Η πιο φοβερή φυσική καταστροφή που έπληξε την Ελλάδα, τις τελευταίες δεκαετίες, έγινε το καλοκαίρι του 1953, παραμονές Δεκαπενταύγουστου, όταν σειρά σφοδρότατων δονήσεων τσάκισαν Κεφαλονιά, Ζάκυνθο και Ιθάκη. Σχεδόν 500 οι νεκροί, ενώ το μετέπειτα ανάγλυφο των νησιών περιγράφεται στον Τύπο της εποχής: «Σκηναί Δαντικής Κολάσεως εκεί όπου άλλοτε ήνθει το χαμόγελο της ζωής», και σε μια λεζάντα διευκρινίζεται ότι «αι εικόνες αυταί δεν είναι παρμέναι από τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι μετά την έκρηξιν της ατομικής βόμβας». Διαχρονική η ορολογία για τον όλεθρο, παντού και πάντα όταν η φύση μαίνεται, οι άνθρωποι, πλούσιοι και κυρίως οι πτωχοί, ηττώνται. Αλλά όχι μόνον. Από στάχτες, ερείπια, πνιγμένες πόλεις, αναδεικνύεται ως επουλωτική δύναμη η αλληλεγγύη, η συμπαράσταση στους πληγέντες οικουμενοποιείται, γίνεται σε όλους αντιληπτό ότι η χάραξη των συνόρων αμεριμνησίας και οδυρμού αλλάζει διαρκώς.
Στην κουκκίδα της Γης, Αθήνα, ο σεισμός της Πάρνηθας, το 1999, διέγραψε την πεποίθηση περί αλώβητης στα χτυπήματα του Εγκέλαδου πρωτεύουσας. Αλλά το χθόνιο ρευστό ταρακούνησε και μυαλά, την έπαρση ακλόνητων γήινων, έστω για λίγα 24ωρα ο κοινός φόβος απέναντι στο ακόμα χειρότερο μάς έφερε πιο κοντά. Τα 145 θύματα, που βύθισαν τη χώρα σε πένθος βαρύ, μπορεί να ήταν αριθμός υποπολλαπλάσιος από άλλες τραγωδίες ανά τον κόσμο, ωστόσο σε κάθε λαό –ανομολόγητο μεν, κραυγαλέα αληθές δε– η ζωή ομοεθνών ζυγίζει πιο βαριά από των άλλων. Θυμίζω το 2004, ήταν τα 9,2 Ρίχτερ της Ινδονησίας και το επακόλουθο τσουνάμι, που άφησαν πάνω από 250.000 νεκρούς σε μια τεράστια γεωγραφικά ακτίνα. Εν μέσω παγκόσμιου σοκ, οι Ελληνες αγωνιούσαν πρωτίστως για τους εκεί Ελληνες, οι Γερμανοί για τους Γερμανούς, οι Αμερικανοί για τους δικούς τους. Και στα ξεσπάσματα παγκόσμιας βαρύτητας των στοιχείων της φύσης, για τη δική μας αυλή ανησυχούμε, όταν συνηθίσουμε τις εικόνες. Το 2011, όταν μετά τα 9 Ρίχτερ και το τσουνάμι εκλύθηκε ραδιενέργεια από τον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία, ο αριθμός των κατ’ εκτίμησιν 20.000 θυμάτων έπαψε να προκαλεί δέος. Τόσο στη μικρή, μακρινή Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες, το κυρίαρχο ερώτημα ήταν, εάν με τη βοήθεια κακών ανέμων, νέφος ραδιενεργό θα έφθανε στη γειτονιά μας.
Κι ο εσχατολογικός όρος «βιβλική καταστροφή» περικλείει μέγα εύρος γεγονότων, άνισων σε επιπτώσεις και αριθμούς. Βιβλική καταστροφή από τις πλημμύρες, π.χ., στη Μάνδρα Αττικής και από τη χαλαζόπτωση στην Αργολίδα, βιβλική η καταστροφή από τις πυρκαγιές στην Αυστραλία και το πέρασμα τυφώνα από τις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ. Βιβλική είναι και η τελευταία καταστροφή στο άγνωστό μας, έως χθες, Νεπάλ. Ετσι, πάντως, ξεφεύγουμε από τον κίνδυνο να υποπέσουμε σε ασυγχώρητη ύβριν. Γιατί θρηνώντας, τυφλωμένοι από οργή και πόνο, εάν μιλήσουμε για θεομηνία, αποδίδουμε στο Υπερθεν ιδιότητες που μόνον σε ανθρώπους όλων των εθνών απαντώνται.
