Αγνοώντας επιδεικτικά τις ενστάσεις που έχει εκφράσει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου, λίγες ώρες μάλιστα πριν τον υποδεχθεί στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αποφασισμένος να προχωρήσει στην πώληση των μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έπλεξε το εγκώμιο του Ερντογάν, τον οποίο αποκάλεσε «φίλο», κατά τη συνομιλία του με δημοσιογράφους στο Air Force One.
Κατά τη συνομιλία που είχε με δημοσιογράφους στο Air Force One στη διάρκεια πτήσης, ο Τραμπ έπλεξε για άλλη μία φορά το εγκώμιο του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο αποκάλεσε «φίλο», και επιχείρησε να δείξει ότι το θέμα της πώλησης των F-35 αποτελεί δική του απόφαση.
«Κανείς δεν θα μου πει τι να πουλήσω. Η Τουρκία είναι σπουδαίος σύμμαχος για μένα. Ξέρετε ποιος δεν θα είχε επιβιώσει χωρίς εμάς; Το Ισραήλ», ήταν τα λόγια του Αμερικανού προέδρου όταν κλήθηκε να σχολιάσει την αντίθεση του Ισραήλ στην προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών. «Η Τουρκία δεν είναι μεγάλη θαυμάστρια του Ισραήλ. Το ξέρετε αυτό, σωστά; Και ούτε είναι μεγάλη θαυμάστρια του Μπίμπι. Αλλά έχουν φερθεί υπέροχασ’ εμένα», προσέθεσε.
Από την πλευρά του ο Νετανιάχου είχε δηλώσει νωρίτερα ότι μεταβαίνει στις ΗΠΑ για να συζητήσει με τον Αμερικανό πρόεδρο «κυρίως το θέμα του Ιράν». Οπως φαίνεται, ωστόσο, υπάρχουν και άλλα «αγκάθια» στην αμερικανοϊσραηλινή ατζέντα.
Το θέμα της πώλησης των F-35 στην Τουρκία «ξεπάγωσε» ουσιαστικά στις αρχές του μήνα κατά τις συνομιλίες που είχαν στην Αγκυρα οι κ. Τραμπ και Ερντογάν πριν από την έναρξη της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι «σίγουρα θα εξετάσει» το ενδεχόμενο, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία «πολύ πιο πιστή από άλλες χώρες». Ο κ. Ερντογάν επισημάνει τη «θετική στάση» που είχε υιοθετήσει ο Αμερικανός ομόλογός του.
Τις επόμενες ημέρες έγινε γνωστό ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες προκειμένου να αρθεί το σοβαρότερο εμπόδιο για την υλοποίηση της προμήθειας. Αυτό του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, η απόκτηση του οποίου από την Αγκυρα ήταν και η αιτία που αποκλείστηκε από το πρόγραμμα των F-35 και επιβλήθηκαν κυρώσεις από τις ΗΠΑ με τον νόμο CAATSA.
Η Τουρκία έχει αρχίσει διαπραγματεύσεις για την πώληση των S-400 σε χώρα του Κόλπου και βρίσκεται σε συνεννόηση με τη Μόσχα σχετικά με το θέμα. Τις σχετικές επαφές επιβεβαίωσε και το Κρεμλίνο, χαρακτηρίζοντας το θέμα «εξαιρετικά ευαίσθητο».
Για την πώληση του ρωσικού συστήματος, που εκτιμάται ότι θα ανοίξει τον δρόμο για την προμήθεια, σε πρώτη φάση, έξι F-35 στην Τουρκία, χρειάζεται η έγκριση της Μόσχας, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες διεκδικεί την αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων της προκειμένου να δώσει το πράσινο φως.
Προ δεκαπενθημέρου, δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου εμφάνιζαν τη συμφωνία για την «απαλλαγή» της Αγκυρας από τους S-400 ως επικείμενη, ωστόσο έως σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί κάποια συμφωνία με χώρα του Κόλπου.
Σημειώνεται πάντως ότι την περασμένη εβδομάδα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαντώντας σε επιστολή προς τον Δημοκρατικό βουλευτή Γουέσλεϊ Μπελ, υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν έχει ακόμη εκπληρώσει τις προϋποθέσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία για την επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35 και επανέλαβε ότι βασικός όρος είναι η Τουρκία να πάψει να κατέχει το σύστημα των S-400 ή τον συναφή εξοπλισμό του.
