RISKάροντας με την ειρήνη

Τ​​ο RISK είναι παλαιό επιτραπέζιο παιχνίδι υψηλών απαιτήσεων στο οποίο προαπαιτούμενα είναι η υπομονή και η στρατηγική, ενώ οι βουβές συμμαχίες και οι αντιπαλότητες αλλάζουν συνεχώς στη ροή του. Για τους μικρούς είναι και σαν προπόνηση για το πέρασμα στην αληθινή ζωή. Καθείς από τους συμμετέχοντες ηγείται ενός στρατού που έχει (μυστική) αποστολή να κατακτήσει μια ήπειρο ή άλλες χώρες που κατέχουν οι στρατοί των αντιπάλων. Η αριθμητική ισχύς κάθε στρατού αυξομειώνεται ανάλογα με τις σωστές ή λανθασμένες επιλογές του αρχηγού. Πότε θα επιτεθεί σε ποιον· αλλά πρέπει να σε θέλει και το ζάρι. Συναρπαστικό. Γίνεται και διασκεδαστικό από τα νεύρα και τις νηπιώδεις αντιδράσεις. Είναι απίστευτο το πάθος ενηλίκων και για τους επιτραπέζιους θριάμβους. Και στα παιχνίδια αναδύονται χαρακτήρες. Βλέπεις κατά τεκμήριο σοβαρούς ανθρώπους να αρρωσταίνουν μπροστά στο φάσμα μιας ήττας επί χάρτου. Να τρελαίνονται. Αγνώριστοι. Το RISK είναι μια ελαφρά προσομοίωση των απείρως σοβαρότερων γεωστρατηγικών παιγνίων που καθορίζουν τη ζωή και τη μοίρα γενεών ανθρώπων στα μήκη και πλάτη της γης. Στο μεστό αφιέρωμα της «Κ» την περασμένη Κυριακή, υπό τον τίτλο «Ντόμινο ανατροπών φέρνει το Ιράκ» υπάρχει στην ίδια σελίδα έγχρωμος χάρτης με τα πιθανά σενάρια ίδρυσης νέων κρατών – πώς πέντε χώρες μπορεί να γίνουν δεκατέσσερις. Ετσι η Λιβύη τριχοτομείται σε Τριπολιτάνια, Κυρηναϊκή και Φεζάν, ενώ το Ιράκ σε Κουρδιστάν, Σουνιτιστάν και Σιιτιστάν. Αλλά και η αχανής Αραβική Χερσόνησος γίνεται αγνώριστη μετά την (κατά το γεωπολιτικό σενάριο) μπακλαβαδοποίησή της. Αυτός ο «μελλοντολογικός» χάρτης θυμίζει πολύ τα θέατρα μαχών, όπως αυτά εικονίζονται στο RISK. Οι λάτρεις της γεωγραφίας, κατά πολλούς διάκονοι «άχρηστων» γνώσεων, ξέρουν πόσο ευμετάβλητος είναι ο παγκόσμιος χάρτης. Αυτοκρατορίες αποσυντίθενται, κράτη συρρικνώνονται ή επεκτείνονται, σύνορα επαναχαράσσονται, βαπτίσεις νέων χωρών προαναγγέλλονται. Ακριβώς έναν αιώνα πριν, ο κόσμος, εν αγνοία του κόσμου, κυοφορούσε τεκτονική αλλαγή. Ηταν 28 Ιουνίου 1914, όταν ο διάδοχος του θρόνου της Αυστροουγγαρίας Φραγκίσκος Φερδινάνδος δολοφονείτο στο Σεράγεβο. Αυτουργός ένας μετέφηβος Σέρβος, ο Γαβρίλο Πρίνσιπ. Εκείνη την ώρα, ένα αόρατο παντοδύναμο χέρι προδιέγραφε το τέλος εκατομμυρίων ενστόλων και αμάχων, στον Μεγάλο Πόλεμο, που εκόντες-άκοντες έβαλαν το λιθαράκι τους για ακόμη έναν μετασχηματισμό του ευρωπαϊκού χάρτη. Η δολοφονία ήταν η αφορμή για να εκδηλωθούν πολυαίμακτες αλυσιδωτές αντιδράσεις στο και τότε πολυσύνθετο γεωπολιτικό παιχνίδι. Ενα μήνα νωρίτερα (Μάιος 1914), πολύπειρος Βρετανός διπλωμάτης δεν ρίσκαρε καθόλου ενημερώνοντας επισήμως τους πολιτικούς προϊσταμένους του: «Τίποτε δεν κινείται αυτή την εποχή στην Ευρώπη και εάν δεν είχαμε τις φασαρίες στο Μεξικό, θα υποφέραμε από πλήξη». Ο Θεός –που ως γνωστόν δεν παίζει ζάρια– μας έφτιαξε έτσι ώστε να μην ξέρουμε τι μας ξημερώνει. Περί τα τέλη του 1918, ο κόσμος πανηγύριζε την παγκόσμια ειρήνη.