Λίγο πριν αρχίσει η προβολή του πρώτου επεισοδίου του ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό», ο Γερούν Ντάισελμπλουμ και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος έχουν ένα σύντομο τετ α τετ. Ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup και ο πρώην υπουργός Οικονομικών αποτελούν μόνο δύο από τους πρωταγωνιστές των έξι επεισοδίων της Ελένης Βαρβιτσιώτη και της Βικτώριας Δενδρινού, που βασίζονται στο βιβλίο τους «Η τελευταία μπλόφα» και θα προβληθούν στον ΣΚΑΪ, ξεκινώντας τη Δευτέρα.
Στη χθεσινή παρουσίαση στην Εθνική Πινακοθήκη, ο πρόεδρος του ομίλου, Κωνσταντίνος Ζούλας, τόνισε ότι το ντοκιμαντέρ δεν σχετίζεται με τη σημερινή πολιτική συγκυρία. Σημείωσε όμως ότι από το πρώτο υπουργικό συμβούλιο του 2015 προέκυψαν επτά διαφορετικά κόμματα. «Σχεδόν στο σύνολό τους», συμπλήρωσε, «διεκδικούν μέχρι σήμερα την ψήφο μας».
Η κ. Βαρβιτσιώτη, ανταποκρίτρια των Financial Times για την Ελλάδα και την Κύπρο, και η κ. Δενδρινού, επικεφαλής του Bloomberg στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια της κρίσης ήταν ανταποκρίτριες στις Βρυξέλλες – η πρώτη της «Καθημερινής» και του ΣΚΑΪ, η δεύτερη του Bloomberg. Το ντοκιμαντέρ τους, όμως, βασίζεται σε ζωντανές μαρτυρίες καίριων προσώπων εκείνης της περιόδου, για χάρη των οποίων ταξίδεψαν σε τρεις ηπείρους – από τις Βρυξέλλες και τη Βιέννη μέχρι τη Νέα Υόρκη και το Μαρακές. Ο τίτλος αναφέρεται στο πόσο κοντά έφτασε η χώρα στην έξοδο από την Ευρωζώνη. «Σώθηκε», δήλωσε ο κ. Ζούλας, «στο χιλιοστό».
«Είναι πολύ σημαντικό να γίνεται αναλυτική καταγραφή της Ιστορίας», υπογράμμισε η κ. Βαρβιτσιώτη. Κατά την κ. Δενδρινού, όταν έγραφαν το βιβλίο, πολλοί είχαν μιλήσει ανώνυμα. «Τώρα μιλούν on the record, χωρίς τους περιορισμούς που είχαν». «Είναι πολύ πιο απελευθερωμένοι», σημείωσε η κ. Βαρβιτσιώτη, τονίζοντας ότι στο ντοκιμαντέρ δεν υπάρχει voiceover ή αναλύσεις. Οι δικές τους φωνές ακούγονται ελάχιστα. Ολα τα φώτα είναι στους πρωταγωνιστές.
Στο πρώτο επεισόδιο επιστρέφουμε σε επίπονες στιγμές της πρόσφατης ελληνικής Ιστορίας, πριν λάβουν τον λόγο όσοι τη δημιούργησαν. Με τίτλο «Ποιος κολυμπάει γυμνός;» –εμπνευσμένο από τη ρήση του Αμερικανού επενδυτή Γουόρεν Μπάφετ, «όταν έρθει η άμπωτη, θα δεις ποιος κολυμπάει γυμνός»– πιάνει την κρίση από τις αρχές της, φθάνοντας γρήγορα στις εκλογές του 2015 και στις πρώτες μέρες διακυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Ενδιαφέρον είχαν χθες οι αντιδράσεις των πρωταγωνιστών. Οταν βλέπουμε τον Αλέξη Τσίπρα να λέει το 2014 «Go back, κυρία Μέρκελ», οι Νίκος Παππάς, Γιώργος Σταθάκης και Ευκλείδης Τσακαλώτος, οι οποίοι συμμετέχουν στο ντοκιμαντέρ, ψιθυρίζουν μεταξύ τους. Οταν ο κ. Ντάισελμπλουμ μιλάει για τον Γιάνη Βαρουφάκη, ο κ. Σταθάκης χαμογελάει. Ο κ. Παππάς στέλνει μηνύματα όταν αναφέρεται η τρόικα, ενώ ο κ. Ντάισελμπλουμ παρακολουθεί τα πλάνα από τη μοιραία συνέντευξη Τύπου με τον κ. Βαρουφάκη τον Ιανουάριο του 2015, αρχικά με σφιγμένα χείλη και ύστερα μειδιώντας πλατιά.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης που ακολούθησε –μεταξύ του κ. Ντάισελμπλουμ, ο οποίος ταξίδεψε στην Αθήνα για την προβολή, όπως και ο Τόμας Βίζερ, ο τότε επικεφαλής του EuroWorking Group, του κ. Τσακαλώτου, και των δύο δημοσιογράφων–, ο πρώτος τόνισε ότι ο κ. Βαρουφάκης τους ζητούσε κι άλλα δάνεια, ενώ δημοσίως ισχυριζόταν το αντίθετο.
Για εκείνον, οι λέξεις της Κριστίν Λαγκάρντ για τους ενηλίκους στο δωμάτιο χαρακτηρίζουν εκείνη την ταραγμένη περίοδο. «Ηταν ξεκάθαρο ότι εννοούσε πως ο μόνος μη ενήλικος στο δωμάτιο ήταν ο κ. Βαρουφάκης – στο βιβλίο του έδωσε εντελώς διαφορετική εξήγηση».
Ο κ. Τσακαλώτος θυμήθηκε ότι όταν έγινε υπουργός Οικονομικών δεν ήξερε αν θα μπορούσε να τα καταφέρει, ενώ ανέφερε ότι δεν θα έκανε διαφορετικά κάτι πολύ βασικό. Τόνισε, παρ’ όλα αυτά, ότι η Ε.Ε. δεν ήταν διατεθειμένη να συζητήσει τη διαχείριση της ελληνικής κρίσης. «Πάρα πολλοί άνθρωποι έλεγαν “αυτή είναι η Ευρώπη, η Ελλάδα πρέπει να το συνηθίσει”».
Το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, είπε ο κ. Βίζερ, θα έπρεπε να είχε γίνει το 2010, ενώ ο κ. Ντάισελμπλουμ παραδέχθηκε ότι ήταν υπερβολικές οι περικοπές που απαιτούνταν από την Ελλάδα στα πρώτα προγράμματα και οι μεταρρυθμίσεις των μετέπειτα προγραμμάτων ήταν «υπερφιλόδοξες». «Απαιτήσαμε πάρα πολλά», δήλωσε, «την ίδια στιγμή».
