Στον Σπύρο Λυκούδη, εμβληματική προσωπικότητα της ανανεωτικής Αριστεράς, ανήκει η πρόβλεψη, το 2015, ότι «η πρώτη φορά Αριστερά θα γίνει ποτέ ξανά Αριστερά». Από το 2019 και μετά, έχοντας πρωταγωνιστήσει σε αλλεπάλληλες προσπάθειες για την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου, απέχει από κάθε κομματική δραστηριότητα. «Ο έρωτας της ζωής μου, η Αριστερά, εξευτελίζεται και δεν το αντέχω», είπε πρόσφατα σε μια συνάντηση με παλιούς Λαμπράκηδες και Ρηγάδες.
Δεν είναι ο μόνος αναχωρητής και πολιτικά ανέστιος του προοδευτικού χώρου. Η Αθηνά Δρέττα την περίοδο 2010-2012 διετέλεσε γενική γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων υλοποιώντας την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και την ίδρυση του ΕΟΠΥΥ. Υπήρξε στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και ιδρυτικό μέλος της Πρωτοβουλίας των 58 για την Κεντροαριστερά, υποψήφια με το Ποτάμι το 2015 και έκτοτε επέστρεψε στο οδοντιατρείο της. Παραμένει ενεργός πολίτης ως πρόεδρος του think tank The Catalyst. «Η απόσταση από την κεντρική πολιτική σκηνή είναι συνειδητή και επώδυνη – και αν εξακολουθώ να επενδύω στην πολιτική, το κάνω από αφόρητη αισιοδοξία», σημειώνει και εξηγεί: «Δεν βρίσκω κοινή γλώσσα – το εννοώ κυριολεκτικά. Το 2026 τα κόμματα εξακολουθούν να μιλούν μια παρωχημένη διάλεκτο του ’80, σαν να μη συνέβη τίποτα. Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ αφιερώνει 40.000 λέξεις στην τεχνητή νοημοσύνη· οι κομματικοί μηχανισμοί κοιμούνται όρθιοι. Η κλιματική αλλαγή, η εκτόπιση της εργασίας, η κρίση των δημοκρατικών θεσμών ανασχηματίζουν το παγκόσμιο πολιτικό τοπίο και γκρεμίζουν τις παραδοσιακές διαχωριστικές γραμμές – η ελληνική Κεντροαριστερά κοιτάζει αλλού. Στο “Underground” του Κουστουρίτσα, άνθρωποι κλεισμένοι σε υπόγειο φτιάχνουν όπλα για έναν πόλεμο που έχει τελειώσει εδώ και δεκαετίες – πιστεύοντας ακόμη ότι αγωνίζονται. Η μεταφορά δεν χρειάζεται επεξήγηση». Ο πρώην αντιδήμαρχος Αθηναίων Λευτέρης Παπαγιαννάκης πρόσφατα παραιτήθηκε από τον Κόσμο και το 2019 είχε παραιτηθεί από το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ υπερασπιζόμενος τη Συμφωνία των Πρεσπών. Εκτιμά ότι «ο χώρος της Αριστεράς έμοιαζε εδώ και καιρό να αναμένει τον Αλέξη Τσίπρα. Ακόμη και εάν αποδειχθεί ότι ο Τσίπρας δεν θέλει πολλά από τα στελέχη του παλαιού, ενιαίου και κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ στο όνομα του rebranding, ο χώρος στεκόταν αβέβαιος και παραλυμένος, σαν λαγός τυφλωμένος από φώτα». Κατά τη γνώμη του, «η συνέχεια της ανακατάταξης θα έχει τεράστιο ενδιαφέρον», με διαφορετικά ενδεχόμενα ανοιχτά: «Θα υπάρξει ένα σχήμα που θα συγκεντρώσει όσους δεν θα ενταχθούν στο κόμμα Τσίπρα (συγγνώμη, δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω το όνομα); Θα διευρυνθεί ένα από τα υπάρχοντα κόμματα ή θα δημιουργηθεί κάτι νέο; Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Αριστερά δεν έχει ολοκληρώσει τις διαδικασίες αναδιαμόρφωσης, αν και είναι πιθανό όλα αυτά να επιταχυνθούν».
Ο Οδυσσέας Βουδούρης, με παρελθόν στους «Γιατρούς Χωρίς Σύνορα», στο προμνημονιακό ΠΑΣΟΚ, στη ΔΗΜΑΡ και στον ΣΥΡΙΖΑ, την τελευταία δεκαετία απέχει από την κομματική πολιτική. Το δημοψήφισμα του 2015 ήταν για εκείνον η οριακή στιγμή: «Κερδίσαμε με το βροντερό “Οχι” στην υποτέλεια και στην εξαθλίωση της χώρας από ξένες και ντόπιες ολιγαρχίες. Και μετά… χάσαμε. Οχι επειδή ήμασταν αδύναμοι, αλλά διότι οι επικεφαλής του αγώνα άλλαξαν ρότα. Και έτσι δικαίωσαν το δόγμα ΤΙΝΑ. Ο κόσμος έχασε την πίστη ότι ο συλλογικός αγώνας μπορεί να είναι νικηφόρος. Επέλεξα να συνεχίσω τον πολιτικό αγώνα σε ένα θεμελιακό επίπεδο, στην κοινωνική δράση. Ετσι γεννήθηκε το “Κοινωνικό ΕΚΑΒ”. Η κοινωνία χρειάζεται τώρα να πιστέψει ξανά στον εαυτό της».
