«Οταν παραλείπονται πράξεις, όταν δεν ακολουθείς τα συγκεκριμένα βήματα, αυτό έχει συνέπειες σε αυτό που φτιάχνεις. Και το αντίθετο. Οταν κάνεις αυτά που χρειάζεται, τότε βλέπεις το φυτό να αναπτύσσεται και να ανθίζει. Ολη αυτή η διαδικασία είναι εκπαίδευση στην πειθαρχία χωρίς καταναγκασμό». Ετσι περιγράφει ο γεωπόνος Ηλίας Μπενέκος τα σωφρονιστικά οφέλη του προγράμματος «Social Farming 360» στα έξι αγροτικά σωφρονιστικά καταστήματα της Ελλάδας. Το πρόγραμμα που υλοποίησε ο οργανισμός «Νέα Γεωργία – Νέα Γενιά», διάρκειας δύο ετών, παρακολούθησαν 1.081 κρατούμενοι με τη στήριξη γεωπόνων και αφορούσε τη διδασκαλία αρχών και εφαρμογών αναγεννητικής γεωργίας στην ελαιοκαλλιέργεια και στην παραγωγή ελαιολάδου και την καλλιέργεια και τυποποίηση φαρμακευτικών φυτών.
«Το πρόγραμμα έδειξε ότι ένα διαφορετικό μοντέλο σωφρονιστικής πολιτικής μπορεί να λειτουργήσει και να έχει πολύπλευρα οφέλη. Να προετοιμάσει στην πράξη την επιστροφή των κρατουμένων στην κοινωνία», τόνισε ο Αρίστος Περρής, γενικός γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής του υπ. Προστασίας του Πολίτη, στην εκδήλωση λήξης του προγράμματος.
Βασικός στόχος του «Social Farming 360» είναι η καλλιέργεια κοινωνικών δεξιοτήτων μέσω της συνεργασίας για την παραγωγή τροφίμων. «Η επαφή με τη φύση έχει θεραπευτικές ιδιότητες, όπως έχει αποδειχθεί. Είναι σημαντικό επίσης να δούμε στην πράξη τι μπορούμε να καταφέρουμε με τη συνεργασία», υπογράμμισε η Εφη Λαζαρίδου, διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού «Νέα Γεωργία – Νέα Γενιά». Ομως το πρόγραμμα είχε και άλλους, πιο πρακτικούς στόχους: να παράγει τρόφιμα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη διατροφή των κρατουμένων, να τους εκπαιδεύσει στην καλλιέργεια της γης με σεβασμό στις διαδικασίες της φύσης και να τους δώσει επαγγελματική κατάρτιση εφόσον αποφασίσουν να ασχοληθούν με τον τομέα μετά την αποφυλάκισή τους. Η αναγεννητική γεωργία που εφαρμόστηκε στις καλλιέργειες του προγράμματος έχει συγκεκριμένες αρχές όπως την ελαχιστοποίηση της διατάραξης της ισορροπίας του εδάφους, τη συνεχή φυτοκάλυψη, την όσο το δυνατόν καλύτερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων, έτσι ώστε να δημιουργηθούν πιο ανθεκτικά γεωργικά συστήματα στις καλλιέργειες εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.
Είναι ενδιαφέρον ότι, μέσω του προγράμματος, 231 κρατούμενοι συμμετείχαν σε δράσεις σχετικές με την επαγγελματική κατάρτιση σε τομείς όπως η γεωργία, η παραγωγή προϊόντων, η τυποποίηση και η πώληση. «Το πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης προετοίμασε τους συμμετέχοντες ώστε να έχουν μια δυνατότητα για επιτυχή επανένταξη στην αγορά εργασίας, συμβάλλοντας στη δημιουργία μακροπρόθεσμου εισοδήματος», επισήμανε η κ. Λαζαρίδου, αναφερόμενη και σε ωφελούμενο που μετά την αποφυλάκισή του αποφάσισε να επιστρέψει στον τόπο του και να καλλιεργήσει τους οικογενειακούς ελαιώνες.
Το πρόγραμμα αυτό ήταν ένα από τα 50 προγράμματα σε όλο τον κόσμο που επέλεξε να χρηματοδοτήσει το Citi Foundation. Εφαρμόστηκε το 2024-2025 στα τέσσερα αγροτικά σωφρονιστικά καταστήματα στην Αγιά Χανίων, στην Τίρυνθα Αργολίδας, στην Κασσαβέτεια Βόλου και στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής και στα δύο ειδικά σωφρονιστικά καταστήματα στο Αγροτικό Τμήμα Γυναικών στον Ελεώνα Θηβών και στο Κέντρο Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων στο ίδιο κατάστημα.
