Ως ένα ακόμη επεισόδιο του μαραθώνιου διπλωματικού μπρα ντε φερ, που έχει στο επίκεντρό του τον περιφερειακό ανταγωνισμό της Τουρκίας και του Ισραήλ, γίνεται αντιληπτή στην Αθήνα η νέα αναφορά του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην τριμερή συμμαχία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ. Ο κ. Φιντάν, απαντώντας σε ερώτηση της «Κ» στο πλαίσιο του διπλωματικού φόρουμ της Αττάλειας, περιέγραψε τη δημιουργία στρατιωτικής συμμαχίας Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου ως σαφή προτεραιότητα απειλής, τόσο για την Τουρκία όσο και για άλλες χώρες της περιοχής.
Η τουρκική διπλωματία επιδιώκει, μεταξύ άλλων, να αξιοποιήσει τη δυσφορία πολλών ευρωπαϊκών πρωτευουσών για τις κινήσεις Νετανιάχου.
Πρόκειται για τη δεύτερη τόσο ευθεία αναφορά του κ. Φιντάν στο θέμα, ενώ, μάλιστα, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπενθύμιζε το δόγμα της χώρας του στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο. Στην Αθήνα είναι απολύτως σαφές ότι ένας από τους λόγους που ο κ. Φιντάν κρατάει στην επιφάνεια αυτό το θέμα είναι να εκθέσει την Ελλάδα ως κινούμενη σε αντίθετη κατεύθυνση από τις βασικές χώρες της Ε.Ε. έναντι του Ισραήλ.
Παράπλευροι στόχοι
Αν και η πραγματικότητα είναι αρκετά πιο περίπλοκη, στην Αγκυρα γνωρίζουν πολύ καλά ότι η πολιτική ατμόσφαιρα στην Ευρώπη είναι σφοδρά κατά του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου, γι’ αυτό και επιχειρούν να φιλοτεχνήσουν έναν ελληνικό «εξαιρετισμό» στο συγκεκριμένο ζήτημα. Κάτι τέτοιο, πάντως, δεν προκύπτει από τα γεγονότα, καθώς μπορεί η Ελλάδα να προχωράει ταχέως σε εξοπλισμούς από το Ισραήλ, ωστόσο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επικρίνει δημοσίως την κυβέρνηση Νετανιάχου, ειδικά για τις επιθέσεις στον Λίβανο. Οι κινήσεις αυτές της Τουρκίας δεν έχουν, βέβαια, απλώς ως στόχο να βλάψουν τις «δημόσιες σχέσεις» της Αθήνας, αλλά και να υπηρετήσουν παράπλευρους στόχους της Αγκυρας, κυρίως τη στενότερη σχέση με την Ευρώπη στον τομέα της άμυνας. Ο κ. Φιντάν ικανοποιεί, επίσης, με αυτές τις δηλώσεις του το πολύ σκληρό συντηρητικό κοινό εντός της Τουρκίας, που αντιμετωπίζει τα διάφορα τριμερή σχήματα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία ως στρατηγική απόπειρα περικύκλωσης, ένα σύνδρομο με ρίζες στην ιστορία αλλά και στη νοοτροπία των ενόπλων δυνάμεων.
Πολιτικοί αναλυτές στην Τουρκία εκτιμούν πως ο κ. Φιντάν προσπαθεί να συσπειρώσει τις μουσουλμανικές χώρες της περιοχής απέναντι στη συνεργασία της Ελλάδας και της Κύπρου με το Ισραήλ. Στις δηλώσεις του προς την «Κ», την περασμένη Κυριακή, ο κ. Φιντάν διαμαρτυρήθηκε, ακόμη, ότι «κανένας δεν μας διαβεβαίωσε για κάτι άλλο, κανένας δεν μας είπε: “Δεν είναι εναντίον σας”». Ρωτήσαμε τον κ. Φιντάν για ποιο λόγο ο ίδιος σε πρόσφατη συνέντευξή του μίλησε για προσπάθεια περικύκλωσης της Τουρκίας από αυτές τις χώρες, και ο ίδιος υπογράμμισε ότι «όταν συναντήθηκαν οι τρεις ηγέτες, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός όταν είχε δίπλα του τον πρωθυπουργό της Ελλάδας και τον Ελληνοκύπριο (σ.σ. τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας) εξήγησε το πνεύμα της συμμαχίας».
Ο υπουργός υποστήριξε ότι «στην περιοχή, η δημιουργία στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης της Νότιας Κύπρου (σ.σ. Κυπριακής Δημοκρατίας), καθώς και η σύσταση συγκεκριμένων σχημάτων συνεργασίας, καταδεικνύουν ξεκάθαρα μια προτεραιότητα απειλής. Αυτό αφορά τόσο την Τουρκία όσο και άλλες χώρες της περιοχής. Κανείς δεν θα πρέπει να αναμένει ότι μπορεί να δημιουργηθεί διαφορετική εντύπωση. Με δεδομένη αυτή την πραγματικότητα, θεωρώ ότι η αντίδρασή μας είναι μικρή, ιδίως λόγω των διαβουλεύσεων που έχουμε με την Ελλάδα, αφού δεν θελήσαμε να διαταράξουμε το πνεύμα συνεργασίας μεταξύ μας». Ο κ. Φιντάν τόνισε ότι καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει προχωρήσει σε αντίστοιχες στρατιωτικές συνεργασίες με το Ισραήλ στον βαθμό που το έχει πράξει η Ελλάδα.
«Δεν πρόκειται αποκλειστικά για τουρκικό ζήτημα. Πολλές μουσουλμανικές χώρες της περιοχής εκφράζουν ανησυχίες και μας θέτουν σχετικά ερωτήματα, κυρίως λόγω της επεκτατικής πολιτικής και της πολιτικής κατοχής που αποδίδουν στο Ισραήλ. Η Τουρκία έχει τη δυνατότητα να προστατεύσει τον εαυτό της. Υπάρχουν, όμως, και άλλες χώρες στην περιοχή που είναι πιο αδύναμες και αντιμετωπίζουν με ανησυχία αυτή τη στρατιωτική συνεργασία», κατέληξε.
