ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΑΥΑΡΙΝΟΥ. Ενα ηχείο από όπου ακούγεται ραπ και ένα λευκό πανί στο πάτωμα στήνονται το απόγευμα πίσω από μια πολύχρωμη σημαία. «Θέλεις να γράψεις;». Η ψυχολόγος Αδαμαντία Αθανασίου δίνει στον έφηβο που πλησιάζει ένα σπρέι. Ο 15χρονος δεν χάνει την ευκαιρία. Ξεκινάει να γράφει συνθήματα στον λευκό καμβά. Οταν τελειώνει, η ψυχολόγος της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας Ιασις του εξηγεί τι κάνει η οργάνωση και ποιες υπηρεσίες προσφέρει δωρεάν σε νέους: από ψυχοκοινωνική υποστήριξη μέχρι μαθήματα θεάτρου, ζωγραφικής και φωτογραφίας. Δίπλα της ο Γιώργος Παπύρας, επίσης ψυχολόγος, τού δίνει το αντίστοιχο ενημερωτικό φυλλάδιο.
Ο έφηβος είναι γκραφιτάς και, όπως μας λέει, του αρέσει η ιδέα να πάει σε έναν χώρο λίγα μόλις χιλιόμετρα μακριά από την πλατεία, όπου θα μπορεί να ασχοληθεί με τη ζωγραφική χωρίς να πληρώσει. Αυτό θέλει εξάλλου να σπουδάσει. Αν και μόλις 15 χρονών, ο ίδιος έκανε χρήση ναρκωτικών. «Τώρα τα ξέκοψα όλα. Βλέπω όμως ότι όλοι γύρω μου συνεχίζουν. Το έχουν ως διέξοδο. Εχω δει άτομα να κάνουν γραμμές στην πλατεία μου».
Η Αδαμαντία Αθανασίου και ο Γιώργος Παπύρας έχουν συναντήσει εκατοντάδες νέους όπως ο 15χρονος στη διάρκεια των περίπου 16 μηνών street work που εφαρμόζει η Ιασις, στο πλαίσιο πιλοτικής δράσης του υπουργείου Υγείας με στόχο την πρόληψη της ανήλικης παραβατικότητας. Οι νεαροί ψυχολόγοι, συχνά συνοδευόμενοι από εθελοντές, έχουν συνθέσει μια κινητή μονάδα και επισκέπτονται τις πλατείες Ναυαρίνου και Αριστοτέλους, που από την έρευνά τους φάνηκε πως αποτελούν βασικό πέρασμα ανηλίκων. Η «Κ» πέρασε μαζί τους ένα απόγευμα παρακολουθώντας τη δράση στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.
ΣΤΗΡΙΞΗ
«Ερχόμαστε στον δικό τους χώρο για να τους γνωρίσουμε και να τους δώσουμε μια επιλογή: οτι υπάρχει και κάτι άλλο πέρα από την πλατεία Ναυαρίνου που βρισκόμαστε τώρα. Υπάρχει ένας χώρος που προσφέρει ασφάλεια, προσφέρει στήριξη, αν χρειαστεί. Είναι ένας ανοιχτός χώρος που μπορεί να έρθει οποιοσδήποτε και να κάνει πραγματικά ό,τι θέλει», λέει ο Γιώργος.
Συχνά οι έφηβοι επισκέπτονται το Κέντρο Ημέρας της Ιασις ζητώντας να συναντήσουν «τα παιδιά της Ναυαρίνου», δηλαδή τους νεαρούς ψυχολόγους της Κινητής Μονάδας της οργάνωσης που έχουν γνωρίσει στον δρόμο.
Από την εμπειρία τους οι ψυχολόγοι αναφέρουν πως πράγματι αρκετοί από τους νέους που συναντούν στον δρόμο έρχονται μετά στο κέντρο ημέρας της οργάνωσης για να επωφεληθούν από τις υπηρεσίες της. «Δεν έρχονται αυστηρά για να κάνουν ατομικές συνεδρίες με ψυχολόγο, μπορεί να έρθουν και να συμμετάσχουν σε μία δράση, να κοινωνικοποιηθούν ή να περάσουν λίγο χρόνο εκεί αντί να τον περάσουν στο δρόμο που έχει αρκετούς κινδύνους», σημειώνει η Αθανασία. Οπως λέει, το πιο συγκινητικό είναι πως συχνά οι έφηβοι έρχονται ζητώντας να συναντήσουν «τα παιδιά της Ναυαρίνου».
ΧΑΜΟΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ
Σχετικά Αρθρα
Οσοι ώρα παρακολουθούμε τη δράση, δεκάδες νέοι κάνουν γκράφιτι και ενδιαφέρονται να συζητήσουν με τους ψυχολόγους. Κάποιοι μας λένε πως είναι σπάνιο να υπάρχουν δράσεις στην πόλη που είναι μόνο για νέους και προσφέρονται δωρεάν. «Στο σχολείο δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση, δεν υπάρχουν υποδομές ή κάποιος να μιλήσουμε, με αποτέλεσμα μέσα μας να γίνεται ένας χαμός συναισθημάτων, πολύ έντονων, που δεν μπορούν να εκφραστούν. Με αυτό (σσ. τη συμμετοχή στις δράσεις) μπορεί να βοηθηθούν πολλοί έφηβοι», λέει μια 15χρονη μαθήτρια. Η φίλη της συμφωνεί. Οπως περιγράφει, στο σχολείο οι ψυχολόγοι είναι λίγοι σε σχέση με τον αριθμό των μαθητών που τους χρειάζονται. «Ανήκουμε στη γενιά της οικονομικής κρίσης. Μεγαλώσαμε γρηγορότερα απ’ ό,τι θα έπρεπε, βιώσαμε τους γονείς μας να χάνουν τις δουλειές τους και όταν έστρωσαν τα πράγματα, ήρθε η πανδημία. Πρέπει να ενισχυθεί ο ψυχολογικός τομέας, έχουμε μπουκώσει».
ΜΟΝΑΞΙΑ
Αυτή ακριβώς την ανάγκη επιβεβαιώνουν η Αδαμαντία και ο Γιώργος. Οπως περιγράφουν, όταν τους πλησιάζουν οι νέοι τους μιλούν σχεδόν για τα πάντα: από τις ερωτικές τους σχέσεις και τα μέρη που συχνάζουν, μέχρι προβλήματα που αντιμετωπίζουν με εξαρτήσεις. «Εχουν μεγάλη ανάγκη να ακουστούν. Και μόνο που έρχονται και μοιράζονται τα μυστικά τους, χωρίς να ρωτάμε εμείς στοχευμένα πράγματα, σημαίνει ότι μάλλον έχουν ανάγκη κάποιος να μάθει γι’ αυτά, κάποιος να καταλάβει κάτι για τη ζωή τους», αναφέρει η 25χρονη ψυχολόγος. Αντίστοιχα, της κάνει εντύπωση πόσο εύκολα μιλούν για τα ναρκωτικά. Συναντούν παιδιά από 13 ετών που κάνουν χρήση.
Μπορεί ένα παιδί να είναι από το μεσημέρι σε μια πλατεία, σε ένα πάρκο, και να φτάσει αργά το βράδυ ή τα ξημερώματα και να συνεχίσει να είναι εδώ, ανενόχλητο, χωρίς κάποιος να το ψάξει.
Για τους νεαρούς ψυχολόγους που συνομιλούν σχεδόν καθημερινά με ανήλικους, τα παραπάνω αποτελούν τα συμπτώματα παρά την αιτία των προβλημάτων των νέων. Κατά τον Γιώργο, ένα από τα μεγαλύτερα είναι η μοναξιά και η παραμέληση: «Μπορεί ένα παιδί να είναι από το μεσημέρι σε μια πλατεία, σε ένα πάρκο, και να φτάσει αργά το βράδυ ή τα ξημερώματα και να συνεχίσει να είναι εδώ, ανενόχλητο, χωρίς κάποιος να το ψάξει».
ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Κατερίνα Τσούρα, παιδοψυχίατρος και επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος, υποστηρίζει ότι η προσπάθεια της κινητής μονάδας είναι οι υπηρεσίες που προσφέρονται να γίνουν γνωστές σε όσο το δυνατόν περισσότερους νέους, αλλά και σε όλη την κοινότητα της πόλης, όπως γονείς αλλά και καταστηματάρχες του κέντρου, ώστε «όταν κάποιος αισθανθεί άβολα, φοβηθεί ή έχει μπλέξει σε έναν κύκλο βίας και θέλει να φύγει και φοβάται, να μπορεί να έρθει να μας βρει. Να ξέρει ποιοι είμαστε και πού μπορεί να μας βρει».
Πέραν των υπηρεσιών που προσφέρει το κέντρο της Ιασις στους ανηλίκους, καταφέρνει και κάτι εξίσου σημαντικό κατά την κ. Τσούρα. «Οι δράσεις όπως το θέατρο ή φωτογραφία είναι ανοιχτές σε όλη την κοινότητα, οπότε παιδιά τα οποία είναι σε ρίσκο έρχονται σε αλληλεπίδραση με παιδιά από την κοινότητα που δεν έχουν τέτοιο υπόβαθρο. Η συμπερίληψη ακόμα και για παιδιά τα οποία δεν έχουν αναπτυξιακές δυσκολίες είναι πολύ σοβαρό πράγμα».
Η πιλοτική δράση θα διαρκέσει συνολικά 24 μήνες ενώ η επέκταση λειτουργίας του Κέντρου Ημέρας της οργάνωσης, για την Παροχή Εξειδικευμένων Υπηρεσιών για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση της Νεανικής Παραβατικότητας, εντάσσεται στην Εθνική Στρατηγική που έχει συνταχθεί για τον σκοπό αυτό.
Κάμερα: Αλέξανδρος Αβραμίδης
Μοντάζ: Φίλιππος Φερεντίνος
Ρεπορτάζ: Αλεξία Καλαϊτζή
Αρχισυνταξία: Ιωάννα Μπρατσιάκου
