Το τάνγκο γεννήθηκε στα πορνεία. Ο Μπόρχες θυμάται ότι, όταν ήταν παιδί, το χόρευαν μόνο άνδρες – «οι γυναίκες του λαού δεν ήθελαν να παίρνουν μέρος σ’ αυτόν τον ακόλαστο χορό». Το τάνγκο λειτουργούσε ακόμη τότε, στις αρχές του 20ού αιώνα, προτού εξευγενισθεί στο Παρίσι και επανεισαχθεί «καθαρό» στη γενέτειρά του, ως αναπαράσταση μιας αναμέτρησης μεταξύ ανδρών. Μιας αναίμακτης μονομαχίας.
Τα παπούτσια που φόρεσε ο Λέο Μέσι σε αυτό το Μουντιάλ ονομάστηκαν «El ultimo tango». Σε όλο το τουρνουά, η ομάδα που περιστρεφόταν γύρω από τον μύθο του πιο επιτυχημένου ποδοσφαιριστή στην ιστορία του αθλήματος χόρεψε το τάνγκο του πολέμου. Οχι της δεξιοτεχνίας. Οχι της χάρης, αλλά του εμπόλεμου πάθους και του λυσσαλέου πείσματος. Υπήρχαν στιγμές, όπως στο τελευταίο εικοσάλεπτο του ημιτελικού με την Αγγλία, που η Αργεντινή έμοιαζε ανίκητη. Και πάλι όμως το συναίσθημα επικρατούσε του συστήματος.
Εκείνο το εικοσάλεπτο ήταν και η τελευταία αναλαμπή του μύθου. Στον τελικό η παρουσία του Μέσι περιορίστηκε σε δυο ηρωικές αμυντικές ενέργειες κι ένα σπριντ στο πουθενά. Εσχατοι σπασμοί της τέχνης του. Η Αργεντινή είχε πάλι το πάθος. Τη «θρησκεία» των «ανδρών που έζησαν μέσα στη φτώχεια στις παραποτάμιες συνοικίες του Πλάτα και του Παρανά»· «την τυφλή θρησκεία του θάρρους, του να ‘σαι πάντα έτοιμος να σκοτώσεις και να σκοτωθείς» (πάλι ο Μπόρχες). Ομως, αυτή η ρωμαλέα εθνική μυθολογία, που πλημμύρισε τα στάδια της Αμερικής, που εμψύχωσε εμβατήρια και αλυτρωτικά πανό, εξατμίστηκε στο γήπεδο. Τη σκόρπισαν οι δαντέλες της αέρινης ισπανικής χορογραφίας. Της «επαγγελματικής» Ευρώπης απέναντι στη μεμψίμοιρη και τσαμπουκαλού πρώην αποικία.
Κουβαλώντας το συμβολικό φορτίο ενός εύθικτου έθνους.
Ο Μέσι δεν μοιάζει με τον Μαραντόνα. Παρότι μέγιστος παίκτης, δεν έχει την αλήτικη στόφα του λαϊκού ήρωα. Δεν θα θυμάται κανείς μια δήλωσή του εκτός γηπέδου (περί θεϊκής ανατομίας), ή μια πολιτική χειρονομία του. Φαίνεται και στον τρόπο που οι δύο μεγάλοι Αργεντινοί υποδέχθηκαν ο καθένας τη δική του ήττα. Την Κυριακή, ο Μέσι έκατσε άδειος στο χόρτο, περιμένοντας να του έρθουν λίγα δάκρυα. Την ίδια στιγμή, η δράκα, της οποίας ήταν ο φυσικός ηγέτης, ασχημονούσε – κυριολεκτικά χτυπούσε τους αντιπάλους τη στιγμή του θριάμβου τους. Χαμένος αρχηγός, χαμένα κορμιά.
Το ίνδαλμα δεν μπορούσε να κουβαλήσει άλλο το συμβολικό φορτίο που του επεφύλασσε το εύθικτο έθνος του. Είναι ένας άψογος επαγγελματίας στο τερέν. Οχι γκαούτσο στην πάμπα των φαντασιώσεων – και των συντριπτικών ματαιώσεων.
Λένε ότι στο σόου δεν πρέπει να προσάπτουμε τόσες σημασίες. Μπάλα είναι. Μια ακριβή φαντασμαγορία που την κινεί μια λαδωμένη μηχανή. Ομως, τα συναισθήματα που γεννάει η παράσταση δεν είναι λιγότερο γνήσια επειδή είναι κίβδηλη η σκηνογραφία. Μπροστά στην οθόνη των ψευδαισθήσεων, το πάθημα είναι αληθινό. Ο μύθος βιώνεται. Το πένθος των Αργεντίνων είναι τόσο γνήσιο όσο απατηλή ήταν η εθνική τους ανάταση.
