Αναπολώντας τα πάλαι ποτέ ήπια και δροσερά καλοκαίρια της, η Δυτική Ευρώπη δοκιμάζεται φέτος από ακραία κύματα καύσωνα, με τα θερμόμετρα σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία να καταγράφουν ρεκόρ θερμοκρασιών, επιβαρύνοντας τις υπηρεσίες υγείας και τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Η κατάσταση έχει επιπτώσεις παράλληλα και στην οικονομία, καθώς καταστρέφονται καλλιέργειες και παραλύουν αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ ο αντίκτυπος των ακραίων θερμοκρασιών «κρύβεται» και στο πορτοφόλι των νοικοκυριών της Γηραιάς Ηπείρου.
Τον αντίκτυπο που έχει η κλιματική αλλαγή στον οικογενειακό προϋπολογισμό τονίζει ο οικονομολόγος για το κλίμα στο Columbia Business School, Γκέρνοτ Βάγκνερ – Τα στοιχεία της μελέτης του Climate Analytics.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Global Environmental Change, την οποία επικαλείται το Bloomberg, τις τελευταίες δύο δεκαετίες το μέσο ετήσιο εισόδημα στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά έχει σημειώσει πτώση κατά σχεδόν 3% λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Οι συγγραφείς της εν λόγω μελέτης εξέτασαν το εισόδημα των νοικοκυριών και τα καιρικά δεδομένα μεταξύ 2004 και 2022 σε ολόκληρη την Ε.Ε. και στη συνέχεια τα συνέκριναν με ένα μοντέλο το οποίο δεν περιλαμβάνει ξηρασίες και καύσωνες. Οπως διαπίστωσαν, το φτωχότερο 20% του πληθυσμού αναμένεται να υποστεί μεγαλύτερες απώλειες στο εισόδημά του, ενώ σε πολλές περιπτώσεις αυτές οι απώλειες είναι ήδη ορατές.
Ενδεικτικά, τη μεγαλύτερη μείωση στο εισόδημά τους είδαν οι κάτοικοι της Μαδρίτης, η οποία βρέθηκε στην κορυφή της σχετικής λίστας, με μια μείωση εισοδήματος που αγγίζει σχεδόν το 10%, ως αποτέλεσμα της χαμηλότερης παραγωγικότητας που προκαλούν οι ακραίες καιρικές συνθήκες, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, οι καύσωνες και οι ξηρασίες στην Ευρώπη αύξησαν κατά 5,6 εκατομμύρια τους Ευρωπαίους που βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον κίνδυνο της φτώχειας την περίοδο μεταξύ 2004 και 2022.
Οι οικογένειες με χαμηλότερο εισόδημα είναι πιο πιθανό να ζουν σε περιοχές με λιγότερη πρόσβαση σε νερό και λιγότερους χώρους πρασίνου για τον μετριασμό των καυσώνων, σύμφωνα με την επικεφαλής συγγραφέα της σχετικής μελέτης, οικονομολόγο για το κλίμα στο ινστιτούτο κλιματικής επιστήμης και πολιτικής Climate Analytics, Τζέσι Ρουθ Σλάιπεν.
Οικονομολόγοι προβλέπουν ότι μαζί με τις θερμοκρασίες που ανεβαίνουν θα αυξάνεται παράλληλα και το κόστος των τροφίμων, ασκώντας πίεση στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.
«Είμαστε ήδη φτωχότεροι λόγω της κλιματικής αλλαγής», τονίζει ο οικονομολόγος για το κλίμα στο Columbia Business School, Γκέρνοτ Βάγκνερ. «Οι συνολικές επιπτώσεις με την πάροδο του χρόνου είναι αρκετά μεγάλες ώστε να εμφανίζονται ήδη στις οικονομικές στατιστικές», προσθέτει.
Ο κίνδυνος
Ελλείψει μιας φιλόδοξης στρατηγικής αντιμετώπισης της διαρκώς επιδεινούμενης κλιματικής κρίσης, η Ευρώπη θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με τον κίνδυνο απωλειών εισοδήματος, γράφει το Bloomberg. Η σχετική μελέτη προβλέπει μείωση των εισοδημάτων των νοικοκυριών κατά 7,4 ποσοστιαίες μονάδες, σε σύγκριση με τα επίπεδα που αυτά θα είχαν εάν η αύξηση της θερμοκρασίας περιοριστεί στον 1,5 βαθμό Κελσίου, όπως είναι ο στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα που υπεγράφη πριν από δέκα χρόνια.
Οι θερμοκρασίες-ρεκόρ, σε συνδυασμό με την έντονη ξηρασία που πλήττει μεγάλα τμήματα της ηπειρωτικής Ευρώπης, έχουν μετατρέψει τεράστιες εκτάσεις της ηπείρου σε εύφλεκτη ύλη, με την επιστημονική κοινότητα να υποστηρίζει πως οι πυρκαγιές αυξάνονται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Δασικές πυρκαγιές έχουν ήδη σημειωθεί σε περιοχές της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Ελλάδας, καθώς και της Γαλλίας. Περισσότεροι από 400 Γάλλοι πυροσβέστες εργάστηκαν όλη τη νύχτα της Κυριακής προς Δευτέρα για να περιορίσουν την πυρκαγιά στο ιστορικό δάσος του Φοντενεμπλό, νοτίως του Παρισιού, με τις φλόγες να έχουν κατακάψει ήδη περισσότερα από 1.980 στρέμματα.
Από τα τέλη Ιουνίου θανατηφόρα κύματα καύσωνα δοκιμάζουν ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη, τα οποία σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου για το κλίμα «Copernicus» ανέβασαν τη μέση θερμοκρασία στην περιοχή κατά περίπου τρεις βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο των τελευταίων δεκαετιών, καταρρίπτοντας το ρεκόρ του θερμότερου Ιουνίου που είχε καταγραφεί το 2025.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Ιούνιος του 2026 ήταν κατά 0,56 βαθμούς Κελσίου θερμότερος από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 και κατά 1,39 βαθμούς θερμότερος από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Οι θερμοκρασίες των ωκεανών ήταν αντιστοίχως οι υψηλότερες που έχουν καταγράψει ποτέ οι επιστήμονες.
