Του Κώστα Κουκουμάκα
Νωρίς το πρωί της Πέμπτης μια μεγάλη πομπή οχημάτων της αστυνομίας έστριψε από τη λεωφόρο ΝΑΤΟ προς τον καταυλισμό Ρομά στη Νέα Ζωή Ασπροπύργου. Τα αυτοκίνητα σταμάτησαν σε ένα πλάτωμα, μπροστά από τρία παραπήγματα. Σχηματίστηκε περίμετρος ασφαλείας και μια ομάδα κρούσης με κράνη εισέβαλε στο πρώτο παράπηγμα – οι αστυνομικοί είχαν το ένα χέρι σηκωμένο με το όπλο και το δεύτερο στην πλάτη του μπροστινού τους.
Κάθε φορά που βεβαίωναν ότι ο χώρος είναι ασφαλής, συνάδελφοί τους με πολιτικά έψαχναν κάτω από τα έπιπλα και τους μουσαμάδες και περνούσαν στο επόμενο δωμάτιο. Οι ίδιες κινήσεις επαναλήφθηκαν τρεις φορές μέσα σε ελάχιστα λεπτά. «Μην τρομάξετε τα παιδιά, κλαίνε», φώναζαν δύο γυναίκες. Στην επιχείρηση ήταν παρούσα μία εισαγγελέας και χαμηλά στον ουρανό σφύριζε ο ήχος ενός drone.
Ρευματοκλοπή και πυρκαγιά
Στην ίδια γειτονιά λίγες μέρες νωρίτερα είχαν ακουστεί πυροβολισμοί στη διάρκεια γλεντιού. Από την έρευνα την Πέμπτη στα παραπήγματα δεν βρέθηκαν όπλα. Τέσσερα άτομα συνελήφθησαν για ρευματοκλοπή, την οποία βεβαίωσαν τα μέλη του συνεργείου του ΔΕΔΔΗΕ που εμφανίστηκαν σε δεύτερο χρόνο στα στενά χωμάτινα δρομάκια. Εκοψαν την κεντρική παροχή και ξήλωσαν τα καλώδια που ήταν θαμμένα στο χώμα για πολλές δεκάδες μέτρα. Μερικές εκατοντάδες μέτρα πιο κάτω προκλήθηκε την Τετάρτη πυρκαγιά από σπινθήρες καλωδίων που είχαν συνδεθεί παράνομα με το κεντρικό δίκτυο.
Πολλοί Ρομά στη Νέα Ζωή ζουν από τον ΧΥΤΑ στη γειτονική Φυλή. Περνούν τη μάντρα στις δύο το μεσημέρι, ψάχνουν μέσα σε βουνά σκουπιδιών κι επιστρέφουν μετά τις επτά.
Μέλη του συνεργείου του ΔΕΔΔΗΕ που εμφανίστηκαν σε δεύτερο χρόνο στα στενά χωμάτινα δρομάκια, έκοψαν την κεντρική παροχή και ξήλωσαν τα καλώδια που ήταν θαμμένα στο χώμα για πολλές δεκάδες μέτρα. pic.twitter.com/zsvWJnaBuJ
— Kathimerini_Web (@KathimeriniWeb) May 31, 2026
«Η εντολή που έχουμε είναι “κανένα άβατο”», είπε στην «Κ» ο ταξίαρχος Κωνσταντίνος Παχής, αξιωματικός στη Δυτική Αττική, που διοικεί σε τέτοιες επιχειρήσεις έναν μικρό στρατό. «Δεν πάμε για να πιάσουμε πολλά κιλά ναρκωτικών ή πολλά όπλα –έχουμε βρει και τέτοια– αλλά για να δείξουμε ότι έχουμε συστηματική παρουσία εκεί», πρόσθεσε ο ίδιος. Αυτό προκύπτει και από τους αριθμούς. Εως τα μέσα Μαΐου τη φετινή χρονιά, σε επιχειρήσεις στη Δυτική Αττική ελέγχθηκαν 53.966 άτομα και συνελήφθησαν 952 – εξ αυτών 144 για ρευματοκλοπή, 126 για κατοχή ναρκωτικών, 44 για οπλοκατοχή, 65 για κλοπές, 32 για μη έκδοση δελτίου ταυτότητας, 98 για ενδοοικογενειακή βία. Το ίδιο διάστημα βεβαιώθηκαν 5.336 παραβάσεις του ΚΟΚ και επίσης κατασχέθηκαν 27 ηχοσυστήματα και 26.382 μέτρα καλωδίων. Τα καλώδια υψηλής τάσης συνήθως συνδέουν Πακιστανοί μετανάστες που εργάζονται στις μάντρες στον Ασπρόπυργο.
Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο η αστυνομία πραγματοποιεί συστηματικά εφόδους σε οικισμούς Ρομά. Πολλές από αυτές δεν γίνονται γνωστές στο ευρύ κοινό. Η αστυνομία διανέμει φωτογραφίες και λίγους αριθμούς. Εχει επίσης συσταθεί η νέα Ομάδα Πρόληψης και Διαμεσολάβησης (ΟΠΔΙ) που περιπολεί τακτικά στους καταυλισμούς και γνωρίζει τις ισορροπίες στις κλειστές κοινότητες. Αρχικά διατυπώθηκε η σκέψη να στελεχωθούν οι ΟΠΔΙ με Ρομά αστυνομικούς, όμως κρίθηκε ότι για νομικούς λόγους δεν μπορούσε να βγει προκήρυξη που θα περιοριζόταν μόνο σε πολίτες της κοινότητας.
Δήμαρχοι στη Δυτική Αττική είπαν στην «Κ» ότι η παραβατικότητα τους τελευταίους μήνες έχει μειωθεί – από τα τσιγγανόπουλα που πετούν πέτρες στα τρένα και τα λεωφορεία έως τους μεγαλύτερους, που γυρίζουν στον δρόμο με τα αυτοκίνητα φορτωμένα με ηχοσυστήματα, κάνουν κλοπές σε μάντρες και σπίτια ή καταπατούν δημόσιες και ιδιωτικές εκτάσεις. Για την αστυνομία υπάρχει ένα μετρήσιμο στοιχείο – οι αναγγελίες για άσκοπους πυροβολισμούς. Το 2023 σε Αχαρνές, Ζεφύρι και Φυλή υπήρξαν 811 κλήσεις για πυροβολισμούς (σημ.: για το ίδιο περιστατικό μπορεί να καλέσουν πολλοί διαφορετικοί άνθρωποι). Το πρώτο τετράμηνο του 2026 οι αντίστοιχες κλήσεις ήταν 110.
Καταυλισμός – κόλαση
Ο καταυλισμός της Νέας Ζωής είναι μια κόλαση. Μαζί με το γειτονικό Σοφό θεωρούνται από τους πιο εξαθλιωμένους καταυλισμούς στην Ευρώπη. Περισσότεροι από 3.500 άνθρωποι ζουν σε οριακές συνθήκες, μέσα σε παραπήγματα φτιαγμένα από χαρτόνι και νάιλον. Υπάρχουν παντού λόφοι σκουπιδιών και μπάζων. Λιμνάζουν νερά, σιγοκαίνε πλαστικά και ξεχειλωμένα στρώματα. Εξω από κάθε δεύτερο σπίτι ακούγονται μωρά που κλαίνε ασταμάτητα. Τα πρωινά δεν υπάρχουν πολλοί άνδρες έξω στον δρόμο. Γυρίζουν στην Αθήνα μαζεύοντας παλιοσίδερα και υλικά ανακύκλωσης, κι επίσης πολλοί έχουν βρεθεί τον τελευταίο καιρό στη φυλακή λόγω της αυστηροποίησης της νομοθεσίας στις αναστολές των μικρών ποινών και στα αδικήματα που επαναλαμβάνονται.
«Ξέρετε πότε θα φύγουμε από εδώ; Οταν φύγει η χωματερή», είπε στην «Κ» η Βασιλική Κουτρουμάνου. Είναι 28 χρονών και είχε δίπλα της τα πέντε παιδιά της. Πολλοί Ρομά στη Νέα Ζωή ζουν από τον ΧΥΤΑ στη γειτονική Φυλή. Περνούν τη μάντρα στις δύο το μεσημέρι, ψάχνουν μέσα σε βουνά σκουπιδιών κι επιστρέφουν μετά τις επτά. Δεν είναι σαφές κατά πόσο μπαίνουν στον φυλασσόμενο χώρο του ΧΥΤΑ με την ανοχή των τοπικών Αρχών. Στο παρελθόν άνθρωποι έχουν χαθεί κάτω από τα σκουπίδια.
Δήμαρχοι στη Δυτική Αττική είπαν στην «Κ» ότι η παραβατικότητα τους τελευταίους μήνες έχει μειωθεί. pic.twitter.com/wOohh0piBc
— Kathimerini_Web (@KathimeriniWeb) May 31, 2026
Την ίδια στιγμή, δεν είναι νόμιμες όλες οι μάντρες σκραπ μετάλλου στον Ασπρόπυργο. Οι ιδιοκτήτες τους προσφέρουν ελάχιστα χρήματα σε ομάδες Ρομά για να «κόψουν» αυτοκίνητα και φορτηγά που αποσύρονται. Για να μεγαλώσει το κέρδος τους, οι ίδιοι βάζουν φωτιά στα οχήματα, ώστε να λιώσουν τα πλαστικά και οι ταπετσαρίες και να μείνει μόνο ο μεταλλικός σκελετός που πρέπει να κοπεί. Το καλοκαίρι πολλές φωτιές γύρω από τους οικισμούς στη Δυτική Αττική ξεκινούν λόγω αυτής της παράνομης δραστηριότητας, που δηλητηριάζει το υπέδαφος.
Στη Νέα Ζωή ζουν επίσης μετανάστες από το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές, Ρομά από γειτονικές χώρες που μετακινούνται συχνά και ομογενείς από την πρώην Σοβιετική Ενωση. Τα τελευταία χρόνια έχουν εξαρθρωθεί στον Ασπρόπυργο συμμορίες ομογενών που κάνουν λαθρεμπόριο τσιγάρων και αφορολόγητου αλκοόλ.
Λίγα γράμματα, πολλά παιδιά
Στη Νέα Ζωή λειτουργεί νηπιαγωγείο, δημοτικό και γυμνάσιο. Τα πρωινά, εκτός από τα παιδιά που ξυπόλυτα παίζουν στις αλάνες, υπάρχουν πολλά που κουβαλούν σχολικές τσάντες και πηγαίνουν στο σχολείο. Τα περισσότερα ολοκληρώνουν τη φοίτηση στο δημοτικό, έστω και με προβλήματα, λόγω των συχνών μετακινήσεων των γονιών τους, όμως υπολογίζεται ότι στο γυμνάσιο συνεχίζουν λιγότερα από τα μισά. Πολλά κορίτσια συνεχίζουν να παντρεύονται ανήλικα. Η κοινωνική υπηρεσία του Δήμου Ασπροπύργου στεγάζεται στην άκρη του παλιού οικισμού.
Τα τελευταία χρόνια ο δήμος υλοποιεί προγράμματα στήριξης και κοινωνικής ένταξης, απασχολώντας κοινωνικούς λειτουργούς, νοσηλευτές, φιλολόγους και διαμεσολαβητές Ρομά. Η υπηρεσία τούς βοηθάει στη συμπλήρωση δικαιολογητικών προς την κεντρική διοίκηση για τα επιδόματα που προβλέπονται, κι επίσης όταν χρειάζονται γιατρό ή αναζητούν εργασία. Επίσης λειτουργεί κινητή μονάδα πλυντηρίου ρούχων. Από το 2023 οι μοναδικοί ωφελούμενοι των προγραμμάτων ανέρχονται σε 1.563, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια, σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και το πρόγραμμα «Υγεία για όλους» έχουν εμβολιαστεί 250 παιδιά.
Η δικηγόρος Αλεξάνδρα Καραγιάννη είναι η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα στο διοικητικό συμβούλιο της Πανελλαδικής Συνομοσπονδίας Ελλήνων Ρομά «ΕΛΛΑΝ ΠΑΣΣΕ». Η ίδια αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα των αστυνομικών επιχειρήσεων στους καταυλισμούς. «Τα ίδια τα ευρήματα στις ανακοινώσεις της αστυνομίας δεν δικαιολογούν το μέγεθος των επιχειρήσεων», λέει στην «Κ». «Τέτοιες δράσεις στοχεύουν στον έλεγχο της κοινότητας και στον επηρεασμό ενός ακροατηρίου με απώτερο σκοπό το πολιτικό όφελος», αναφέρει. Η κ. Καραγιάννη υποστηρίζει ότι πριν από την αστυνομική παρέμβαση στους οικισμούς, πρέπει να ερευνηθούν τα αίτια της παραβατικότητας.
«Είναι δεδομένο ότι όπου υπάρχει περιθωριοποίηση, εξαθλίωση, ακραία φτώχεια και γκετοποίηση, όλα αυτά οδηγούν σε παραβατικότητα», λέει. «Το ίδιο συμβαίνει με όλους τους γκετοποιημένους μη λευκούς πληθυσμούς, όχι μόνο στους Ρομά».
Οι απάτες, το κυνήγι του χαλκού και το «βραχυκύκλωμα» στο ΕΣΥ
Του Γιάννη Παπαδόπουλου
Η κλήση το απόγευμα της 20ής Οκτωβρίου 2025 κράτησε λίγο παραπάνω από ώρα. Ο άγνωστος συστήθηκε ως τεχνικός του ΔΕΔΔΗΕ. Προειδοποίησε τη γυναίκα στο τηλέφωνο ότι υπάρχει διαρροή ρεύματος και έπρεπε να κάνει συγκεκριμένες ενέργειες. Της ζήτησε να τοποθετήσει όλες τις μπαταρίες του σπιτιού σε ένα ξύλινο τραπέζι, να βράσει νερό στο μάτι της κουζίνας, να συγκεντρώσει όλα τα κοσμήματα.
Η 80χρονη δυσφορούσε, αλλά ακολούθησε τις οδηγίες. Κάθε μικρή κίνηση που την κρατούσε απασχολημένη έμοιαζε να παραλύει και οποιαδήποτε κριτική σκέψη. Ωσπου ο άνδρας τής είπε να αφήσει τη σακούλα με τα τιμαλφή έξω από το διαμέρισμα, «για να μην εντοπιστούν από τη διαρροή και προκαλέσουν ραδιενέργεια».
Η λεία σε αυτό το περιστατικό φέρεται να ήταν τουλάχιστον 12.000 ευρώ, σύμφωνα με τη δικογραφία που σχηματίστηκε. Στο ίδιο κύκλωμα, μέλη του οποίου συνελήφθησαν στις αρχές Μαΐου, αποδίδονται πάνω από 100 απάτες και απόπειρες, ενώ το παράνομο κέρδος τους εκτιμάται ότι ξεπερνάει τα 3 εκατ. ευρώ. Τα τηλεφωνικά κέντρα της απάτης βρίσκονταν στις Αχαρνές, στο Ζεφύρι και στη Φυλή.
Οι απάτες παρουσιάζουν γενικότερα αυξητική τάση την τελευταία τριετία στη χώρα, με δράστες κυρίως Ελληνες και αλλοδαπούς από Ρουμανία και Βουλγαρία. Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, σε μεγάλο αριθμό αντίστοιχων περιστατικών εμπλέκονται Ρομά. Παρόμοιες υποθέσεις εξιχνιάστηκαν Απρίλιο και Φεβρουάριο που πέρασαν, με συλληφθέντες στο Ζεφύρι και το Ζευγολατιό, φέρνοντας εκ νέου στο προσκήνιο το ζήτημα της παραβατικότητας σε καταυλισμούς. Εκτιμάται ότι άτομα που στο παρελθόν είχαν συλληφθεί για διαρρήξεις μετατοπίζουν τη δράση τους σε αυτό το πεδίο, καθώς το ρίσκο εντοπισμού είναι χαμηλότερο. Τουλάχιστον δέκα εμπλεκόμενοι στην τελευταία μεγάλη υπόθεση εξαπάτησης είχαν συλληφθεί παλαιότερα για διακεκριμένες κλοπές.
TikTok και μιμητισμός
Ο Μαρίνος Μουκάνης, που έχει διατελέσει αντιδήμαρχος Αχαρνών και γενικός γραμματέας της Πανελλαδικής Συνομοσπονδίας Ελλήνων Ρομά «ΕΛΛΑΝ ΠΑΣΣΕ», αποδίδει την άνοδο στις τηλεφωνικές απάτες, μεταξύ άλλων, και στον μιμητισμό. «Βλέπουν στο TikTok βίντεο με τη χλιδή και λένε γιατί αυτός και όχι εγώ;», λέει, ενώ τονίζει ότι η παραβατικότητα σε συγκεκριμένες περιοχές έχει αναγκάσει και οικογένειες Ρομά να τις εγκαταλείψουν.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, οι Ρομά ανέρχονται σε 116.090 και αποτελούν το 1,11% του μόνιμου πληθυσμού της Ελλάδας. Μόλις το 59% έχει πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα μέσω λειτουργικής σύνδεσης και το 20% έχει μη νόμιμη σύνδεση, που είναι επικίνδυνη και επισφαλής. Ακόμη, το 33% παρουσιάζει ενδείξεις σοβαρού αναλφαβητισμού.
Ως κύριες μορφές απασχόλησης των ανδρών καταγράφονται οι εποχικές αγροτικές εργασίες (17,4%), η συλλογή ανακυκλώσιμων υλικών (16,2%), το πλανόδιο εμπόριο (15,5%). Σε δειγματοληπτική έρευνα της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης αναφέρεται ότι το 51% των Ρομά δηλώνει κύρια πηγή εισοδήματος την εργασία, ενώ το 45% εξαρτάται από κρατικά επιδόματα και παροχές. Οπως διευκρινίζεται, δεν τους δίνονται επιδόματα επειδή είναι Ρομά, αλλά Ελληνες πολίτες που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και ζουν στο όριο της φτώχειας. Στη μελέτη αναφέρεται ότι το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, το επίδομα παιδιού ή οι αναπηρικές παροχές συνιστούν για ορισμένους βασικό μηχανισμό επιβίωσης, που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργητικής ένταξης, «ώστε να αποφεύγεται η παγίδευση σε καθεστώς εξάρτησης».
Ο Γιώργος Σταμάτης, βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας και γενικός εισηγητής για τους Ρομά στο Συμβούλιο της Ευρώπης, λέει ότι το βάρος εφαρμογής των πολιτικών ένταξης πέφτει συχνά πάνω στην τοπική αυτοδιοίκηση. Πέρα από ορισμένες καλές πρακτικές που επικαλείται, σε άλλες περιπτώσεις η προσέγγιση ήταν αποσπασματική και ατελέσφορη. «Οι καταυλισμοί δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο φτώχειας και εσωστρέφειας και από εκεί μπορεί έπειτα να ξεκινήσει και η παραβατικότητα», υποστηρίζει.
Η επιτήρηση των υποδομών του ΟΣΕ με drones έχει περιορίσει σημαντικά τις κλοπές αλλά και τις πυρκαγιές πλησίον του σιδηροδρομικού δικτύου, σύμφωνα με τον Γιάννη Φεστερίδη, προϊστάμενο ασφαλείας του Οργανισμού.
Κλοπές καλωδίων
Ενα από τα ζητήματα που απασχολεί τις Αρχές σε συγκεκριμένους καταυλισμούς είναι οι φθορές στο σιδηροδρομικό δίκτυο από ολιγομελείς ομάδες, που ξηλώνουν καλώδια για να αφαιρέσουν τον χαλκό. Ο προϊστάμενος ασφαλείας του ΟΣΕ, Γιάννης Φεστερίδης, υπογραμμίζει ότι η επιτήρηση με drones έχει λειτουργήσει αποτρεπτικά. Το 2025 είχαν καταγραφεί 151 κλοπές καλωδίων, 233 πυρκαγιές δίπλα στις γραμμές που επηρέαζαν την κυκλοφορία των συρμών και 71 φθορές από λιθοβολισμούς. Φέτος, μέχρι τα μέσα Μαΐου, οι κλοπές καλωδίων δεν ξεπερνούσαν τις 13, ενώ είχαν καταγραφεί εννέα πυρκαγιές και εννέα περιστατικά φθορών.
«Οποιος είναι παράνομος να λογοδοτήσει. Απέναντι στον νόμο πρέπει να είμαστε όλοι ίσοι, ανεξαρτήτως φυλής», λέει στην «Κ» ο Κώστας Παϊτέρης, πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Ρομά Διαμεσολαβητών. «Σκοπός, όμως, είναι να δουλέψουμε πάνω στην πρόληψη. Δεν καταφέρνουμε τίποτα εάν δεν δημιουργήσουμε ενεργούς πολίτες. Υπάρχουν παιδιά που έχουν προκόψει, αλλά μιλούν όλοι για τους Ρομά μόλις γίνει ένα έγκλημα. Στοχοποιείται μια ομάδα, αναπαράγονται στερεότυπα και προκαταλήψεις». Οπως προσθέτει, διάφορες ακροδεξιές ομάδες προσπαθούν να εκμεταλλευτούν πολιτικά συγκεκριμένα περιστατικά. Πρόσφατα στη Γαστούνη Ηλείας, με αφορμή την επίθεση σε έναν ιδιοκτήτη περιπτέρου, αναρτήθηκαν πανό του Εθνικού Μετώπου με την επιγραφή: «Καμία ανοχή στη μαφία των “ευπαθών”».
Στα επείγοντα
Μια από τις πτυχές της κοινωνικής ένταξης των Ρομά αγγίζει και τους θαλάμους των νοσοκομείων. Οι εργαζόμενοι στο σύστημα υγείας έχουν αναπτύξει στρατηγικές διαχείρισης του συνωστισμού ή των εντάσεων που κατά καιρούς προκύπτουν. Ενας από αυτούς, ο Δημήτρης Μπαρουξής, συντονιστής προϊστάμενος εφημερίας του τμήματος Επειγόντων Περιστατικών στο «Λαϊκό», εξηγεί γιατί συνήθως οι Ρομά συνοδεύουν μαζικά κάποιον πάσχοντα.
«Αντιμετωπίζουν την ασθένεια ως συλλογικό γεγονός, δεν διανοούνται να αφήσουν τον άνθρωπό τους», λέει. «Το να αρχίσει μια γυναίκα ή ένας άνδρας να τραβάει τα ρούχα του και να χτυπάει το κεφάλι του για το κακό που έχει συμβεί μπορεί να μας φαίνεται υπερβολή, αλλά για αυτούς είναι κώδικας πόνου. Θα φωνάξουν, θα θρηνήσουν έντονα, γιατί θα απαιτήσουν και την προτεραιότητα».
«Προσπαθούν να συμπαρασταθούν στο άτομο που νοσεί», σημειώνει ο Δημήτρης Πιστόλας, διευθυντής νοσηλευτικής υπηρεσίας στον «Ευαγγελισμό». «Πρέπει να μιλήσεις απλά, να καταλάβουν ότι σέβεσαι το πρόβλημά τους. Στα επείγοντα έχουμε εντάσεις από κάθε λογής άνθρωπο, δεν μπορώ να κατηγορήσω μία ομάδα».
«Ψάχνω να βρω ποιος είναι ιεραρχικά ανώτερος, συνήθως ο πρεσβύτερος της ομάδας. Δεν απευθύνομαι μόνο στον ασθενή», εξηγεί ο κ. Μπαρουξής. Η διαδικασία μπορεί να απαιτεί περισσότερο χρόνο στις ήδη πιεστικές συνθήκες των επειγόντων, ο ίδιος όμως τονίζει ότι είναι απαραίτητη ανά περιπτώσεις, «για να μην μπλοκάρει το ιατρονοσηλευτικό έργο».
Θυμάται έναν 55χρονο που προσήλθε με έντονο πόνο στο στήθος. Μέσα σε πέντε λεπτά άλλα 20 άτομα προσπαθούσαν να μπουν μαζί του στον χώρο του ηλεκτροκαρδιογραφήματος. «Είπα: “Αν δεν μου δώσετε χώρο να αναπνεύσω, ο άνθρωπός σας θα χαθεί”. Κατάλαβαν ότι ο κανόνας που έθεσα ήταν για το καλό του ασθενούς, όχι γιατί κάνω κάποια διάκριση».
Οπως τονίζει ο ίδιος, καλούνται να διαχειριστούν και δύσκολα ιατρικά περιστατικά που θα «μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί». Αναφέρεται σε νέες γυναίκες που δεν είχαν κάνει ποτέ προληπτικούς ελέγχους και προσήλθαν με προχωρημένο καρκίνο. «Η ένταση μπορεί να είναι συχνά και μανδύας του φόβου, γιατί ξέρουν ότι έφτασαν αργά», λέει. «Ορισμένοι βλέπουν ακόμη το νοσοκομείο ως “προθάλαμο του θανάτου”».
ΑΠΟΨΗ
Εκλογές; Οπότε (πάλι) «κάτι τρέχει στα γύφτικα»
Του Μανώλη Ράντη*
Τα μάθατε; Τελικά, ναι, αλήθεια. Εχουμε εκλογές.
Είναι επιβεβαιωμένο, διασταυρωμένο και μη αμφισβητήσιμο γεγονός, οπότε ας μην αμφιβάλλει κανείς.
Το δείχνουν όλα (κινήσεις, επανεκκινήσεις, μετακινήσεις, παρακινήσεις), αλλά το πιο καταδεικτικό όλων, είναι (πάλι) μια ξαφνική αγάπη, συμπάθεια, δεκτικότητα των κομμάτων και του πολιτικού προσωπικού της χώρας, στους «χώρους» (κυριολεκτικά και μεταφορικά) των Ελλήνων Τσιγγάνων.
Οι Ελληνες Τσιγγάνοι (κάποιοι λιγότερο γνώστες μας αποκαλούν «Roma»), το τελευταίο διάστημα τυγχάνουν μιας ιδιαίτερης «προσοχής» ή προσέγγισης που (υπό άλλες συνθήκες) θα μπορούσε να εκληφθεί ως «φλερτ», όμως, επειδή δεν υπάρχει χρόνος να «κυλήσει» αργά, εκδηλώνεται ως κεραυνοβόλος έρωτας.
Ερωτας, αγάπη, συμπόνια, κατανόηση, ενσυναίσθηση, συμπαράσταση, αλλά πολύ συχνά (από τους πιο άσχετους ή λιγότερο γνώστες), ενίοτε ως οίκτος-λύπηση-φιλανθρωπία.
Το ίδιο κομματικό σύστημα και πολιτικό προσωπικό που 25 χρόνια (τελευταία –επίσης δόλια αλλά με τήρηση προσχημάτων– προσπάθεια ήταν το 2001) «σφύριζε αδιάφορα» απέναντι σε προβλήματα, σε εξαθλίωση, σε παρακμή, σε διαφθορά, σε εξανδραποδισμό, σε διάβρωση χαρακτήρων, συνειδήσεων.
Το τελευταίο δίμηνο, άνθρωποι που αγνοούσαν πού κατοικεί η εξαθλίωση, τώρα τρέχουν – βιάζονται να δείξουν σε όλους τους Eλληνες Τσιγγάνους την αγάπη και τις φιλικές, ουμανιστικές τους διαθέσεις, δηλώνοντας «πρόθυμοι» και «αποφασισμένοι» να «πατάξουν» κάθε αδικία, στρέβλωση, ανισότητα, εκμετάλλευση, και να άρουν όλα τα εμπόδια στην πορεία των Ελλήνων Τσιγγάνων προς την ένταξη και συμπόρευσή τους με την υπόλοιπη κοινωνία ως ισότιμο «ενεργό της μέρος».
Τι όμορφα είναι τα (ψεύτικα) μεγάλα λόγια…
Για φανταστείτε. Τα ακούσαμε τόσες φορές, που τα μάθαμε απ’ έξω.
«Ελάτε στη Βουλή να μιλήσετε». (Αλήθεια, πώς γίνεται να συμπίπτει η δυνατότητα έκφρασης – συμμετοχής των Ελλήνων Τσιγγάνων στη Βουλή πάντα κοντά σε εκλογές);
«Ελάτε να δείτε –να σας πάμε– να γνωρίσετε τα Ευρωπαϊκά κέντρα λήψης αποφάσεων». Τα «Ευρωπαϊκά κέντρα λήψης αποφάσεων», τα οποία ως πολύ σημαντικούς – κυρίαρχους στόχους στο «Ευρωπαϊκό Στρατηγικό Πλαίσιο για την Ενταξη, Ισότητα και Συμμετοχή των Ρομά 2020 – 2030» («E.U. Roma Strategic Framework for Equality Inclusion and Participation 2020 – 2030»), θεωρούν «κατάκτηση», αν έως το 2030, το 95% των Τσιγγάνων στην Ευρώπη του 21ου αιώνα αποκτήσει πρόσβαση σε πόσιμο νερό!
Επίσης, φαίνεται η «ελλιποβαρής» εστίαση στην εκπαίδευση, αφού θα θεωρηθεί «κατάκτηση», αν η σχολική διαρροή των Τσιγγάνων μαθητών περιοριστεί κατά 50%.
Στην Ευρώπη του 21ου αιώνα.
Ολα προσχηματικά. Και στην Ευρώπη και στη χώρα μας.
Στο ίδιο έργο θεατές, γενιές Ελλήνων Τσιγγάνων, στην πατρίδα που λατρεύουμε, αλλά η πατρίδα αυτή ουσιαστικά μας αγνοεί.
Οσοι ασχολούνται με το ζήτημα, γνωρίζουν ότι η τεράστια πλειονότητα των Ελλήνων Τσιγγάνων, είμαστε απόγονοι 6ης-7ης γενιάς προσφύγων από Κωνσταντινούπολη και Μικρασία, που όμως ποτέ δεν αναγνωρίστηκαν ως πρόσφυγες, ενώ και υπηκοότητα – ιθαγένεια ελληνική μας αποδόθηκε από το 1982 και μετέπειτα.
Με όχημα την εκπαίδευση, προχωρήσαμε ώστε σήμερα να υπάρχουν άνδρες και γυναίκες Ελληνες Τσιγγάνοι που στέκονται «στα ίσια» στην κοινωνία, στη ζωή, στην οικονομία, στις επιστήμες, παντού.
Η εκπαίδευση, που αποτέλεσε τον μόνο τομέα διάσωσης της έννοιας «συνέχειας» της ελληνικής Πολιτείας, μέσω του προγράμματος «Εκπαίδευση Τσιγγανόπαιδων» που ξεκίνησε το 1997 από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και συνεχίστηκε μέχρι το 2023 από το ΕΚΠΑ.
Ηταν το πρόγραμμα που επέτρεψε σε παιδιά που θεωρούνταν «κατώτερου Θεού» να μορφωθούν. Σήμερα, κάποια από εκείνα τα παιδιά είναι επιστήμονες Ελληνες Τσιγγάνοι.
Ενδεικτική είναι η δήλωση αρμοδίου σε γραφείο πρωθυπουργού, ο οποίος με γνώρισε ως υποψήφιο για την Ε.Ε.Δ.Α.: «Θα προτιμούσαμε κάτι αντιπροσωπευτικότερο της κοινότητας».
Για επίλογο, λόγω «Αγάπης» που τελευταία τρέχει στα γύφτικα, παραθέτω κείμενο των Χελένα Μαρουσιάκοβα και Βέσελιν Πόποβ («Roma. A stateless Nation?») Κυκλοφορεί στο διαδίκτυο επαναπροσδιορίζοντας πολλά.
«Πραγματικός κίνδυνος για το μέλλον των Τσιγγάνων, δεν είναι τόσο ο ρατσισμός, οι “αντιτσιγγανικές” διαθέσεις και ενέργειες, ή τα στερεότυπα, αλλά η παρεμβατική ανάμιξη και η συνεχής χειραγώγηση των Τσιγγάνων από ανθρώπους που ισχυρίζονται ότι τους αγαπούν. Ανεξάρτητα αν όσοι παρεμβαίνουν να προστατεύσουν τους Τσιγγάνους έχουν Ιδεολογικά ή Εμπορικά κίνητρα, επιτυγχάνουν μόνο την εξόντωση των φυσικών μηχανισμών συντήρησης της τσιγγάνικης κοινότητας, τη μετατροπή της σε μόνιμο πελάτη επαγγελματιών ευεργετών και το μηδενισμός των προοπτικών για φυσική της ανάπτυξη».
Aντε, καλό βόλι!
*Ο κ. Μανώλης Ράντης είναι πρόεδρος του Συλλόγου των Ελλήνων Τσιγγάνων της Αγίας Βαρβάρας.
