Από μικρός, ο Γιάννης Αντετοκούνμπο ήξερε πάντα ποιος ήταν ο ρόλος του. Οταν έβλεπε τους γονείς του να μοιράζουν στα παιδιά τους το λιγοστό φαγητό που μπορούσαν να φέρουν στο τραπέζι κι εκείνοι να μην τρώνε, γνώριζε ότι έπρεπε να βοηθήσει.
Οταν, στα 14 του, όντας ήδη παίκτης του μπάσκετ, τον πλησίασε η Adidas προσφέροντάς του 5.000 ευρώ, εκείνος ζήτησε και ένα συμβόλαιο για τον μεγαλύτερο αδελφό του, Θανάση. Την ημέρα που ήταν να υπογράψει –για να λάβει ένα ποσό σωτήριο για τον ίδιο και την οικογένειά του– ζήτησε να δει και το συμβόλαιο του Θανάση. Ο εκπρόσωπος της εταιρείας απάντησε με μισόλογα και ο Γιάννης δεν υπέγραψε. Λίγες ημέρες μετά, τον κάλεσαν από τη Nike.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, ήξερε ότι ήθελε να παίξει στο NBA. Σε συνέντευξη που είχε δώσει τον Φεβρουάριο του 2013, δήλωνε για τον εαυτό του ότι είναι ένας παίκτης που μπορεί να παίξει παντού, σε όλες τις θέσεις. Τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς, τον επέλεξαν στο ντραφτ του NBA.
Περίπου ενάμιση χρόνο αφότου υπέγραψε το συμβόλαιό του με τους Μιλγουόκι Μπακς, ο τότε 20χρονος Αντετοκούνμπο έδωσε συνέντευξη στο ESPN. Ερωτώμενος για το επόμενο βήμα που θέλει να ακολουθήσει στο παιχνίδι του, απάντησε ότι κάθε μέρα, θέλει να προσπαθεί να γίνει «ηγέτης». «Θέλω να μιλάω περισσότερο, για να γνωρίζουν οι συμπαίκτες μου ότι τους στηρίζω.
Το ξέρω ότι είμαι μικρός, είναι δύσκολο να μιλάς πιο πολύ από τους βετεράνους», είχε σημειώσει, «αλλά προσπαθώ να το κάνω».
Και ύστερα όλα έτρεξαν. Εγινε δύο φορές MVP. Σύμφωνα με τους New York Times, έκανε τους Μπακς «κουλ» ξανά, βγάζοντάς τους από την αφάνεια και βοηθώντας τους να κατακτήσουν ύστερα από 50 χρόνια το πρωτάθλημα του NBA, το 2021. Αυτήν την εβδομάδα, ο κόσμος του μπάσκετ συζητάει μόνο ένα πράγμα: τη μεταγραφή του στους Μαϊάμι Χιτ.
Μέσα στα 13 χρόνια που ο Γιάννης Αντετοκούνμπο ζει και παίζει στις ΗΠΑ, ο ίδιος έγινε φαινόμενο και η ζωή του παραμύθι – κυριολεκτικά. Το 2022, η Ντίσνεϊ κυκλοφόρησε ταινία βασισμένη στην ιστορία του ιδίου και της οικογένειάς του. Αλλά ο παίκτης που είναι γνωστός παγκοσμίως με το μικρό του, ελληνικό, όνομα, δεν μπορεί να περιγραφεί με μία λέξη.
Ο εαυτός ως εταιρεία
«Το ξέρω πως ο ίδιος έχω ένα brand και βλέπω τον εαυτό μου ως εταιρεία», δήλωσε τον προηγούμενο μήνα ο Αντετοκούνμπο σε ένα podcast. «Αυτό το brand», τονίζει στην «Κ» η αθλητικογράφος του New Yorker, Λουίζα Τόμας, «έχει αλλάξει κάπως τα τελευταία χρόνια».
Τον αποκαλεί τρομερό, «σχεδόν επαναστατικό», παίκτη. «Να τον βλέπεις να τρέχει προς την μπασκέτα είναι ένα εκπληκτικό θέαμα», επισημαίνει. Κι μετά είναι η σπουδαία ιστορία του – και όχι μόνο η αρχή της, με τις εξαιρετικές δυσκολίες που βίωσε μεγαλώνοντας μες στη φτώχεια, χωρίς χαρτιά, στα Σεπόλια.
«Ηρθε σε μια μικρή ομάδα στις ΗΠΑ, στο Μιλγουόκι, και πραγματικά αγκάλιασε τους ανθρώπους εδώ, οι ντόπιοι τον αγάπησαν – τους κατέπληξε η ιστορία του, αλλά και το δέος που προκαλεί στους θεατές στο γήπεδο», εξηγεί η κ. Τόμας. Η ίδια περιγράφει πώς ο Αντετοκούνμπο τοποθέτησε τον εαυτό του με έναν τρόπο που η ζωή του πραγματικά θύμιζε «μια ταινία της Ντίσνεϊ», ακόμη και πριν αυτή γυριστεί. «Και όμως», συμπληρώνει, «εγώ πάντα θεωρούσα ότι είναι πιο σύνθετος χαρακτήρας».
Επικεντρώνει αυτή την πολυπλοκότητά του στο έντονο ανταγωνιστικό πνεύμα του. «Είναι προφανές ότι αισθάνεται μια πραγματική επιτακτικότητα και ανταγωνιστικότητα, κάτι που αναδείχθηκε λίγο περισσότερο τα τελευταία χρόνια, ιδίως όταν οι Μπακς άρχισαν να δυσκολεύονται, αφότου τραυματίστηκε, και τώρα, με το μακρύ και άσχημο διαζύγιο που είχε με την ομάδα», αναφέρει.
Οχι ότι ο Αντετοκούνμπο δίστασε ποτέ να μιλήσει για τη σημασία που έχει η νίκη ή για το πάθος του να γίνεται καλύτερος. Το 2022 έλεγε ότι το να τον αποκαλούν «τον καλύτερο παίκτη στον κόσμο» μπορεί και να τον κρατάει πίσω. «Και δεν θέλω τίποτα να με κρατάει πίσω», δήλωνε, «για αυτό δεν προπονούμαι με άλλους παίκτες».
Πώς βρίσκει κίνητρο – «Εχω ακούσει τα πάντα», έχει αναφέρει σε συνέντευξή του, τονίζοντας ότι θέλει να ξέρει τι λένε, γιατί του δίνει κίνητρο. «Μου αρέσει να λένε ότι δεν μπορώ να τα καταφέρω και να πηγαίνω εκεί έξω, και να δίνω τα πάντα».
Πιο πρόσφατα, τον Σεπτέμβριο, εξέφρασε την επιθυμία του να βάζει στόχους στη ζωή και να παλεύει για να τους πετυχαίνει. «Μου αρέσει», τόνισε, «να ζω μέσα στην πίεση και στην αδρεναλίνη».
Ενας από αυτούς τους στόχους ήταν το μετάλλιο με την Εθνική Ελλάδος, ο οποίος όταν επιτεύχθηκε ο ίδιος ένιωσε σαν να έφυγε ένα βάρος από πάνω του, βάρος που ο ίδιος είχε επιβάλει στον εαυτό του. «Από την καριέρα μου, μια επιτυχία με την Εθνική ήταν κάτι που έλειπε», παρατήρησε, «το να κερδίσω βραβείο MVP είναι κάτι σημαντικό, το να κερδίσω με την Εθνική για μένα είναι πιο σημαντικό».
Στην ίδια συνέντευξη, ανέφερε πως διαβάζει ό,τι γράφεται και λέγεται για εκείνον. «Εχω ακούσει τα πάντα», είπε, υπογραμμίζοντας ότι θέλει να ξέρει τι λένε, γιατί του δίνει κίνητρο, απολαμβάνει την πρόκληση. «Μου αρέσει να λένε ότι δεν μπορώ να τα καταφέρω και να πηγαίνω εκεί έξω, και να δίνω τα πάντα».
«Σοφία» του δρόμου
Η κ. Τόμας, ωστόσο, δεν θεωρεί πως η προσωπικότητα του Αντετοκούνμπο εξαντλείται στην ανταγωνιστικότητά του, στοιχείο αναμενόμενο για αθλητή τέτοιου επιπέδου. «Μπορεί να γίνει και πολύ σοφός», επισημαίνει, αναφερόμενη σε διάφορες δηλώσεις του και πιο συγκεκριμένα στην απάντηση που έδωσε σε δημοσιογράφο το 2023, όταν είπε ότι «δεν υπάρχει η αποτυχία στα αθλήματα».
Κατά τον ίδιο, από όταν ήταν μικρός η εξυπνάδα του δεν ήταν εγκυκλοπαιδική, αλλά πρακτική. «Street-smart», έχει χαρακτηρίσει τον εαυτό του. Και αυτό το πρακτικό πνεύμα δεν τον έχει βοηθήσει μόνο στο γήπεδο. Ο Αντετοκούνμπο έβγαλε το πρώτο του εκατομμύριο όταν ήταν 20 χρόνων. Χάρη στον ίδιο, τα δύο μικρότερα αδέλφια του φοίτησαν σε ιδιωτικά σχολεία. Μεγαλώνοντας, έμαθε όχι μόνο πώς να είναι θρύλος του μπάσκετ, αλλά και καλός επιχειρηματίας. Μια χρονιά έβγαλε 120 εκατ., όπως έχει παραδεχθεί.
Μαζί με τα αδέλφια του έχουν δημιουργήσει ή συμμετάσχει σε περισσότερες εταιρείες από όσες θυμάται να απαριθμήσει.
Επενδυτικές εταιρείες που επικεντρώνονται στα ακίνητα, εταιρεία παραγωγής, ρουχισμού, εστιατόρια. Εχουν δημιουργήσει το Charles Antetokounmpo Family Foundation, το φιλανθρωπικό ίδρυμα με το όνομα του πατέρα τους, μέσω του οποίου στηρίζουν ευάλωτες κοινωνικά ομάδες. Και είναι, φυσικά, οι πολλές συμφωνίες με εταιρείες, με κυριότερη αυτή με τη Nike, που του αποφέρει πολλά εκατομμύρια τον χρόνο.
«Κάποιες φορές», δήλωσε πρόσφατα, «ο κόσμος δεν καταλαβαίνει ότι το να είσαι εγώ είναι ένα βάρος· ποτέ δεν ήθελα να γίνω διάσημος, να παίξω για τα λεφτά».
Οχι ότι δεν έχουν σημασία. Αγοράζει έργα τέχνης, ρολόγια και ακίνητα, διότι τον ενδιαφέρει η αξία που μένει.
Η συμβουλή του σε νεαρούς παίκτες είναι ότι δεν θα πρέπει ο δικηγόρος, ο οικονομικός τους σύμβουλος και ο ατζέντης τους να γνωρίζονται μεταξύ τους – «γιατί μπορεί να σε εκμεταλλευθούν. Πρέπει να προστατεύεις τον εαυτό σου».
Αυτό που ήθελε, άλλωστε, ήταν να καταφέρει να προσφέρει μια καλύτερη ζωή στην οικογένειά του.
Ηταν η απόλυτη προτεραιότητα του Αντετοκούνμπο πριν γίνει ο «Greek Freak», και αυτή η αφοσίωση παρέμεινε και παραμένει αμείωτη. Στα παπούτσια που έχει δημιουργήσει με τη Nike, αναγράφονται τα ονόματα όλων: των γονιών του, των αδελφών του, της συζύγου και των τεσσάρων παιδιών τους. Στην ειδική έκδοση All-Star 2024 του Zoom Freak 5, έγραψε με τα δικά του γράμματα, «Thanasis, thanks for sharing», μια αναφορά στα παπούτσια που μοιράζονταν οι δυο τους όταν δεν μπορούσε να αγοράσει ένα ζευγάρι ο καθένας.
«Η πιο μακρά σχέση που έχει ένας άνθρωπος είναι με τα αδέλφια του», έχει πει. Τη σύζυγό του, Μαράια, την έχει περιγράψει ως την «υπερδύναμή» του. «Επιλέξτε καλά», συμβουλεύει τους μικρότερους, «ένας άνδρας με ραγισμένη καρδιά δεν μπορεί να λειτουργήσει, να δει καθαρά».
Θεός και οικογένεια
Μιλάει συχνά για τη σκληρή δουλειά, το να ξεπερνάς τον εαυτό σου, να δημιουργείς εσύ τις συνθήκες της ζωής σου. Για την ομαδικότητα και το μπάσκετ, ακόμη και για όταν ήθελε να το παρατήσει.
Αφοσιωμένος μπαμπάς – Για την ταυτότητά του ως πατέρα έχει πει ότι «τη στιγμή που μπαίνω στην πόρτα, γίνομαι μπαμπάς, πηγαίνω τα παιδιά στο σχολείο, τα γυρίζω σπίτι, τρώνε, αν μας αφήσει η μαμά, τα πηγαίνω για μπάσκετ».
Για την οικογένεια, για τον Θεό, στον οποίο πιστεύει βαθιά. Για την ταυτότητά του ως πατέρα – «τη στιγμή που μπαίνω στην πόρτα, γίνομαι μπαμπάς, πηγαίνω τα παιδιά στο σχολείο, τα γυρίζω σπίτι, τρώνε, αν μας αφήσει η μαμά, τα πηγαίνω για μπάσκετ».
Ως φόρο τιμής στον δικό του πατέρα, πριν από την έναρξη κάθε αγώνα ή έπειτα από μια μεγάλη επιτυχία, δείχνει ψηλά, προς τον ουρανό.
Είναι ένας παίκτης που, σύμφωνα με την κ. Τόμας, κατά μία έννοια ξεπέρασε τους Μπακς, έγινε μεγαλύτερος από την ομάδα. Η ανακοίνωση της μετακίνησής του στους Μαϊάμι Χιτ πυροδότησε εκατοντάδες χιλιάδες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πολλοί ανάρτησαν μέχρι και τα παιδιά τους, φορώντας φανέλες Μπακς, λέγοντας ότι τώρα θα πρέπει να πάρουν των Μαϊάμι Χιτ. Για μία ακόμη φορά, ο ίδιος έχει επίγνωση του ρόλου του, της θέσης του, της επιρροής του, της κληρονομιάς του.
«Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο», είχε παρατηρήσει πριν από μερικούς μήνες, «δεν είναι μόνο τα καλά. Ερχεται και με ένα βάρος». Πρέπει να είσαι σωστός, είχε πει· πρέπει να είσαι πρότυπο για τα παιδιά. «Πρέπει να μπορείς να εμπνεύσεις την επόμενη γενιά».
