ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Τα πενήντα χρόνια μεταπολιτευτικής δημοκρατίας ήταν τα καλύτερα στην ιστορία του ελληνικού κράτους – χωρίς πολέμους και πραξικοπήματα, με σταθερότητα και ευημερία, παρά τις οδυνηρές ασυνέχειες. Η χώρα όμως δεν κατάφερε να έχει τον ίδιο ρυθμό ανάπτυξης με τα κράτη που μπήκαν αργότερα από εμάς στην ευρωπαϊκή οικογένεια και μπόρεσαν να μας προσπεράσουν.

Καθώς η Αμερική περνάει μια πρωτόγνωρη κρίση και κανείς δεν ξέρει ποιος θα την κυβερνά τον Ιανουάριο του 2025, και σε τι συνθήκες, καλό είναι να αναλογιστούμε μερικά πράγματα. Η σχέση μας με την Τουρκία περνούσε πάντοτε μέσα από την Ουάσιγκτον. Εκεί απευθυνόταν ο εκάστοτε Ελληνας πρωθυπουργός όταν ξεσπούσε μια κρίση στο Αιγαίο ή στην Κύπρο.

Κάθε πολιτισμός έχει τα φετίχ του. Πέρα από τα επίσημα σύμβολα, στα οποία η κρατική ιδεολογία απονέμει λειτουργία εμβλήματος, τα μέλη της πολιτισμικής κοινότητας αναγνωρίζουν σιωπηρώς ορισμένα αντικείμενα ως φορείς νοήματος. Ως σημεία αλληλοαναγνωρίσεως.

Η φετινή 24η Ιουλίου είναι η 50ή επέτειος της Μεταπολίτευσης, αλλά και επέτειος μισού αιώνα ερμηνειών της Μεταπολίτευσης. Λίγο μετά τα γεγονότα της 24ης Ιουλίου 1974 άρχισαν να δημοσιεύονται σχετικά βιβλία και άρθρα. Το σχετικό ενδιαφέρον κάμφθηκε σύντομα, λόγω της μετεωρικής ανόδου του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση το 1981.

Καθώς αυτές τις μέρες συμπληρώνεται μισός αιώνας δημοκρατίας, όπως είναι σωστότερο να αποκαλούμε την περίοδο της Μεταπολίτευσης, η μνήμη ανατρέχει αναπόφευκτα στα γεγονότα που σημάδεψαν τα 50 αυτά χρόνια.

Το νέο τοπίο που διαμορφώθηκε απελευθέρωνε τις σχέσεις με το Κράτος από τον σφιχτό εναγκαλισμό και έθετε τις βάσεις για την αυτονομία και τον εκδημοκρατισμό της Εκκλησίας.

Εάν η περίοδος της, λεγόμενης, Μεταπολίτευσης στην Ελλάδα ολοκληρώθηκε με τη παταγώδη λήξη της… δανεικής μας ευμάρειας, η αρχή της περιόδου αυτής το 1974 εξέπεμπε ελπίδα. Μια ελπίδα που δικαιώθηκε. Η Ελλάδα βρήκε ένα βηματισμό προόδου που είχε ανακοπεί από τον επταετή «πάγο».

Η «Κ» στη συναυλία του Διονύση Σαββόπουλου για τα 50 χρόνια Δημοκρατίας.

Κλείνουμε 50 χρόνια από τα δραματικά γεγονότα του Ιουλίου του 1974. Δεν πρέπει να ξεχάσουμε ποτέ πως οι ώρες της μεγάλης χαράς για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα ήταν οι ώρες της μεγάλης λύπης και τραγωδίας για την Κύπρο. Και επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε σε ποιους «χρωστάμε». Καθώς οι μνήμες σβήνουν, είναι ορατός ο κίνδυνος να το ξεχάσουμε.

Ο Θανάσης Διαμαντόπουλος, πολιτικός επιστήμων – νομικός και ομότιμος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου, στο βιβλίο του «Ο Εθνικός Διχασμός και η κορύφωσή του. Η Δίκη των “Έξι”» καταπιάνεται με μια κρίσιμη περίοδο που στιγμάτισε την ιστορία της χώρας κατά τον 20ό αιώνα.

Σε λίγες εβδομάδες θα γιορτάσουμε το πέρασμα μισού αιώνα από τη μεταπολίτευση (μικρό μ) του Ιουλίου 1974. Για πολλούς, η Μεταπολίτευση (κεφαλαίο Μ) αποτελεί μια ενιαία περίοδο που εκτυλίσσεται σε διάρκεια πέντε δεκαετιών και, εφόσον η χώρα παραμείνει δημοκρατική, θα συνεχίζεται στο διηνεκές.

Ο Νότης Παπαδόπουλος συζητά με τον Αγγελο Συρίγο για το βιβλίο που συνέγραψαν με τον Ευάνθη Χατζηβασιλείου «Μεταπολίτευση 1974-1975», Εκδόσεις Πατάκη.