Του ανταποκριτή μας στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδη. Μέσω διαφορετικών καναλιών, η Αγκυρα επιχειρεί τις τελευταίες ημέρες να «μαζέψει» τις αρχικές επίσημες διαρροές γύρω από το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας». Προς διπλωματικούς και δημοσιογραφικούς διαύλους δίνονται διαβεβαιώσεις ότι δεν θα περιληφθούν «γκρίζες ζώνες», ούτε οποιαδήποτε άλλη αμφισβήτηση κυριαρχίας ελληνικού εδάφους, σε αντίθεση με όσα είχε αρχικά δημοσιοποιήσει η κρατική τηλεόραση της Τουρκίας, TRT. Aναμένεται έτσι η οριστική μορφή του νομοσχεδίου, οπότε και θα φανεί η στάση που τελικά θα τηρήσει η τουρκική πλευρά ως προς την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, καθώς και ως προς το ειδικό καθεστώς σε μη οριοθετημένες περιοχές.
Τουρκικές πηγές τονίζουν, πάντως, ότι η διαρροή περί «γκρίζων ζωνών» δεν ήταν τυχαία: υπάρχει έντονος εκνευρισμός για τον τρόπο με τον οποίο κινείται η Αθήνα το τελευταίο διάστημα, κυρίως όσον αφορά την προμήθεια ισραηλινών οπλικών συστημάτων και τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ – εξέλιξη που, όπως υποστηρίζεται, μπορεί ξαφνικά να οδηγήσει την Τουρκία σε «κατάσταση εκτός ελέγχου». Αυτό ακριβώς θέλησε να δείξει η τουρκική πλευρά: ότι μπορεί να φτάσει στα άκρα οποιαδήποτε στιγμή.
Συνομιλητές μας υπογραμμίζουν ότι έχει αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο η Αγκυρα «διαβάζει» την Ελλάδα ως απειλή. Δεν έχει αλλάξει το πλαίσιο ερμηνείας των ελληνοτουρκικών σχέσεων αυτό καθαυτό· όμως, οι πολυεπίπεδες στρατιωτικές σχέσεις με το Ισραήλ και η ανταλλαγή πληροφοριών με το Τελ Αβίβ προκαλούν διαφορετικές αναγνώσεις.
Στην Αγκυρα θεωρούν ότι η Τουρκία δεν είναι πλέον χώρα περιορισμένη αποκλειστικά στο Αιγαίο, εκτιμώντας πως έχει εξελιχθεί σε περιφερειακή δύναμη, με στρατιωτική παρουσία στη Συρία και στη Λιβύη, με επιρροή στα Βαλκάνια και με στρατιωτικές και οικονομικές συνεργασίες στην Αφρική.
Ο παράγοντας Ισραήλ, ωστόσο, δημιουργεί τώρα για την Αγκυρα μια νέα αντίληψη ασφάλειας, που υπερβαίνει τις «κλασικές» ελληνοτουρκικές κρίσεις. Αν αρχίσει να βλέπει –κάτι που ήδη συμβαίνει– όχι μόνο την Αθήνα απέναντί της, αλλά και την περιφερειακή στρατηγική επέκταση του Ισραήλ μέσω της Ελλάδας, τότε «οι κρίσεις τις οποίες η Τουρκία διαχειρίζεται ελεγχόμενα εδώ και χρόνια, θα μπορούσαν να λάβουν διαφορετική διάσταση», σημειώνουν.
Εκκαθαρίσεις
Η δικαστική καθαίρεση όλης της ηγεσίας του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, εν τω μεταξύ, και ο διορισμός του πρώην προέδρου του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην αρχηγία προκαλούν εσωτερική πολιτική αναταραχή στην Τουρκία, με απρόβλεπτες συνέπειες. Την Πέμπτη το βράδυ, ο πρόεδρος του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, έκανε λόγο για πραξικόπημα· η κυβέρνηση, αντιθέτως, μιλάει για «δημοκρατική απόφαση της Δικαιοσύνης». Με τον υποψήφιο για την προεδρία της χώρας, Εκρέμ Ιμάμογλου, και δεκάδες ακόμη δημάρχους της αντιπολίτευσης στη φυλακή και με τον επικεφαλής του CHP καθαιρεμένο από τα καθήκοντά του, στη γειτονική χώρα ουδείς αποκλείει το ενδεχόμενο αιφνιδιαστικών εκλογών, που θα μπορούσαν να αποδώσουν άνετη νίκη στον κ. Ερντογάν.
Αναλυτές εκτιμούν ότι στο κλίμα αυτό απαιτείται προσεκτική ανάγνωση των κινήσεων της Αγκυρας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό μέτωπο. Μέχρι πρόσφατα, πληροφορίες στην τουρκική πρωτεύουσα ανέφεραν πως η κυβέρνηση ενδέχεται να επιδιώξει την υπερψήφιση της «Γαλάζιας Πατρίδας» με ισχυρή κοινοβουλευτική στήριξη πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ. Πολιτικοί παρατηρητές, ωστόσο, θεωρούν ότι οι αιφνιδιαστικές δικαστικές αποφάσεις σχετικά με το CHP ίσως ανατρέψουν τα δεδομένα και επιφέρουν αναβολές, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης ενδέχεται πλέον να αντιδράσουν σε οποιοδήποτε νομοσχέδιο παρουσιάσει η κυβέρνηση.
