Με έντονο προβληματισμό και ιδιαίτερη προσοχή, αλλά χωρίς να προεξοφλεί ότι θα αποτελέσει την απαρχή μείζονος κρίσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, παρακολουθεί η Αθήνα την κυοφορούμενη πρωτοβουλία της Αγκυρας για τη θέσπιση νόμου που θα εισαγάγει στο τουρκικό δίκαιο τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, περιλαμβανομένης της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών». Είναι βεβαίως σαφές ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, από την προσπάθεια της τελευταίας διετίας για την επίτευξη συμφωνίας προκειμένου η εκκρεμότητα των θαλασσίων ζωνών να οδηγηθεί στο Δικαστήριο της Χάγης, επιστρέφουν στο «χαμηλό βαρομετρικό» της προηγούμενης περιόδου. Μάλιστα, ακόμη και ο ισχυρός δίαυλος που οικοδομήθηκε μεταξύ των Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν φαίνεται να ατονεί, με τους δύο υπουργούς να μην έχουν επικοινωνήσει, παρότι την τελευταία εβδομάδα υπήρξαν αλλεπάλληλες διαρροές της Αγκυρας για το επερχόμενο νομοσχέδιο, αλλά και η παρενόχληση του πλοίου που πόντιζε καλώδιο οπτικών ινών μεταξύ Αστυπάλαιας και Κω.
Πάντως, όπως προαναφέρθηκε, η Αθήνα δεν αποτιμά τις τελευταίες τουρκικές κινήσεις ως βέβαιο προάγγελο προκλήσεων στο πεδίο. Το βασικό σενάριο με το οποίο κινείται είναι ότι η Αγκυρα –με σπασμωδικό, βεβαίως, τρόπο– επιχειρεί μέσω του προωθούμενου νόμου να απαντήσει στην κριτική και στις πιέσεις που δέχεται από την τουρκική αντιπολίτευση για τους χειρισμούς της στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ομως, όπως και το casus belli, το νομοσχέδιο θα δημιουργήσει εκ των πραγμάτων νέα δεδομένα αναφορικά με τις τουρκικές διεκδικήσεις, που δεν είναι εύκολο να αναιρεθούν και εφεξής θα συνιστούν πρόσθετη περιπλοκή στις διμερείς σχέσεις, ειδικά εάν επιχειρηθεί να περιγραφούν περιοχές στο Αιγαίο ως «ειδικού καθεστώτος». Βεβαίως, η χειρότερη δυνατή εκδοχή είναι η Αγκυρα να επιχειρήσει στις συγκεκριμένες περιοχές, που προφανώς θα συνδέονται με τις –κατά την έωλη θεωρία της– «γκρίζες ζώνες», να έχει λόγο για σειρά δραστηριοτήτων ή να πα-ρεμποδίζει ελληνικές κινήσεις.
Η φιλολογία για τις πρόωρες
Η εξάντληση της τετραετίας παραμένει το βασικό σενάριο εργασίας για τον Κυρ. Μητσοτάκη, σύμφωνα με συνομιλητές του πρωθυπουργού, παρότι το παράθυρο για προσφυγή στις κάλπες το φθινόπωρο είναι πλέον ανοικτό. Η φημολογία περί πρόωρων εκλογών –είτε πραγματοποιηθούν τελικώς είτε όχι– ευνοεί εξάλλου πολιτικά το Μέγαρο Μαξίμου: Πρώτον, η προοπτική της κάλπης οδηγεί στην ενεργοποίηση του κομματικού μηχανισμού της Ν.Δ. και στον «αυτοπεριορισμό» των «γαλάζιων» βουλευτών. Δεύτερον, και ίσως βασικότερο, υποχρέωσε τον Αλέξη Τσίπρα να ανοίξει τα χαρτιά του και να επισπεύσει τη δημιουργία του νέου κόμματος, που πλέον τοποθετείται στις αρχές Ιουνίου.
Η αποσαφήνιση του πολιτικού τοπίου είναι χρήσιμη για τη Ν.Δ., καθώς πλέον ο Αλ. Τσίπρας θα μπει στο κάδρο της κριτικής και της φθοράς, ενώ, όπως ήδη διαφαίνεται, η σύγκρουση του πρώην πρωθυπουργού με το ΠΑΣΟΚ θα είναι πολυεπίπεδη και σκληρή. Ο κατακερματισμός και η αλληλοεξουδετέρωση των κομμάτων της αντιπολίτευσης ευνοεί την προσπάθεια της Ν.Δ. να διατηρείται ως κυρίαρχη δύναμη. Ζητούμενο, όμως, παραμένει κατά πόσο θα αποκτήσει την απαιτούμενη δυναμική, ώστε να υπερβεί το φράγμα του 30% στην επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση.
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση θέλει να «κλείσει» άμεσα υποθέσεις, όπως το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι υποκλοπές, ώστε να έχει από το φθινόπωρο έναν καθαρό διάδρομο μέχρι τις εκλογές, είτε οι κάλπες στηθούν τότε είτε στο τέλος της τετραετίας. Στην κατεύθυνση αυτή, εντός της εβδομάδας θα ενταχθεί σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης τροπολογία για την ταχεία εκδίκαση των ποινικών υποθέσεων για βουλευτές. Τα χρονικά όρια που θα τεθούν –βεβαίως θα είναι ενδεικτικά, καθώς εάν απαιτείται πρόσθετος χρόνος για την ανάκριση θα δίδεται– είναι οι τρεις μήνες για πλημμελήματα και οι έξι για κακουργήματα. Επίσης, τις κατηγορίες για κακουργήματα θα τις αναλαμβάνει πλέον υποχρεωτικά εφέτης ανακριτής, ενώ το τέλος της ανάκρισης θα ακολουθεί απ’ ευθείας παραπομπή στο ακροατήριο – δεν θα μεσολαβεί δηλαδή βούλευμα.
Παράλληλα, την επόμενη Πέμπτη θα διεξαχθεί η συζήτηση και ψηφοφορία επί των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ και των ΣΥΡΙΖΑ – Νέας Αριστεράς για προανακριτική επιτροπή για τους Σπ. Λιβανό και Φωτεινή Αραμπατζή, που περιλαμβάνονται στην τελευταία δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Την επόμενη ημέρα, μάλιστα, είναι πιθανό να συζητηθεί και η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τις υποκλοπές, με το σενάριο η κυβέρνηση να επικαλεστεί ότι επειδή η υπόθεση άπτεται της εθνικής ασφάλειας απαιτούνται 151 ψήφοι προκειμένου να γίνει δεκτή, να είναι ισχυρό.
Αθήνα καλεί Κίεβο
Ιδιαίτερα ενοχλημένη, αλλά χωρίς να εισέρχεται σε τροχιά αναθεώρησης της στρατηγικής της έναντι του Κιέβου, είναι η Αθήνα στον απόηχο του εντοπισμού του ουκρανικού drone στη Λευκάδα. Η Αθήνα είχε αποφύγει από την περασμένη Παρασκευή κάθε επικοινωνία με την ουκρανική κυβέρνηση, καθώς ήθελε πριν το πράξει να έχει πλήρη εικόνα για τον τρόπο άφιξης του drone σε ελληνικά χωρικά ύδατα, για τις επιχειρησιακές του δυνατότητες, καθώς και για τους πιθανούς του στόχους, με το σχετικό πόρισμα να βρίσκεται από την Παρασκευή το πρωί στο γραφείο του πρωθυπουργού. Οι λόγοι που η Αθήνα δεν πρόκειται να «εγκαταλείψει» την Ουκρανία είναι πολλαπλοί. Η κυβέρνηση, λόγω Τουρκίας, επιβάλλεται να έχει –όπως έπραξε από την πρώτη ημέρα της ρωσικής εισβολής– ανοικτό μέτωπο με κάθε μορφής αναθεωρητισμό στη διεθνή σκηνή.
Επίσης, η Αθήνα δεν πρόκειται να ακολουθήσει προσεγγίσεις που θα τη διαφοροποιούν στο Ουκρανικό από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και την Ουάσιγκτον. Πάντως, είναι σαφές ότι όταν υπάρξουν πλήρη δεδομένα για την υπόθεση, η κυβέρνηση θα ζητήσει με τον πλέον εμφατικό τρόπο από το Κίεβο να μην επαναληφθούν ανάλογα περιστατικά, που επί της ουσίας άπτονται της εθνικής κυριαρχίας, αλλά και δημιουργούν πολυεπίπεδους κινδύνους – από τον τουρισμό και το περιβάλλον έως και πιθανών ρωσικών αντιποίνων. Μάλιστα, στη συγκεκριμένη κατεύθυνση αναμένεται να ενεργοποιηθούν και μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες, όπως κατέστη σαφές όταν το θέμα έθεσαν διαδοχικά στις Βρυξέλλες οι Γ. Γεραπετρίτης και Ν. Δένδιας: Τα μεσογειακά κράτη της Ε.Ε. είναι σαφές ότι προβληματίζονται για το ενδεχόμενο το Κίεβο να διατηρεί drones και στις δικές τους θάλασσες. Ενώ οι βορειοευρωπαϊκές χώρες δεν επιθυμούν το ευρωπαϊκό αντιρωσικό μέτωπο να διαρραγεί εξαιτίας ανάλογων περιστατικών.
