Στις 20 Φεβρουαρίου 2026 εμφανίστηκε το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα αφθώδους πυρετού στην Κύπρο, σε αγελαδοτροφική μονάδα στη Λάρνακα. Για τον περιορισμό της ασθένειας αποφασίστηκε άμεσα η εφαρμογή προγράμματος εμβολιασμού και θανατώσεις των κοπαδιών που έχουν βρεθεί θετικά. Σε συνεργασία με τις υπηρεσίες της Ε.Ε. έχουν επιβληθεί περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων έως τις 15 Ιουνίου, ωστόσο το χαλούμι συνεχίζει να εξάγεται κανονικά. Κρίθηκε ότι δεν αποτελεί κίνδυνο για τη μετάδοση του ιού εφόσον το γάλα από το οποίο παρασκευάζεται υπόκειται θερμική επεξεργασία. Ακριβώς όπως συμβαίνει με τη φέτα και τη γραβιέρα στη Λέσβο, η εξαγωγή των οποίων, όμως, απαγορεύτηκε από τις 15 Μαρτίου, οπότε και εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα στο νησί.
Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες της E.E. έχουν επισκεφθεί την Κύπρο τρεις φορές και συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 2025 και τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2026. Οι ομοιότητες ανάμεσα στην παραγωγική διαδικασία σε Λέσβο και Κύπρο είναι πολλές. Ωστόσο, η τακτική στην αντιμετώπιση της ζωονόσου που ακολουθήθηκε είναι εντελώς διαφορετική.
Η Κύπρος έχει 379.100 πρόβατα και 239.300 αίγες, συνολικά δηλαδή 618.400 αιγοπρόβατα (450.000 υπολογίζονται τα αιγοπρόβατα στη Λέσβο) και 86.000 βοοειδή. Οι εξαγωγές του χαλουμιού από τον Σεπτέμβριο έως τον Οκτώβριο του 2025 έφτασαν περίπου τα 288,3 εκατ. ευρώ, με κύριες αγορές 45% στο Ηνωμένο Βασίλειο, 9% στη Σουηδία και 5% σε καθεμία από τις Αυστραλία, Γερμανία και Ελλάδα.
Αμέσως μετά τον εντοπισμό των αρχικών κρουσμάτων, εφαρμόστηκαν ανάλογα μέτρα με αυτά στη Λέσβο: Ζώνες περιορισμού, απαγόρευση μετακινήσεων ζώων, δειγματοληψίες, έλεγχοι, θανατώσεις στις μολυσμένες μονάδες. Μέχρι σήμερα υπολογίζεται ότι έχουν θανατωθεί πάνω από 40.000 ζώα στο νησί. Oμως, σε αντίθεση με τις ελληνικές κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες στην Κύπρο έλαβαν άμεσα την απόφαση να προχωρήσουν σε μαζικούς εμβολιασμούς με εμβόλια τα οποία προμηθεύτηκαν από την Ε.Ε. «Ναι, χάσαμε τον χαρακτηρισμό της καθαρής χώρας από αφθώδη πυρετό, αλλά μπορέσαμε να συνεχίσουμε τις εξαγωγές του χαλουμιού, που για εμάς έχει πολύ μεγάλη οικονομική σημασία και στηρίζει την κτηνοτροφία του νησιού», εξηγεί στέλεχος του υπουργείου Γεωργίας της Κύπρου.
Σήμερα η κατάσταση στην Κύπρο παραμένει ενεργή ως προς τη ζωονόσο και περιοριστική ως προς τη λειτουργία των μονάδων. Εφαρμόζονται ζώνες αποκλεισμού γύρω από τις μονάδες που εντοπίζεται κρούσμα, απαγόρευση μετακινήσεων και εξαγωγών ζώντων ζώων. Στην Κύπρο έχει εμβολιαστεί το 81% των βοοειδών και το 64% των αιγοπροβάτων. Η τακτική των εμβολιασμών εκτιμάται από τους κτηνιάτρους, που επιβλέπουν την εξέλιξη της ασθένειας, ότι έχει συμβάλει πολύ στον περιορισμό της επέκτασης της νόσου.
Στοιβαγμένα σε ψυγεία
Στη Λέσβο, τεράστιες ποσότητες φέτας και γραβιέρας, που έχουν ημερομηνία παρασκευής στις αρχές του 2026 παραμένουν στοιβαγμένες σε ψυγεία τυροκομικών επιχειρήσεων και συνεταιρισμών, εφόσον δεν μπορούν καν να φύγουν από το νησί λόγω των απαγορεύσεων που έχει επιβάλει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Στις 27 Απριλίου, ενάμιση μήνα μετά την επιβολή απαγόρευσης εξαγωγών, δημοσιοποιήθηκε από το υπουργείο ο οδηγός με μέτρα βιοασφάλειας για το νωπό γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα λόγω αφθώδους πυρετού. Η τήρηση όσων επιβάλλει –πρόκειται για μέτρα που αναφέρονται λεπτομερώς σε περισσότερες από τριάντα σελίδες οδηγιών– αποτελεί προϋπόθεση για τη διακίνηση «ώριμων τυριών» που έχουν παρασκευαστεί εδώ και τρεις τουλάχιστον μήνες. Τα μεγάλα τυροκομεία, 4-6 σε όλο το νησί, προσπαθούν να βρουν λύση, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις σε κάθε περίπτωση δεν έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν τα μέτρα.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο που χρειάζεται να επιλυθεί άμεσα είναι το γεγονός ότι «τα μέτρα βιοασφάλειας επιτηρούνται από τους δύο υπαλλήλους του ΕΦΕΤ που έχει το νησί. Οσο και να δουλέψουν οι άνθρωποι δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα», τονίζει διευθυντής μεγάλης τυροκομικής μονάδας της Λέσβου. Παράλληλα, η κτηνοτροφία του νησιού έχει πληγεί σημαντικά: πολλοί κτηνοτρόφοι λόγω έλλειψης κονδυλίων έχουν περιορίσει τη διατροφή των ζώων τους, ενώ και η παραγωγή γάλακτος έχει μειωθεί.
