Η πλαστική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί τη Νο1 αιτία υποβάθμισης των ελληνικών ακτών. Πρόγραμμα παρακολούθησης της παράκτιας ρύπανσης από την περιβαλλοντική οργάνωση WWF, που πραγματοποιείται για πέμπτη χρονιά, καταλήγει ότι το 80% των σκουπιδιών στις ακτές είναι κάποιο είδος πλαστικού, ενώ τα συχνότερα ευρήματα είναι τα αποτσίγαρα. Η οργάνωση ανέλυσε και την παρουσία μικροπλαστικών στην άμμο, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων προέρχεται από τη διάλυση πλαστικών συσκευασιών και προϊόντων μιας χρήσης.
Σε 15 σημεία με αδιάλειπτες καταγραφές καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος, η μέση τιμή απορριμμάτων μειώθηκε κατά 18%.
Τα στοιχεία προέρχονται από το πρόγραμμα «Υιοθέτησε μια παραλία», το οποίο πραγματοποιεί από το 2021 η περιβαλλοντική οργάνωση. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα «επιστήμης των πολιτών», που βασίζεται στην πολύτιμη βοήθεια εθελοντών –συμμετέχουν περισσότερες από 200 ομάδες– που εκπαιδεύονται από στελέχη του WWF στη διαδικασία καταγραφής απορριμμάτων. Να σημειωθεί ότι από το 2023 το πρόγραμμα διοργανώνεται από τα εθνικά γραφεία του WWF σε ακόμη έξι μεσογειακές χώρες: Τουρκία, Τυνησία, Μαρόκο, Λιβύη, Αλγερία και Ιταλία.
Η μεθοδολογία
Πώς πραγματοποιείται η καταμέτρηση; Κάθε ομάδα πραγματοποιεί καταγραφή σε ένα σταθερό τμήμα παραλίας μήκους 100 μέτρων. Η μεθοδολογία αυτή διασφαλίζει τη συγκρισιμότητα των δεδομένων μεταξύ των ετών. Σύμφωνα με τη φετινή έκθεση της οργάνωσης, τα συνολικά απορρίμματα που έχουν καταγραφεί από τον Μάιο του 2021 έως τον Απρίλιο του 2026 σε 204 παραλίες όπου έχει πραγματοποιηθεί τουλάχιστον μία καταγραφή, είναι 464.935 αντικείμενα μεγαλύτερα των 2,5 εκατοστών. Από αυτά, το 80,2% είναι τεχνητά πολυμερή υλικά (δηλαδή διάφορα είδη πλαστικών), το 4% είναι χαρτιά – χαρτόνια, το 3,8% μέταλλα, το 2,2% επεξεργασμένα ξύλα και το 2% γυαλιά. Οσον αφορά τα συχνότερα ευρήματα, προηγούνται τα αποτσίγαρα και φίλτρα με μεγάλη διαφορά (κατά μέσον όρο 174 κομμάτια ανά παραλία, ανά καταγραφή). Ακολουθούν μικρά κομμάτια πλαστικών (όχι φελιζόλ), καπάκια πλαστικών μπουκαλιών, κομμάτια φελιζόλ, μεσαία κομμάτια πλαστικών (από 2,5 εκ. έως 50 εκ.), πλαστικά μπουκάλια, κομμάτια χαρτιού, πλαστικές σακούλες και κύπελλα και καπάκια μιας χρήσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 50% των σκουπιδιών είναι μόλις έξι είδη.
Η έκθεση έχει και κάποια θετικά νέα: Σύμφωνα με την ανακοίνωση της οργάνωσης, σε 15 παραλίες με αδιάλειπτες καταγραφές καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος, η μέση τιμή απορριμμάτων ανά καταγραφή μειώθηκε κατά 18%. «Η πιο σημαντική μείωση αφορά τα κομμάτια φελιζόλ που σημείωσαν πτώση κατά 62%, ενώ σημαντική μείωση εμφανίζουν τα πλαστικά ποτήρια μιας χρήσης (36%) και οι συσκευασίες από γλυκά, πατατάκια και σοκολάτες (43%). Αντιθέτως τα αποτσίγαρα, που αποτελούν διαχρονικά το πιο συχνό πλαστικό σκουπίδι στις ελληνικές παραλίες, υποχώρησαν συγκριτικά με παλαιότερες καταγραφές μόλις κατά 6%, υπενθυμίζοντας ότι ο δρόμος για την αντιμετώπιση του προβλήματος παραμένει μακρύς», αναφέρει το WWF. Πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα έδωσε η ανάλυση άμμου από παραλίες (σε Θεσσαλονίκη, Κρήτη, Κυκλάδες, Εύβοια, Μαγνησία, Ηλεία και Κερατσίνι – Δραπετσώνα) για την παρουσία μικροπλαστικών. Τα δείγματα αναλύθηκαν από το Εργαστήριο Μικροπλαστικών του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών. Οπως προκύπτει, στα δείγματα άμμου εντοπίστηκαν 323 μικροπλαστικά σωματίδια, με ιδιαίτερα αυξημένες συγκεντρώσεις σε ορισμένες παραλίες.
«Πρόκειται κυρίως για πλαστικά θραύσματα, εύρημα που υποδηλώνει ότι τα μικροπλαστικά προέρχονται κατά κύριο λόγο από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν την ευρεία παρουσία μικροπλαστικών στις ελληνικές ακτές και υπογραμμίζουν την ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση και λήψη των κατάλληλων μέτρων. Αποδεικνύουν ακόμη ότι τα πλαστικά μιας χρήσης που κυκλοφορούν στην αγορά εντοπίζονται στο περιβάλλον και συνεχίζουν να το ρυπαίνουν για πολύ μεγάλο διάστημα μετά τη χρήση τους».
«Η φετινή καταγραφή επιβεβαιώνει ότι η πλαστική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες υποβάθμισης των ελληνικών ακτών», σχολιάζει ο υπεύθυνος του προγράμματος του WWF Ελλάς «Υιοθέτησε μια παραλία», Κωνσταντίνος Τσουκαλάς. «Παρά κάποιες μικρές αλλά θετικές μειώσεις που καταγράφηκαν για πρώτη φορά φέτος σε ορισμένα είδη πλαστικών, το μήνυμα είναι σαφές: τα πλαστικά απορρίμματα κατακλύζουν το φυσικό περιβάλλον και πρέπει να δράσουμε άμεσα».
