Η συνάντηση με εκπροσώπους του συλλόγου της Σβέρνιτσας στην Αθήνα είχε κλειστεί περίπου μία εβδομάδα νωρίτερα με πρωτοβουλία της αλβανικής πλευράς για να «λυθεί η παρεξήγηση» γύρω από τη σχεδιαζόμενη τουριστική επένδυση των 4 δισ. δολαρίων βορείως του χωριού τους. Η απόπειρα προσέγγισης έγινε αφού είχε τοποθετηθεί αγκαθωτό συρματόπλεγμα στην αλβανική ακτογραμμή. Το Σάββατο σε συγκέντρωση των κατοίκων σε εκείνο το σημείο σημειώθηκαν σοβαρά επεισόδια με τον ξυλοδαρμό ενός διαδηλωτή.
Η περίφραξη απέκλεισε την πρόσβαση στις παραλίες και τα χωράφια που άλλοτε καλλιεργούσαν οι ντόπιοι -μια γη για την κυριότητα της οποίας δίνουν πολυετείς δικαστικούς αγώνες. Για την τοπική κοινωνία ο φράχτης ήταν μια «επίδειξη δύναμης» των επιχειρηματικών συμφερόντων. Δεν είχαν μεγάλες προσδοκίες για τη συνάντηση που είχε προγραμματιστεί στην Αθήνα.
Αργά το απόγευμα της περασμένης Τετάρτης, περίπου δέκα απόδημοι Σβερνιτσιώτες υποδέχτηκαν στο Ιλιον Αττικής τη δήμαρχο Αυλώνα, έναν βοηθό της και δύο δικηγόρους από την πλευρά των επενδυτών. Η συζήτηση κράτησε περίπου δύο ώρες, χωρίς να οδηγήσει κάπου, σύμφωνα με την πλευρά των κατοίκων.
Ηταν ήδη γνωστό ότι σχεδίαζαν να διαμαρτυρηθούν το Σάββατο, 30 Μαΐου, μπροστά από τον φράχτη και η άλλη πλευρά ήθελε να αμβλύνει τις αντιδράσεις τους. «Σκοπός τους ήταν να μη γίνει η διαδήλωση. Μας έλεγαν ότι θέλουν να μας προστατέψουν, να μην προκύψει κάποια φασαρία», λέει στην «Κ» ο Αλέξανδρος Πουλάς, ο οποίος συμμετείχε σε εκείνη τη συνάντηση.
View this post on Instagram
Περισσότερα από 300 άτομα συγκεντρώθηκαν το περασμένο Σάββατο στη διαδήλωση. Από την Αθήνα είχαν ξεκινήσει το βράδυ της Παρασκευής δύο λεωφορεία, ενώ αρκετοί συμμετέχοντες είχαν αναχωρήσει από άλλες πόλεις της Ελλάδας με τα Ι.Χ. τους. «Οταν πλησιάσαμε στον φράχτη αφήσαμε δέκα μέτρα πίσω τους διαδηλωτές και μαζί με τον πρόεδρο του χωριού Κώστα Κονόμη μιλήσαμε με τον επικεφαλής της αστυνομίας», λέει ο κ. Πουλάς. Οπως περιγράφει, ζήτησαν να περάσουν την περίφραξη, να διαδηλώσουν περίπου 15 λεπτά εντός της αποκλεισμένης έκτασης και έπειτα να αποχωρήσουν. Θα ήταν μια συμβολική κίνηση. «Δεν θα μπαίναμε να καταστρέψουμε. Δεν έχει χτιστεί ακόμη κάτι στην περιοχή, δεν υπήρχαν εκεί μηχανήματα», επισημαίνει.
Πίσω από την περίφραξη, όμως, είχαν συγκεντρωθεί άντρες ντυμένοι στα μαύρα, χωρίς διακριτικά, που έμοιαζαν σε μέλη ομάδας ιδιωτικής ασφάλειας. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες κατοίκων, κάποιοι εξ αυτών τους απειλούσαν, τους βιντεοσκοπούσαν με τα κινητά τους, κρατούσαν γκλοπ. «Ηταν εκεί μόνο για εκφοβισμό», λέει ο κ. Πουλάς.
Ξυλοδαρμός
Οπως φαίνεται από βίντεο που κυκλοφόρησαν αργότερα στο Διαδίκτυο, ένας εκ των διαδηλωτών στάθηκε στην πλευρά όπου δεν υπήρχε φράχτης, αλλά συρματόπλεγμα. Πάτησε σε αυτό και μίλησε σε αστυνομικούς.
Στα βίντεο φαίνεται να τον τραβάνε βίαια οι άντρες χωρίς διακριτικά, να τον χτυπούν και να τον σέρνουν στο έδαφος για δεκάδες μέτρα, υπό την ανοχή των αστυνομικών. Μόνο μετά τις οχλήσεις των διαδηλωτών, δύο αξιωματικοί της αλβανικής αστυνομίας παρενέβησαν και έφεραν τον τραυματία κοντά τους. Αφού αρχικά πήγε στο νοσοκομείο του Αυλώνα έφυγε από την Αλβανία και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο των Ιωαννίνων από όπου έλαβε εξιτήριο την Κυριακή. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών προέβη σε παράσταση διαμαρτυρίας προς την αλβανική κυβέρνηση για τον τραυματισμό του Ελληνα πολίτη.
Σε ανάρτησή του στο Χ ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Εντι Ράμα ανέφερε ότι η επένδυση είναι «ένα εξαιρετικό έργο για την Αλβανία, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετά χρόνια και δεν έχει καμία απολύτως σχέση με κάποια σημαντικά ψεύδη που κυκλοφορούν τις τελευταίες ημέρες». Παράλληλα συνεχάρη την ηγεσία της αστυνομίας «για την ταχεία και ακριβή αντίδρασή της, είτε σε αυτή την άμυαλη συμμορία μυών με το καθεστώς των ιδιωτικών φρουρών ασφαλείας, είτε στους τοπικούς ηγέτες της αστυνομίας του Αυλώνα».
Για τη συγκεκριμένη περιοχή έχει εκφράσει εδώ και χρόνια επενδυτικό ενδιαφέρον ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ. Τον περασμένο Ιανουάριο επισκέφθηκε τις παραλίες κοντά στη Σβέρνιτσα και τη λιμνοθάλασσα της Νάρτας με τη σύζυγό του, Ιβάνκα Τραμπ, συνοδεία αρχιτεκτόνων και επιχειρηματιών. Η περίφραξη και τα πρώτα έργα οδοποιίας στην περιοχή πραγματοποιούνται από την εταιρεία Zvërnec South Adriatic Development. Στις καταστάσεις της δεν εμφανίζεται το όνομα του Κούσνερ και όπως φαίνεται συνδέεται με μια εξωχώρια εταιρεία στην Ολλανδία. Ένα ευρύ πλέγμα εταιρειών φαίνεται πως σχετίζεται με τη συγκεκριμένη επένδυση, με την εμπλοκή επιχειρηματιών και από την Αλβανία.
Προτού σημειωθούν τα επεισόδια, δικηγόρος που εκπροσωπεί την πλευρά των επενδυτών και συμμετείχε στη συνάντηση της Αθήνας μίλησε στην «Κ». Χαρακτήρισε «φιλική» τη συνάντηση που είχαν με τους απόδημους Σβερνιτσιώτες στην Ελλάδα και υποστήριξε για την τοποθέτηση της περιμετρικής περίφραξης ότι «κύριος σκοπός είναι η διασφάλιση της δημόσιας ασφάλειας, καθώς τα ενεργά εργοτάξια εγγενώς ενέχουν κινδύνους για άτομα που δεν είναι ούτε εκπαιδευμένα ούτε κατάλληλα εξοπλισμένα».
Σε νέα ανακοίνωσή της η εταιρεία Zvërnec South Adriatic Development ανέφερε ότι τερματίζει τη συνεργασία της με την ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας μετά τα επεισόδια του Σαββάτου. Για τον ξυλοδαρμό του διαδηλωτή πραγματοποιήθηκε τουλάχιστον μία σύλληψη. Χτες πραγματοποιήθηκε πολυπληθής συγκέντρωση διαμαρτυρίας στα Τίρανα κατά της επένδυσης.
Οι κάτοικοι της Σβέρνιτσας τονίζουν από την πλευρά τους ότι δεν εναντιώνονται στις επενδύσεις ή την ανάπτυξη, αλλά ζητούν να υπάρχει σεβασμός προς το περιβάλλον και να έχει λυθεί πρώτα νομικά το θέμα της κυριότητας των εδαφών τους. Ο κ. Πουλάς λέει ότι μετά τα επεισόδια υπήρξε κινητικότητα και άμεσο ενδιαφέρον από τις ελληνικές προξενικές αρχές και τον ευρωβουλευτή Φρέντη Μπελέρη.
Για το ίδιο ζήτημα τις τελευταίες εβδομάδες έχουν πραγματοποιηθεί διαδηλώσεις σε Τίρανα και Αυλώνα και από μέλη περιβαλλοντικών οργανώσεων που εκφράζουν την ανησυχία τους για την αλλοίωση της προστατευόμενης περιοχής δίπλα στη λιμνοθάλασσα της Νάρτας.
