Εργαζόμενοι και κάτοικοι στον Ασπρόπυργο μιλούν όλοι τα τελευταία 24ωρα, με αφορμή τη θανατηφόρο έκρηξη στο συνεργείο αναρτήσεων βαρέων οχημάτων, για την εικόνα πολεοδομικής ζούγκλας σε μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές ζώνες της χώρας. Η χαοτική ρυμοτομία στον Ασπρόπυργο επισημάνθηκε και από τους πυροσβέστες, που επιχείρησαν προ ημερών στην πυρκαγιά που προκάλεσε τον θάνατο ενός εργάτη και τον σοβαρό τραυματισμό άλλων δύο. Το ίδιο το υπουργείο Ανάπτυξης (σημ. Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας), εξάλλου, αναγνωρίζει σχεδόν το σύνολο του Δήμου Ασπροπύργου ως Ατυπη Βιομηχανική Συγκέντρωση, όπως ονομάζονται οι περιοχές στις οποίες εργοστάσια και άλλες δραστηριότητες λειτουργούν χωρίς οργανωμένο χωροταξικό σχεδιασμό, δίπλα σε σπίτια και καλλιέργειες.
Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες που λειτουργούν σε απόσταση αναπνοής μεταξύ τους είναι διαφορετικού επιπέδου όχλησης – ενδεικτικά, λειτουργούν από διυλιστήρια και βιομηχανίες χαμηλής όχλησης μέχρι εταιρείες logistics και μάντρες σκραπ μετάλλου. Σε πολλές περιπτώσεις, παρότι απαιτείται, δεν τηρούνται οι αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ των δραστηριοτήτων ή και εντός αυτών, με αποτέλεσμα επικίνδυνα και εύφλεκτα υλικά να μην αποθηκεύονται με σωστό τρόπο, όπως προκύπτει από σειρά πυρκαγιών στο πρόσφατο παρελθόν. Σύμφωνα με το Εργατικό Κέντρο Ελευσίνας – Δυτικής Αττικής, στον Ασπρόπυργο φέρεται να λειτουργούν περισσότερες από 15.000 εταιρείες. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή (2021), ο πληθυσμός του δήμου ανέρχεται σε 31.420 κατοίκους. Η αναλογία είναι δυσβάστακτη.
Η σύμβαση
Τα τελευταία χρόνια στο πολεοδομικό χάος επιχειρείται να μπει τάξη, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπόνηση μελέτης για το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο του Ασπροπύργου. Αναθέτουσα αρχή είναι το ΤΕΕ και ως ανάδοχοι επιλέχθηκαν δύο γραφεία μηχανικών. Από τη σύμβαση, που είδε η «Κ», προκύπτει ότι η μελέτη ανατέθηκε τον Αύγουστο του 2023 και το αρχικό ύψος του έργου ήταν 408.000 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Τον περασμένο Μάρτιο υπογράφηκε συμπληρωματική σύμβαση, ύψους 170.000 ευρώ, για γεωλογικές και τοπογραφικές μελέτες. Η τελική μελέτη δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, ώστε στη συνέχεια να αναρτηθεί προς δημόσια διαβούλευση, να λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση και τελικώς να εγκριθεί με τις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης.
Από τα στοιχεία που έχουν αναρτηθεί στην πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ προκύπτει ότι ο ανάδοχος πρότεινε τρία εναλλακτικά σενάρια για το πολεοδομικό σχέδιο στον Ασπρόπυργο, από τα οποία ως επικρατέστερο επιλέχθηκε αυτό που χαρακτηρίζεται σενάριο δραστικής παρέμβασης. Στην πράξη, όπως σημειώνεται, αυτό σημαίνει ότι δίνεται έμφαση στην περαιτέρω ανάπτυξη της βιομηχανίας και επιπλέον στην ανάδειξη του δήμου σε κυρίαρχο κόμβο logistics σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Στον νέο πολεοδομικό χάρτη προτείνονται περιοχές οικιστικής χρήσης και βιομηχανιών χαμηλής όχλησης, καθώς επίσης παρεμβάσεις ανάπτυξης του συγκοινωνιακού δικτύου για τις ανάγκες των εταιρειών αλλά και των ανθρώπων.
Ο Ασπρόπυργος, που παλαιότερα ονομαζόταν «Καλύβια της Χασιάς», είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος σε πληθυσμό δήμος στη Δυτική Αττική μετά τον Δήμο Μεγαρέων. Η Αττική Οδός και η εθνική οδός Αθηνών – Κορίνθου δημιουργούν νεκρές ζώνες στα δύο γεωγραφικά του άκρα, ενώ στο θαλάσσιο μέτωπο λειτουργούν βιομηχανίες που δεν επιτρέπουν την πρόσβαση και τη χρήση των ακτών, σε μεγάλη έκταση. «Τα πιο ηχηρά ονόματα στους τομείς των διυλιστηρίων, της χαλυβουργίας, των ναυπηγείων και της χημικής βιομηχανίας συνωστίζονται στον ίδιο χώρο σε μια ολόκληρη βιομηχανική περιοχή, που καταλαμβάνει το 3,4% της έκτασης του δήμου, στην οποία όμως συχνά δεν λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα για την ασφαλή απόρριψη των υγρών και στερεών αποβλήτων, επικίνδυνων και μη», σημειώνεται στην πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ για τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία του ΥΠΕΝ, η πλειονότητα των κατοίκων απασχολείται στη βιομηχανία και στην παροχή υπηρεσιών, ενώ οι αγρότες δεν ξεπερνούν το 10%. Οι παλαιότεροι κάτοικοι του Ασπροπύργου διαβιούν στην κυρίως πόλη. Στην Γκορυτσά και Ανω και Κάτω Φούσα ζουν επαναπατρισθέντες Πόντιοι. Στα διοικητικά όρια του δήμου, σε πέντε περιοχές, ζουν Ρομά, ο πληθυσμός των οποίων υπολογίζεται σε περίπου 5.000 ανθρώπους.
