Το λένε σαν να είναι έλλειμμα. Ο Τσίπρας, λένε, κατάφερε τη δημοσκοπική του εκτόξευση, παρότι δεν έχει στήσει ακόμη κόμμα. Παρότι ή επειδή;
Η απουσία κόμματος αποδεικνύεται για τον επανακάμψαντα πρώην πρωθυπουρ-γό μέγα πλεονέκτημα. Ξεπλένει πιο εύκολα το παρελθόν του, απαλλασσόμενος από τον ανθρώπινο περίγυρο που θυμί-ζει τη συριζαϊκή περιπέτεια. Δεν έχει πια καμία ανάγκη να λογοδοτεί σε δογ-ματικές συνιστώσες και να διαπραγμα-τεύεται με εσωκομματικές μειοψηφίες. Είναι μόνος και άνετος. Τόσο άνετος, που μπορεί να συγκαλεί ασύντακτα όρ-γανα και να τους εκφωνεί λόγο.
Την εκδήλωση προχθές την ονόμασε «Σύνοδο Εθνικού Συμβουλίου» της «ΕΛΑΣ». Αλλά ποιοι και πώς συγκρότησαν αυτό το όργανο; Προφανώς, ο Τσίπρας ο ίδιος. Αυτή είναι η μέθοδος που μέχρι στιγμής φαίνεται να αποδίδει, αν κρίνει κανείς από το στίγμα της στο δημοσκοπικό ραντάρ: Πρώτα έρχεται ο Τσίπρας και μετά το κόμμα.
Το πρόσωπο βέβαια δεν είναι τόσο νέο, όσο η μέθοδος. Αν αποπειραθεί κανείς να ακούσει ή να διαβάσει την ομιλία του στο «Εθνικό Συμβούλιο» θα νιώσει ότι αυτά τα συνθήματα τα έχει ξανακούσει. Διαφάνεια, λογοδοσία, αξιοκρατία, αξιοπρέπεια. Ηθική επανάσταση, νέα μεταπολίτευση. Πατριωτισμός. Εντιμότητα, εντιμότητα, εντιμότητα.
Οταν μπορείς να μιλάς άνετα σε ασύντακτα όργανα.
Το μη-κόμμα –που ιδρυτής του ονόμασε «υβριδικό»– ντύνει την παλιά ηθικολογία. Ομως, μέσα σε αυτή τη σούπα των κλισέ, υπάρχει κάτι πρωτότυπο για τον Τσίπρα και μπορεί κανείς να το εντοπίσει όχι σε όσα λέει, αλλά σε όσα αποφεύγει να πει. Στην ομιλία του ανέφερε μόνο μία φορά το όνομα «Μητσοτάκης» κι αυτό για να αναφερθεί στην «κυβέρνηση Μητσοτάκη», όχι στο πρόσωπο. Η λέξη «Αριστερά» δεν βγήκε από τα χείλη του ούτε μία φορά (έμεινε καταχωνιασμένη στο ακρω-νύμιο πίσω του στον τοίχο).
Για έναν πολιτικό που έχτισε –και χάλασε– το όνομά του μέσα από τη σύγκρουση, που σπατάλησε τέσσερα χρόνια (2019-2023) στην αντιπολίτευση της σκανδαλοθηρίας και της μισαλλοδοξίας, αυτή η αποφυγή της αντιδεξιάς και αντιμητσοτακικής πεπατημένης συνιστά σημαντική αλλαγή ρεπερτορίου. Την ώρα που το ΠΑΣΟΚ μιλάει σαν τον παλιό Τσίπρα, ο νέος Τσίπρας επιλέγει την παροχολογία (στέγη, δωρεάν μεταφορές, υψηλότεροι μισθοί), αφήνοντας τους άλλους να κυνηγάνε σκιές και σκάνδαλα.
Αυτή τη στόχευση υπηρετεί και το σχήμα του μη-κόμματος. Επιτρέπει στον πρώην πρωθυπουργό να εμφανίζεται όχι τόσο σαν αντισυστημικός, όσο σαν εξω-συστημικός – σαν να μην προέρχεται από τον μεταπολιτευτικό κόσμο.
Στην καμπάνια της «Ιθάκης» που προηγήθηκε του κόμματος, ο Τσίπρας ακουγόταν πολύ συχνά αμεταμέλητος. Αν έχει κάτι μάθει, κατά τη βραχεία περίοδο της απόσυρσής του, είναι μάλλον αυτό: Οτι εκλογές δεν κερδίζονται μόνο με την καταγγελία. Οτι, καμιά φορά, συμφέρει, αντί να την πέφτεις στον Μητσοτάκη, να αντιπολιτεύεσαι τις τράπεζες.
