Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να μπει δυναμικά στη διεθνή αγορά τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να καταστεί περιφερειακός κόμβος εκπαίδευσης και έρευνας στην Ευρώπη. Και αυτό γιατί μπορεί να αξιοποιήσει τις ανακατατάξεις στον κατάλογο των χωρών που παραδοσιακά προσελκύουν ξένους φοιτητές στα πανεπιστήμιά τους. Ηδη, στο προσκήνιο μπαίνουν χώρες όπως η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Πορτογαλία, καθιστώντας τη διεθνοποίηση στρατηγική προτεραιότητα και λόγω της σημαντικής συμβολής των διεθνών φοιτητών στο ΑΕΠ τους. Χαρακτηριστικά, εκτιμάται ότι το 2030 ο αριθμός των φοιτητών που θα σπουδάζει σε ξένη χώρα θα φθάσει τα 8,5 εκατ., από 7 εκατ. που είναι σήμερα.
«Η τάση είναι σταθερά αυξητική τα τελευταία δύο χρόνια», λέει για τους σπουδαστές από άλλες χώρες ο Θεόδωρος Παπαϊωάννου, γενικός διευθυντής του Study in Greece.
Με βάση τα στοιχεία του Study in Greece (SiG), επίσημου φορέα της χώρας μας για την εξωστρέφεια και τη διεθνοποίηση των δημόσιων ΑΕΙ, στην Ελλάδα σπουδάζουν κάθε χρόνο περί τους 3.500 ξένους φοιτητές· η ετήσια αύξηση είναι περίπου 30%. «Η τάση είναι σταθερά αυξητική τα τελευταία δύο χρόνια. Αυτό αιτιολογείται από την αύξηση των αγγλόφωνων προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων στα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια, ενώ συμβάλλουν και οι φοιτητές που μετέχουν σε θερινά σχολεία ή έρχονται στην Ελλάδα για ένα εξάμηνο μέσω προγραμμάτων κινητικότητας ξένων ΑΕΙ», δήλωσε στην «Κ» ο Θεόδωρος Παπαϊωάννου, γενικός διευθυντής του SiG.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το διεθνές σκηνικό στην παρούσα φάση μοιάζει ευνοϊκό για χώρες που συστήνονται ως εναλλακτικοί προορισμοί, όπως η Ελλάδα, αφού οι παραδοσιακές δυνάμεις του χώρου –δηλαδή οι μεγάλοι του αγγλοσαξονικού τόξου: ΗΠΑ, Βρετανία, Αυστραλία και άλλες δυνάμεις όπως η Ολλανδία– υφίστανται μείωση στις φοιτητικές ροές για διαφορετικούς λόγους. Για παράδειγμα, η πολιτική Τραμπ στις ΗΠΑ, η αύξηση των διδάκτρων στη Βρετανία λόγω Brexit, η έλλειψη στέγης στην Ολλανδία, τα αυστηρότερα κριτήρια στις νέες εγγραφές διεθνών φοιτητών σε Καναδά και Αυστραλία, ενώ και για τις τέσσερις χώρες ως λόγος ισχύει το αυξημένο κόστος ζωής σε σχέση με αναδυόμενους προορισμούς.
Eτσι, άλλες ευρωπαϊκές χώρες αντίστοιχου μεγέθους και βεληνεκούς με την Ελλάδα, όπως η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Πορτογαλία έχουν κάνει άλματα, θέτοντας τη διεθνοποίηση στρατηγική προτεραιότητα και λόγω της σημαντικής συμβολής των διεθνών φοιτητών στο ΑΕΠ τους. Ενδεικτικά, τα πανεπιστήμια της Τσεχίας έχουν πάνω από 1.000 αγγλόφωνα προγράμματα με περίπου 40.000 διεθνείς φοιτητές να φοιτούν σε αυτά, η Ουγγαρία έχει πάνω από 1.000 διεθνή προγράμματα (στα αγγλικά και τα γερμανικά), με περίπου 35.000 διεθνείς φοιτητές, και η Πορτογαλία πάνω από 800 διεθνή προγράμματα, με 30.000 διεθνείς φοιτητές. «Βέβαια, οι τρεις αυτές χώρες ξεκίνησαν τη διεθνοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσής τους πολύ πριν από την Ελλάδα» παρατηρεί ο κ. Παπαϊωάννου. Στη χώρα μας, επτά χρόνια μετά το εναρκτήριο λάκτισμα στη Φιλοσοφική Αθηνών, λειτουργούν συνολικά 15 αγγλόφωνα προπτυχιακά προγράμματα μόνο για ξένους φοιτητές, ενώ προετοιμάζονται περίπου άλλα δέκα.
«Στην Ελλάδα η προσπάθεια προσέλκυσης ξένων φοιτητών έχει ξεκινήσει χάρη στις προοδευτικές μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης και απαιτεί συλλογική συνείδηση εκ μέρους των ιδρυμάτων. Το Study in Greece έχει παίξει καταλυτικό ρόλο, αφού από το 2020 προωθεί συντονισμένα και συντεταγμένα τα ελληνικά πανεπιστήμια στο εξωτερικό. Είναι αξιοσημείωτο ότι το υπουργείο Εξωτερικών και οι ελληνικές διπλωματικές αρχές σε διάφορες χώρες αξιοποιούν το SiG ως εργαλείο ακαδημαϊκής διπλωματίας, στη βάση ενός οργανωμένου πλαισίου συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει την πραγματοποίηση ημερίδων, παρουσιάσεων, συνεδρίων και εκστρατειών προβολής αναφορικά με τις δυνατότητες σπουδών στην Ελλάδα και συνεργασιών με τα ελληνικά ΑΕΙ», παρατηρεί ο κ. Παπαϊωάννου.
Πολλαπλασιαστής
Εκτιμάται ότι η, από το τρέχον ακαδημαϊκό έτος, λειτουργία των παραρτημάτων ξένων ΑΕΙ στην Ελλάδα, ιδρυμάτων με επιχειρηματικό πνεύμα, διεθνή προσανατολισμό και εμπειρία στη διεθνή εκπαίδευση και την προσέλκυση διεθνών φοιτητών, θα λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής της προσπάθειας για διεθνοποίηση. Oπως τονίζει ο κ. Παπαϊωάννου, «πρόκειται για όραμα κοινό και για να υλοποιηθεί θα πρέπει να βγούμε όλοι μαζί ενωμένοι στο εξωτερικό ως χώρα. Στο πλαίσιο ενός υγιούς ανταγωνισμού, μπορούν όλοι να βγουν κερδισμένοι».
