Στη Σομαλία κάθε γυναίκα γεννάει κατά μέσον όρο έξι παιδιά. Στη Νότια Κορέα ο αντίστοιχος δείκτης γονιμότητας είναι 0,8. Στη Σουηδία 1,43. Στη Φινλανδία 1,25. Στην Ελλάδα 1,24.
Πώς πρέπει να εξηγήσει κανείς αυτές τις διαφορές; Αν ακολουθήσει τη λογική όσων στην Ελλάδα θεωρούν ζήτημα πρόνοιας τη δημογραφική απίσχνανση του έθνους, το σομαλικό κράτος πρέπει να είναι πολύ γενναιόδωρο σε επιδόματα. Πρέπει να έχει πολύ μεγάλο δίκτυο δημόσιων και δωρεάν βρεφονηπιακών σταθμών. Γι’ αυτό γεννούν οι Σομαλές 4,75 παιδιά περισσότερα από τις Φινλανδές.
Ισως πάλι η υπογεννητικότητα να μην είναι συνάρτηση των παροχών που σου εξασφαλίζει το κοινωνικό κράτος. Ισως να υπεισέρχονται και πολιτισμικοί παράγοντες. Στη Σκανδιναβία ο ρυθμός γεννήσεων έχει υποχωρήσει σημαντικά – στη Σουηδία ήταν 1,98 το 2010, στη Φινλανδία 1,87. Κοινωνικό κράτος έχουν. Εχουν όμως και έναν πολιτισμό ευάλωτο στη «woke ατζέντα». Και ως γνωστόν, αν μπει στα σπίτια η woke ατζέντα διαβρώνει τα αναπαραγωγικά ήθη και κάνει τους ανθρώπους να στρέφονται σε άγονες εναλλακτικές του βίου.
Αστείο; Οχι και τόσο. Σχολιάζοντας μια παλιά δήλωση της υπουργού Οικογένειας, ο Αντώνης Σαμαράς απεφάνθη ότι η κυβέρνηση «υπονομεύει την παραδοσιακή ελληνική οικογένεια». Πώς; Αναγνωρίζοντας ότι πλέον υπάρχουν κι άλλες μορφές οικογένειας πλην του κυρίαρχου τύπου μπαμπάς – μαμά – παιδί. Η αναγνώριση αυτής της κοινωνικής πραγματικότητας έχει κατά τον Σαμαρά ηθικοπλαστική ισχύ. Αν ας πούμε αναγνωρίσεις ότι πολύ περισσότερα παιδιά σήμερα μεγαλώνουν με έναν από τους γονείς τους –συνήθως με τη διαζευγμένη μητέρα–, «υπονομεύεις» το οικογενειακό αρχέτυπο. Σαν να λέμε ότι αν διαπιστώσεις ότι στην Ελλάδα ζουν ολοένα και περισσότεροι χορτοφάγοι Ελληνες, υπονομεύεις το σουβλάκι.
Ποιος είναι αυτός ο «πολιτισμός» του οποίου οι παράγοντες επηρεάζουν τον δείκτη γονιμότητας, πέρα από τις υλικές συνθήκες; Είναι μάλλον ο πολιτισμός εκείνος που επιτρέπει στα άτομα να καταστρώνουν μόνα τους τα σχέδια του βίου τους· που επιτρέπει στις γυναίκες να μετέχουν ισότιμα στην οικονομία.
Αυτοί οι αξιακοί παράγοντες δεν είναι φυσικά ασύμβατοι με τη δημιουργία οικογένειας. Ούτε όμως αλλάζουν με όσα λέει μία υπουργός ή ένας επίδοξος πολιτικός αρχηγός.
Αν η Δόμνα Μιχαηλίδου «υπονομεύει» τη γονιμότητα των Ελληνίδων, επειδή εκστομίζει –συνθηματολογικά, χωρίς ειρμό– τις επάρατες λέξεις «συμπερίληψη» και «διαφορετικότητα», τότε πρέπει να μπορεί να ισχύει και το αντίστροφο: Οτι το εθνικώς ορθό κήρυγμα θα αρκούσε για να επαναφέρει τις σύγχρονες γυναίκες στη μετεφηβική μητρότητα – στον παραγκωνισμό των σπουδών τους και της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας υπέρ της τεκνοποιίας. Οτι για να αλλάξει ο ρους αυτών των ατομικών αποφάσεων θα χρειαζόταν απλώς μια άλλη επιδοματική και φρονηματική πολιτική – που θα εξοστρακίζει από το εθνικό σύνολο όσα παιδιά μεγαλώνουν σε «μη παραδοσιακές οικογένειες».
Μακάρι το πρόβλημα να ήταν τόσο απλό. Μακάρι να αρκούσαν περισσότερες πατριωτικές αναρτήσεις, σαν του Σαμαρά, για να πείσουμε τους νέους Ελληνες να διαθέτουν εθνωφελώς τους γαμέτες τους.
Γυαλιά
Ελα, τώρα. Υπερβολές. Το φορούσε το έξυπνο και τσίλικο γυαλί. «Εγραφε» βίντεο ενώ το φορούσε; Αλλά μήπως δεν έγραφαν γύρω τριγύρω τόσες κάμερες; Η μικροκάμερα στον σκελετό του υπουργού Υγείας σάς πείραξε; Η αλήθεια είναι ότι ο εξοπλισμός του Αδώνιδος Γεωργιάδη με γυαλιά τεχνητής νοημοσύνης, που μπορούν να καταγράφουν όσα βλέπει ο διοπτροφόρος, είναι μια εξέλιξη μάλλον αναμενόμενη. Για ένα πρόσωπο που ζει και τρέφεται από τη δημοσιότητα, η διαρκής διασυνδεσιμότητα δεν είναι ένα γκάτζετ που απλώς φοράει. Είναι η οντολογική ένωσή του –η κυριολεκτική ενσωμάτωσή του– με το Μέσο. Ο Αδωνις δεν «βγαίνει» απλώς στα media. «Είναι» τα media. Καταργεί κάθε διαμεσολάβηση – κάθε απόσταση που μπορεί να χώριζε τον πραγματικό Αδωνι από την περσόνα του (όχι υπέρ της πραγματικότητας· η περσόνα απορροφά την πραγματικότητα). Γι’ αυτό και πια δεν αισθάνεται καν την ανάγκη να τηρεί τους τύπους. Ναι, είπε στην τηλεόραση. Ζήτησε από τον Φρουζή της Novartis να χρηματοδοτήσει μια δημοσιογράφο επειδή «ήταν φίλη του». Αυτός ο κυνισμός προσφέρεται σαν «ειλικρίνεια». Η μέχρι χθες αθέατη πραγματικότητα σερβίρεται σαν ριάλιτι. Το σοκ της ομολογίας πάει να επισκιάσει το σοκ της αποκάλυψης. Η ωμότητα σώζει.
