Νέες αυστηρότερες ρυθμίσεις –που αναμένεται να εξειδικευτούν το επόμενο διάστημα– έρχονται για τα ηλεκτρικά πατίνια, στον απόηχο των τραγικών δυστυχημάτων με ανήλικους αναβάτες, όπως το σοβαρό τροχαίο που σημειώθηκε πριν από λίγες ημέρες στον Ασπρόπυργο, όπου όχημα παρέσυρε 12χρονο οδηγό πατινιού, αλλά και ο τραγικός θάνατος του 13χρονου αγοριού στην Ηλεία.
Οπως επιβεβαιώνουν ανώτατες πηγές του υπουργείου Μεταφορών στην «Κ», σε συνέχεια δηλώσεων και του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, εξετάζονται: πλήρης απαγόρευση σε ανηλίκους χρήσης ηλεκτρικού πατινιού σε δρόμους, υποχρεωτική ασφάλιση πατινιών για ενήλικες καθώς και αύξηση προστίμων σε οδηγούς και επιχειρήσεις.
Το νέο πλέγμα ρυθμίσεων αναμένεται να εξειδικευτεί από τον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη ενώ προβλέπεται ότι σύντομα θα έρθει σχετική διάταξη.
Νωρίτερα σήμερα στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, ο κ. Χρυσοχοΐδης ανέφερε πως «το πατίνι είναι ένα μέσο φιλικό προς το περιβάλλον και πρέπει να βρούμε τον τρόπο να κινούνται σε ένα επίπεδο ασφάλειας. Το πρώτο είναι, η πλήρης απαγόρευση μέχρι τα 18 έτη». Επίσης, προανήγγειλε υποχρεωτική ασφάλιση. «Αν σήμερα σε χτυπήσει ένα πατίνι, ποιος θα σε αποζημιώσει; Πού θα τρέχεις να δικαιωθείς; Επομένως υποχρεωτική ασφάλιση και για τα ενοικιαζόμενα». Επίσης, αναφέρθηκε στο φαινόμενο των παρατημένων πατινιών σε δρόμους και πεζοδρόμια. «Πρέπει και οι δήμοι να πάρουν μέτρα και για το θέμα της στάθμευσης και εάν χρειάζεται να μειωθεί και ο αριθμός των αδειών για να σεβαστούν και τους πεζούς», σημείωσε.
Οταν τα πατίνια με ταχύτητα που φτάνει έως 25 χλμ. τα οδηγούν στον δρόμο 12χρονοι, τι να πω
Τι σχολιάζουν οι ειδικοί για το σχέδιο απαγόρευσης των πατινιών σε ανηλίκους; «Είμαστε κατά της αλόγιστης χρήσης. Από τη στιγμή που δεν τηρείται η νομοθεσία σχετικά με τα πατίνια, ποιος το οδηγάει και πώς, προτιμώ να απαγορευτούν για τους ανηλίκους. Πολλοί από αυτούς που τα οδηγούν δεν τηρούν τις προϋποθέσεις, ηλικιακές αλλά και τεχνικές, δηλαδή να ξέρουν τον δρόμο», αναφέρει στην «Κ» ο Αντώνης Μαστοράκης, γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκπαιδευτών Οδήγησης. «Οταν τα πατίνια με ταχύτητα που φτάνει έως 25 χλμ., τα οδηγούν στον δρόμο 12χρονοι, τι να πω, ας απαγορευτούν. Επίσης, από τη φύση τους, είναι λιγότερο ασφαλή από τα ποδήλατα. Το ποδήλατο το κρατάς, έχει μεγάλες ρόδες, ενώ το πατίνι ουσιαστικά θέλει ισορροπία».
Οπως υπενθυμίζει και ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, απαιτείται η συμπλήρωση των 15 ετών για την οδήγηση ηλεκτρικού πατινιού στον δρόμο ενώ η μέγιστη ταχύτητά τους δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 25 χλμ./ώρα. Παράλληλα, απαγορεύεται να κινούνται σε δρόμους όπου το όριο υπερβαίνει τα 50 χλμ./ώρα.
Ωστόσο, όπως αναφέρει ο σύλλογος, με βάση τον ΚΟΚ, παιδιά από 12 ετών επιτρέπεται να χρησιμοποιούν ηλεκτρικά πατίνια εκτός οδού με ταχύτητα που δεν υπερβαίνει τα 6 χλμ./ώρα. «Η ρύθμιση αυτή δημιουργεί σύγχυση τόσο στα ίδια τα παιδιά όσο και στους γονείς, καθώς η διάκριση μεταξύ “εντός” και “εκτός” οδού είναι δυσδιάκριτη στο αστικό περιβάλλον, ενώ ο έλεγχος της ταχύτητας των 6 χλμ./ώρα είναι ουσιαστικά ανέφικτος», αναφέρει. Ετσι, προτείνει τη θέσπιση ενιαίου και σαφούς ορίου ηλικίας: απαγόρευση χρήσης ΕΠΗΟ (Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα) σε οποιοδήποτε περιβάλλον για ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.
Τι ισχύει σε άλλες χώρες
Στο μεταξύ, σύμφωνα με μελέτη του European Transport Safety Council “Improving Road Safety of E-scooters” η οποία δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2024, τα ελάχιστα ηλικιακά όρια που ισχύουν σε ευρωπαϊκές χώρες διαφοροποιούνται, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις λαμβάνονται υπόψη προϋποθέσεις όπως η συνοδεία του ανηλίκου από ενήλικα κ.λπ. Σημαντικός αριθμός χωρών έχει θέσει ως βασικό όριο τα 14 έτη. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Λετονία, η Ρουμανία, η Σλοβενία, η Σερβία, η Ισπανία και η Ελβετία. Ωστόσο, υπάρχουν ειδικές προϋποθέσεις και «αστερίσκοι» σε κάποιες από αυτές.
Ενδεικτικά, στη Βουλγαρία, τα 14 έτη ισχύουν μόνο για ποδηλατοδρόμους, ενώ στους δρόμους το όριο ηλικίας αυξάνεται στα 16. Βάσει της μελέτης, στο Λουξεμβούργο, τα ηλικιακά όρια είναι πιο χαμηλά, αφού επιτρέπεται η χρήση στα 10 έτη, ενώ στην Αυστρία επιτρέπεται από τα 12, με δυνατότητα χρήσης ακόμη και από τα 9 έτη για παιδιά που διαθέτουν ένα τύπου εθελοντικό «δίπλωμα ποδηλάτου». Αλλες χώρες εφαρμόζουν αυστηρότερα πλαίσια ενώ υπάρχουν χώρες χωρίς ελάχιστη ηλικία όπως η Εσθονία.
«Δεν πρέπει να είναι αδέσποτο»
Από την πλευρά του, ο Αρης Ζωγράφος, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Εκπαιδευτών Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής, εμφανίζεται επιφυλακτικός, μιλώντας για την ανάγκη να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές. «Υπάρχουν 2 ειδών πατίνια: το χειροκίνητο πατίνι, αυτό που αναπτύσσει ταχύτητα μέχρι 6 χλμ./ώρα και το πατίνι με ταχύτητα έως 25 χλμ. Για αυτά τα τελευταία πρέπει να δημιουργηθεί υποδομή, όχι να τα απαγορεύσουμε», τονίζει στην «Κ», λέγοντας πως το πατίνι δεν πρέπει να είναι «αδέσποτο» και πως χρειάζεται «ταυτότητα και ασφάλιση». «Η παραδοξότητα είναι ότι στα 16 ένας ανήλικος επιτρέπεται να δώσει εξετάσεις, να πάρει μοτοποδήλατο που ζυγίζει 100 κιλά το οποίο αναπτύσσει ταχύτητα –σε πολλές περιπτώσεις–ακόμη και πάνω από 60 χλμ. την ώρα. Και δεν επιτρέπεται σε έναν 15χρονο να χρησιμοποιήσει ηλεκτρικό πατίνι βάρους 15 κιλών, με μέγιστη ταχύτητα 25 χλμ./ώρα;», αναρωτιέται.
«Μας νοιάζει η ασφάλεια» επισημαίνει στην «Κ» ο Παναγιώτης Μητρόπουλος-Κουρούβανης, διευθυντής επιχειρήσεων της εταιρείας ενοικίασης πατινιών Lime που μετρά έναν στόλο περίπου 3.500 πατινιών στην Αττική. Η εταιρεία επιτρέπει, με βάση τους όρους, τη χρήση πατινιού σε 18 ετών και άνω, λέγοντας ωστόσο, πως δεν μπορούν να κάνουν «αστυνόμευση», καθώς θα χρειαστεί ταυτοποίηση του χρήστη και άρα τίθεται θέμα προσωπικών δεδομένων. Για αυτό και προκρίνεται η ανάπτυξη, σε συνεργασία με την πολιτεία, πλατφόρμας ταυτοποίησης, ώστε να εποπτεύεται καλύτερα το ηλικιακό όριο. Ο κ. Μητρόπουλος-Κουρούβανης τονίζει πως «έχουμε ειδικούς μηχανικούς που επισκευάζουν τα ηλεκτρικά πατίνια ενώ για οποιαδήποτε φθορά τα συστήματα της εταιρείας ενημερώνουν π.χ. εάν δεν δουλεύει το φρένο, και ταυτόχρονα, το πατίνι εμφανίζεται ως μη διαθέσιμο». Οπως επισημαίνει, δεν έχουν καταγραφεί θανατηφόρα τροχαία με εμπλοκή ενοικιαζόμενων αλλά ιδιωτικών, πολλά εκ των οποίων δεν τηρούν τον «κόφτη» των 25 χλμ.
Διαφημίζονται και πωλούνται ηλεκτρικά πατίνια που αναπτύσσουν ταχύτητες της τάξης των 70 ή και 100 χλμ./ώρα, ενώ το νόμιμο όριο για χρήση σε δημόσιο δρόμο είναι τα 25 χλμ./ώρα
Καμπανάκι πάντως χτυπούν και οι συγκοινωνιολόγοι μέσω του επίσημου συλλόγου τους που σε ανακοίνωσή του αναφέρεται σε ανησυχητικά περιστατικά τα οποία «αποδίδονται κατά κύριο λόγο στη μη τήρηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου».
Ετσι, παρουσιάζει 7+1 προτάσεις, με βασικότερες την εντατικοποίηση της επιτήρησης εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου αλλά και την εποπτεία της αγοράς, αφού διατίθενται οχήματα που υπερβαίνουν κατά πολύ τις προδιαγραφές του νόμου. «Παρατηρείται το φαινόμενο να διαφημίζονται και να πωλούνται ηλεκτρικά πατίνια που αναπτύσσουν ταχύτητες της τάξης των 70 ή και 100 χλμ./ώρα, ενώ το νόμιμο όριο για χρήση σε δημόσιο δρόμο είναι τα 25 χλμ./ώρα» αναφέρει στην ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων. Ετσι προτείνει οι εταιρείες να διασφαλίζουν ότι ο κόφτης δεν επιδέχεται παραβιάσεις από τον χρήστη. Παράλληλα, προτείνει να κυκλοφορούν τα ΕΠΗΟ αποκλειστικά σε οδούς με ανώτατο όριο ταχύτητας 30 χλμ./ώρα, κάτι που εναρμονίζεται με τον νέο ΚΟΚ ο οποίος καθιερώνει το όριο των 30 χλμ./ώρα εντός κατοικημένων περιοχών ενώ προτείνει και την άμεση θέσπιση υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης και σήματος κυκλοφορίας ανά όχημα. Ως προς την εκπαίδευση, για την οποία έχει γίνει πολύς λόγος, ο σύλλογος θεωρεί σκόπιμο τα ΕΠΗΟ να οδηγούνται από χρήστες που είτε διαθέτουν ειδική πιστοποίηση είτε διαθέτουν δίπλωμα οδήγησης άλλου οχήματος ενώ τάσσεται υπέρ της συμμετοχής των δήμων στη διαδικασία αδειοδότησης κοινόχρηστων πατινιών με ταυτόχρονη βελτίωση των υποδομών.
