής», λέει ο Οφερ Σαρόν, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Αμχερστ, ο οποίος ερευνά τη μακροχρόνια ανεργία. Συζητήσαμε με τον Σαρόν και άλλους ειδικούς για το πώς να αντιμετωπίσουμε τις ψυχολογικές επιπτώσεις της απώλειας εργασίας.
Πολλοί μπορεί να προσπαθήσουν να παραμερίσουν τα δύσκολα συναισθήματα που συνδέονται με την ανεργία, καθώς επικεντρώνονται στο να γράφουν συνοδευτικές επιστολές, να ενημερώνουν το βιογραφικό τους και να υποβάλλουν αιτήσεις για θέσεις εργασίας, λέει ο Σαρόν. Αλλά αυτά τα συναισθήματα αξίζουν «να τα δούμε με την ίδια σοβαρότητα που θα αντιμετωπίζαμε τις συναισθηματικές επιπτώσεις από τη διάλυση μιας σοβαρής σχέσης», υποστηρίζει.
Η ψυχολογική αναστάτωση συχνά κάνει πιο δύσκολη την ίδια την αναζήτηση εργασίας. Για την Μπελίντα, αυτό σήμαινε «απροθυμία να δικτυωθώ, να μιλήσω με ανθρώπους, να προσποιηθώ ότι με νοιάζει». Ακόμη και το να πεις δυνατά αυτό που νιώθεις μπορεί να σε ανακουφίσει, τονίζει ο Σαρόν.
Η Κέλι Φόστερ, πρώην διοικητική υπάλληλος που ζει στο Μπράντσμπεργκ του Νιου Τζέρσεϊ, είναι άνεργη εδώ και σχεδόν ένα χρόνο και βλέπει ψυχολόγο για να αντιμετωπίσει το άγχος της αναζήτησης εργασίας. Κάποτε έλαβε «τουλάχιστον 10» απορριπτικές απαντήσεις μέσω email μέσα σε 24 ώρες – και την Κυριακή η αίτησή της για εργασία σε βιβλιοπωλείο απορρίφθηκε σε μόλις επτά λεπτά. «Σε κάτι τέτοιες μέρες χρειάζεσαι βοήθεια για να διατηρήσεις το ηθικό σου», αναφέρει. Η θεραπεία μπορεί να είναι ακριβή, αλλά ορισμένοι ψυχολόγοι χρεώνουν ανάλογα με το εισόδημα του ασθενούς. Επίσης, οι μη κερδοσκοπικές οργανώσεις Open Path Collective και Therapy4thePeople διαθέτουν καταλόγους ψυχολόγων που χρεώνουν μόλις 30 δολάρια ανά συνεδρία. Τα κοινοτικά προγράμματα ψυχικής υγείας είναι μία ακόμη επιλογή.
Επαναπροσδιορισμός
Η δυσκολία στην εύρεση εργασίας δεν καθιστά ένα άτομο λιγότερο αξιόλογο από εκείνους που τυχαίνει να έχουν εργασία. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι είναι πιο πιθανό να κατηγορούν τον εαυτό τους μετά την απώλεια της εργασίας τους, αντί να λαμβάνουν υπόψη τις πολιτισμικές και οικονομικές δυνάμεις που παίζουν σημαντικό ρόλο στο τοπίο της ανεργίας, σημειώνει ο Ντέιβιντ Μπλουστάιν, καθηγητής συμβουλευτικής, αναπτυξιακής και εκπαιδευτικής ψυχολογίας στο Boston College.
Το να θυμάστε ότι μεταβλητές όπως η ηλικιακή διάκριση και η οικονομική κρίση δεν είναι υπό τον έλεγχό σας, μπορεί να μειώσει την ντροπή και την αυτοκατηγορία, που είναι παράγοντες κινδύνου για κατάθλιψη και άγχος, προσθέτει.
Η 56χρονη Βικτόρια Χόιερ, συντάκτρια στο Μαϊάμι Μπιτς της Φλόριντα, είναι άνεργη εδώ και σχεδόν ένα χρόνο και οι αποταμιεύσεις της έχουν μειωθεί σε λίγες χιλιάδες δολάρια.
«Το άγχος μου μού λέει ότι όλα έχουν να κάνουν με μένα», τονίζει η Χόιερ. Μερικές φορές κολλάει σε φαύλους κύκλους αρνητικών σκέψεων: «Κανείς δεν ενδιαφέρεται για μένα. Κανείς δεν θέλει να μου μιλήσει».
Για να σταθεροποιηθεί, κάνει «ασκήσεις ευγνωμοσύνης» για τα καλά πράγματα στη ζωή της, όπως τον όμορφο κήπο της, τα ενήλικα παιδιά της και τον σύντροφό της, ο οποίος μπορεί να τη βοηθήσει οικονομικά. Η άσκηση ευγνωμοσύνης «με βοηθάει να παραμείνω θετική», υποστηρίζει.
Η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με τη δικτύωση έπειτα από την απώλεια εργασίας. Η Εϊμι Μαζούρ, σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού, προτείνει να οπτικοποιήσετε το σύστημα υποστήριξής σας δημιουργώντας έναν χάρτη σχέσεων με ομόκεντρους κύκλους για να κατηγοριοποιήσετε τα άτομα που σας παρέχουν τη μεγαλύτερη και τη μικρότερη υποστήριξη.
Στηριχθείτε στα άτομα που σας βοηθούν περισσότερο, τον «εσωτερικό σας κύκλο» και επικεντρωθείτε στο να διευρύνετε αυτόν τον κύκλο, περιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο που αφιερώνετε σε όσους δεν σας βοηθούν τόσο πολύ, λέει.
Μπορείτε επίσης να αναζητήσετε ομάδες υποστήριξης ανέργων μέσω θρησκευτικών οργανώσεων, βιβλιοθηκών και μη κερδοσκοπικών οργανισμών, όπως το Jewish Vocational Service ή στον ιστότοπο Meetup.
Ο 41χρονος Τζεφ Λαρό, που ζει στο Οακ Παρκ του Ιλινόι, απολύθηκε πριν από σχεδόν ένα χρόνο μαζί με περισσότερους από 100 συναδέλφους του. Μαζί δημιούργησαν μια ομάδα υποστήριξης στο Discord. Η αποζημίωση του Λαρό λήγει τον Ιανουάριο και, όπως αναφέρει, «κάθε μέρα νιώθω έναν κόμπο στο στομάχι από το άγχος».
Τον Οκτώβριο έστειλε ένα μήνυμα στην ομάδα: «Λοιπόν, δεν φαίνεται να γίνεται τίποτα με τις θέσεις εργασίας για τις οποίες έκανα συνεντεύξεις, οπότε νιώθω αρκετά πεσμένος». Και πρόσθεσε: «Αυτή τη στιγμή είναι δεκτή κάθε θετική ενέργεια». Σύντομα έλαβε πολλά υποστηρικτικά σχόλια και πάνω από 20 emoji με καρδιές και αγκαλιές. «Ξέρω ότι είναι κάτι μικρό», λέει, «αλλά σημαίνει πολλά για μένα».
