Η υπόθεση «Ζάππειο» ανοίγει ένα μείζον θέμα διαχείρισης του δημοσίου χώρου στην Αθήνα. Ενα θέμα που δεν αφορά μόνο το Ζάππειο. Απλώς το ατυχέστατο αυτό περιστατικό, που με πικρό τρόπο μάς υπενθυμίζει τη θεσμική υπανάπτυξη και την πολιτισμική φτώχεια, ανελκύει, θέλοντας και μη, ένα σωρό αυθαιρεσιών και καταχρηστικών παραχωρήσεων σε πλήθος δημόσιων χώρων της πρωτεύουσας.
Προκύπτει ενδεχομένως και μια ευεργετική διάσταση σε αυτό το Βατερλώ της αυθαίρετης κατάληψης μέρους των κήπων του Ζαππείου, καθώς η (αναπάντεχη) κοινωνική συσπείρωση κατά της βαρβαρότητας αυτής αποκάλυψε το στάδιο ωριμότητας που έχει προσεγγίσει η κοινωνία των πολιτών. Το φόβητρο του κοινωνικού ελέγχου και η υποχρέωση της θεσμικής διαφάνειας μπορεί να είναι ένα φίλτρο προστασίας.
Κοινή συνισταμένη όλων των αυθαιρεσιών, ακόμη και των φαινομενικά νομότυπων καταλήψεων πλατειών και πάρκων, είναι η πεποίθηση πως η κοινωνική ανοχή είναι δεδομένη. Προφανώς και δεν είναι. Συνέπεσε, δε, η υπόθεση «Ζάππειο» να εμφανιστεί ως απολύτως προκλητική καθώς αγνοήθηκε ή υποτιμήθηκε το γεγονός ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό κατοίκων της Αθήνας αθροίζει εσωτερικά, κάθε μέρα, κάθε μήνα, αισθήματα δυσφορίας που αγγίζουν την απόγνωση και την αγανάκτηση για την κακή ποιότητα της καθημερινότητας.
Οι πολίτες «απασφαλίζουν» ευκολότερα και πιο μαζικά όταν γίνονται μάρτυρες ακραίων αυθαιρεσιών, όπως του Φεστιβάλ Ολυμπίων, που απλώς υπενθυμίζουν ότι σε αυτήν την πόλη ο καθένας μπορεί χωρίς διαβαθμίσεις ελέγχου να προσβάλει τη λειτουργία της πόλης. Οι πολίτες, σε σημαντικό ποσοστό, δυσφορούν για την καθημερινότητά τους στις συνθήκες της Αθήνας. Πολλοί αγανακτούν, αλλά δεν έχουν φωνή.
Φαίνεται όμως ότι έχουν δύναμη. Το Ζάππειο θυμίζει στους πολίτες ότι η Αθήνα γίνεται πιο δύσχρηστη, λιγότερο δημοκρατική, περισσότερο χαοτική, αυθαίρετη και τριτοκοσμική. Ας δούμε, λοιπόν, εξαρχής ότι μείζον θέμα είναι η διαφάνεια και η λογοδοσία για τη χρήση ελαχίστου χώρου όπου οι πολίτες δικαιούνται απρόσκοπτη πρόσβαση (πόσο μάλλον όταν στον χώρο αυτόν υπάρχουν μνημεία και τοπόσημα συνυφασμένα με την ιστορική ταυτότητα της Αθήνας). Η Αθήνα πρέπει να δίνει προτεραιότητα στους πολίτες και όχι να κόβει εισιτήρια σε «φεστιβάλ» ούτε να παραχωρεί τις κεντρικές πλατείες για να στηθούν παραπήγματα σαν να είναι εμποροπανήγυρις.
Η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί όταν κλείνει για ψύλλου πήδημα για αθλητικές οργανώσεις που μπορούν να γίνουν εκτός κέντρου. Η πλατεία Συντάγματος και η πλατεία Κλαυθμώνος δεν μπορεί να μετατρέπονται διαρκώς σε παζάρια με τσαντίρια. Το Πεδίον του Αρεως δεν μπορεί να χάνει διαρκώς τον χαρακτήρα του δημόσιου πάρκου. Το Παναθηναϊκό Στάδιο είναι μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς και θέλει ένα μέτρο. Οι πολίτες ζητούν σεβασμό, κανόνες, διαφάνεια, προστασία από την αυθαιρεσία και τον περιορισμό του ζωτικού χώρου της πόλης. Κάπου πρέπει να μπει ένα τέλος. Κάπου πρέπει να οριστεί μια νέα αφετηρία.
