Μετά το διαμέρισμα που είχε μετατραπεί αυθαίρετα σε δήθεν γηροκομείο στους Αμπελοκήπους, μια ακόμα δομή για ηλικιωμένους, αυτή τη φορά στην Πελοπόννησο, εντοπίστηκε να εκμεταλλεύεται ανήμπορους ανθρώπους που υπέφεραν από Αλτσχάιμερ και άλλα ψυχικά σύνδρομα και διαταραχές.
Ομάδα ατόμων σε περιοχή της Δυτικής Ελλάδας φαίνεται ότι χρησιμοποιούσε το πρόσχημα της λειτουργίας μονάδας φροντίδας και περίθαλψης ηλικιωμένων για να οικειοποιείται τις συντάξεις των ωφελουμένων. Οι εργαζόμενοι στη δομή εισέπρατταν χωρίς νόμιμα έγγραφα τις συντάξεις των ωφελουμένων και τις χρησιμοποιούσαν «για τα έξοδα της δομής», η οποία ωστόσο επιχορηγείται από κρατικούς πόρους. Πρώην εργαζόμενος στη συγκεκριμένη δομή υπέβαλε σχετική καταγγελία στο υπουργείο Υγείας το οποίο με τη σειρά του διαβίβασε την καταγγελία στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας προς διερεύνηση. Κλιμάκιο ελεγκτών της περιφερειακής υπηρεσίας της Πάτρας πραγματοποίησε έλεγχο σε οικοτροφείο της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και διαπίστωσε τι ακριβώς συνέβαινε, ενώ ταυτόχρονα οι συνθήκες φιλοξενίας 13 ανθρώπων που βρίσκονταν στο οικοτροφείο –όταν πραγματοποιήθηκε ο έλεγχος– ήταν τουλάχιστον απαράδεκτες.
Οι εργαζόμενοι ισχυρίζονταν ότι χρησιμοποιούσαν τα χρήματα των φιλοξενουμένων για τα έξοδα του οικοτροφείου, το οποίο όμως είχε κρατική επιχορήγηση.
Οπως διαπιστώθηκε, αρκετοί από τους «φιλοξενούμενους» ήταν καθηλωμένοι στα κρεβάτια τους ή περιορισμένοι σε κάποιο χώρο. Η απόφαση εγκλεισμού γινόταν χωρίς να καταγράφεται στο από τον νόμο τηρούμενο βιβλίο λογοδοσίας. Ο επιστημονικά υπεύθυνος δεν βρισκόταν στη δομή, αλλά διαμένει σε νησί και ασκούσε τα καθήκοντά του από το τηλέφωνο, δίνοντας ιατρικές οδηγίες σε ανθρώπους που δεν έχουν σχετική εξειδίκευση και δεν είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι για να αντιμετωπίσουν ανθρώπους με ψυχικές νόσους.
Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι οι συντάξεις των ενοίκων του οικοτροφείου παραδίδονταν από τον ταχυδρόμο στους εργαζομένους οι οποίοι υπέγραφαν με τα αρχικά των δικαιούχων χωρίς να διαθέτουν σχετικά νομιμοποιητικά έγγραφα, όπως επίσημη εξουσιοδότηση ή κάποια συμβολαιογραφική πράξη.
Μάλιστα, ενώ ένας ένοικος είχε αποβιώσει, οι υπάλληλοι της δομής δύο εβδομάδες μετά εισέπραξαν τη σύνταξή του.
Η δομή είχε πραγματοποιήσει μεγάλες δαπάνες με τις συντάξεις και τα επιδόματα των ηλικιωμένων με το πρόσχημα της κάλυψης αναγκών των ενοίκων σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, ενώ υπήρχε κρατική επιχορήγηση για αυτές τις δαπάνες. Οι εργαζόμενοι είχαν καθορίσει ένα σύστημα εκ περιτροπής χρέωσης δαπανών ανά ένοικο, την ίδια στιγμή που οι άνθρωποι οι οποίοι διέμεναν στη δομή δεν είχαν τις γνωστικές δυνατότητες να αντιληφθούν τι συνέβαινε.
Στο κλιμάκιο που πραγματοποίησε τον έλεγχο συμπεριλαμβανόταν ιατρός πραγματογνώμονας, ο οποίος διερεύνησε τις συνθήκες θανάτου δύο ενοίκων και τις ενέργειες του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού. Οπως διαπίστωσε, ενώ το νοσηλευτικό προσωπικό είχε ενημερωθεί για τα συμπτώματα που παρουσίαζε ένας εκ των θανόντων ενοίκων κατά τη διάρκεια της νύχτας, δεν ενημέρωσε σχετικά τον γιατρό της δομής. Επιπροσθέτως, ο γιατρός της δομής είχε υπογράψει πιστοποιητικό θανάτου στο οποίο αναφερόταν ως τόπος θανάτου το νοσοκομείο. Ομως το ΕΚΑΒ διαβεβαιώνει εγγράφως ότι παρέλαβε τον ηλικιωμένο από τη δομή νεκρό.
Στην έκθεση που συνέταξαν οι ελεγκτές αναφέρεται επίσης ότι στη δομή βρέθηκαν έπιπλα και άλλα στοιχεία οικοσκευής τα οποία το προσωπικό είχε μεταφέρει από το σπίτι ηλικιωμένης που διέμενε στο οικοτροφείο και δεν είχε οικογενειακό περιβάλλον. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου το προσωπικό δήλωσε ότι τα έπιπλα ήταν πάγιος εξοπλισμός της μονάδας. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι στη μονάδα είχαν προσληφθεί χωρίς να έχουν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά και κυρίως το ποινικό τους μητρώο.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας έχει διαβιβάσει στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών την έκθεση για την ποινική αξιολόγηση των ευρημάτων. Παράλληλα, συστήνει στο υπουργείο Υγείας να προβεί σε νομοθετική ρύθμιση έτσι ώστε κάθε δομή που δραστηριοποιείται στον χώρο της ψυχικής υγείας να τηρεί την υφιστάμενη νομοθεσία και να ενταχθεί στις διατάξεις του νόμου 4837/2021 που αφορά ρυθμίσεις για την πρόληψη περιστατικών κακοποίησης και παραμέλησης ανηλίκων.
Απουσία προστασίας
Τα δύο πρόσφατα περιστατικά αναδεικνύουν ένα εξαιρετικά κρίσιμο πρόβλημα, αυτό της προστασίας και φροντίδας ηλικιωμένων στην Ελλάδα, μια χώρα που γερνάει ταχύτατα αλλά δεν διαθέτει δομές υποστήριξης. Η Ελλάδα είναι η τρίτη χώρα στην Ε.Ε. σε ποσοστό ηλικιωμένων αμέσως μετά την Ιταλία και τη Βουλγαρία. Σχεδόν ένας στους τέσσερις Ελληνες είναι άνω των 65 ετών, ποσοστό 23,7% και το 71,4% αυτών αντιμετωπίζει δυσκολία στην κάλυψη βασικών αναγκών.
Τα στοιχεία αυτά διαβάζονται σε συνδυασμό με τη χαμηλή γεννητικότητα που δείχνει ότι πολλοί ηλικιωμένοι τα επόμενα χρόνια δεν θα έχουν καν ένα οικογενειακό υποστηρικτικό πλαίσιο το οποίο παγίως υποκαθιστούσε τις ελλείψεις σε κοινωνικές δομές.
