Ο πάγος που καταλήγει σε έναν καφέ ή ένα αναψυκτικό μπορεί να μην είναι τόσο ασφαλής όσο ίσως πιστεύουμε. Σύμφωνα με ανάλυση που παρουσίασε η Επιστημονική Επιτροπή της Eνωσης Επαγγελματιών Διασφάλισης Ορων Υγιεινής και Ποιότητας Πόσιμου Πάγου, περισσότερο από το 22% των δειγμάτων πάγου που αναλύθηκαν το 2025 εμφάνισε μικροβιολογικές αποκλίσεις, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ανιχνεύθηκαν παθογόνα βακτήρια.
Ειδικότερα, εξετάστηκαν 965 δείγματα πάγου από ξενοδοχειακές μονάδες σε όλη τη χώρα (οι οποίες, σύμφωνα με την ανακοίνωση, εφαρμόζουν γενικά προληπτικά μέτρα υγιεινής). Περισσότερα από δύο στα δέκα δείγματα (22,38% ή 216 δείγματα) παρουσίασαν μικροβιολογικές αποκλίσεις. Από αυτά, στα 129 δείγματα –ποσοστό 13,37% επί του συνόλου– ανιχνεύθηκαν E. coli ή εντερόκοκκοι, μικροοργανισμοί που δεν επιτρέπεται να υπάρχουν στον πόσιμο πάγο σύμφωνα με την ελληνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Σύμφωνα με την επιστημονική επιτροπή, η παρουσία των συγκεκριμένων μικροοργανισμών μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία. Το E. coli συνδέεται κυρίως με γαστρεντερικές λοιμώξεις και τροφικές δηλητηριάσεις, προκαλώντας συμπτώματα όπως έντονο κοιλιακό άλγος, κράμπες, διάρροια, ναυτία, εμετούς και πυρετό. Σε ευπαθείς ομάδες, όπως μικρά παιδιά και ηλικιωμένους, ορισμένα στελέχη του βακτηρίου μπορούν, σε σπάνιες περιπτώσεις, να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές, όπως το αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο. Επιπλέον, το E. coli αποτελεί τη συχνότερη αιτία λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος. Οι εντερόκοκκοι μπορούν επίσης να προκαλέσουν λοιμώξεις του ουροποιητικού, βακτηριαιμία, ενδοκαρδίτιδα και εκκολπωματίτιδα, ενώ η αυξημένη ολική μικροβιακή χλωρίδα αποτελεί ένδειξη υψηλού μικροβιακού φορτίου και ανεπαρκών συνθηκών υγιεινής.
«Πολλοί άνθρωποι παθαίνουν τροφική δηλητηρίαση και νομίζουν ότι είναι από το φαγητό, ενώ θα μπορούσε να είναι από το παγάκι στον καφέ», λέει στην «Κ» ο ομότιμος καθηγητής Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής Ιωάννης Τσάκνης. Οπως εξηγεί, πολλοί αμελούν να καθαρίσουν και να απολυμάνουν τις παγομηχανές, μολονότι μπορεί να γίνουν εστία μικροβίων. «Ακριβώς επειδή στο εσωτερικό της παγομηχανής επικρατεί διαρκώς υγρασία, δημιουργούνται ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη μούχλας και του λεγόμενου βιοφίλμ, ενός λεπτού γλοιώδους στρώματος, σαν λάσπη, μέσα στο οποίο μπορούν να αναπτυχθούν πολλά παθογόνα μικρόβια». Εάν το βιοφίλμ παραμείνει στην παγομηχανή για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί κάποια παθογόνα να παράγουν τοξίνες και σπόρια που μεταφέρονται στα παγάκια. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της επιστημονικής επιτροπής, ορισμένα βακτήρια που αναπτύσσονται στο βιοφίλμ μπορεί να εμφανίζουν έως και χίλιες φορές μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά σε σχέση με τα ίδια βακτήρια όταν αναπτύσσονται σε ανοιχτές επιφάνειες. Η επιτροπή συγκροτήθηκε από την Ενωση Επαγγελματιών Διασφάλισης Ορων Υγιεινής και Ποιότητας Πόσιμου Πάγου, έναν επαγγελματικό φορέα που εκπροσωπεί επιχειρήσεις και επαγγελματίες του κλάδου.
Συντήρηση
Τα δείγματα ελήφθησαν κατευθείαν από τις παγομηχανές που χρησιμοποιούν οι μονάδες. «Τα δείγματα εστάλησαν από τις ίδιες τις μονάδες σε πιστοποιημένο εργαστήριο, όπως είναι υποχρεωμένες από τη νομοθεσία. Η υγειονομική νομοθεσία απαιτεί κατ’ έτος ανάλυση νερού και πάγου». Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι μηχανές παραγωγής πάγου πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται τουλάχιστον ανά τετράμηνο από πιστοποιημένο υγειονομικό συντηρητή. Σημειώνεται ότι στο Κέντρο Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής λειτουργεί πρόγραμμα επιμόρφωσης χειριστών και συντηρητών παγομηχανών, με υπεύθυνο τον καθηγητή κ. Τσάκνη.
