Δύο σημαντικές ελληνικές πόλεις, το Μεσολόγγι και η Ερμούπολη, γιορτάζουν φέτος τη δική τους επέτειο των 200 χρόνων. Το Μεσολόγγι τιμά τα 200 χρόνια από την ηρωική Εξοδο του 1826 και η Ερμούπολη γιορτάζει τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της και την αρχή ενός θαύματος αστικού πολιτισμού στο Αιγαίο. Οι επέτειοι λειτουργούν ως θρυαλλίδα, υπηρετούν ένα σκοπό, καλλιεργούν ζητήματα ταυτότητας και συνοχής, ορίζουν ένα βλέμμα για την ευημερία. Με λίγα λόγια, αντλούν από το ιστορικό παρελθόν για να θέσουν μια αφετηρία. Καθιστούν σαφέστερη τη γραμμή που μπορεί να συνδέσει την Ιστορία και τα αισθήματα περηφάνιας με τους μοχλούς της οικονομίας και τις απαιτούμενες συνθέσεις.
Ως αφετηρία και για τις δύο αυτές πόλεις είναι οι επέτειοι αυτές των 200 χρόνων. Πόλεις μικρές σε μέγεθος, με διαφορετικό προφίλ, αλλά με ισχυρή κληρονομιά, το Μεσολόγγι και η Ερμούπολη μπορούν να διδάξουν (και να διδαχθούν). Η διεθνής εμπειρία για το πώς μπορεί να οργανωθεί το city branding είναι πλουσιότατη και σαφώς υπάρχει ποικιλία παραδειγμάτων ανάλογα με το ζητούμενο ή τις δυνατότητες. Πολλές οι περιπτώσεις επιτυχίας και άλλες τόσες οι περιπτώσεις αποτυχίας.
Η αποτυχία ενός city branding οφείλεται συνήθως σε απουσία στόχου ή σε οριοθέτηση μη ρεαλιστικού στόχου. Η επιτυχία προϋποθέτει μάνατζμεντ, ηγεσίες που να πιστεύουν στον σκοπό, διεθνή εμπειρία, γνώση της τοπικής κοινωνίας και της ποικιλίας της, επιλογή συνεργατών, δυνατότητα γέννησης δικτύων ανθρώπων, συνεργειών και ιδεών, ισορροπία ανάμεσα στην ιστορική ταυτότητα και στην καινοτομία, τόλμη στον σχεδιασμό, αυστηρά χρονοδιαγράμματα, διαφάνεια, συνέπεια και αξιοπιστία.
Θα έλεγε κάποιος κακόπιστος και απαισιόδοξος άνθρωπος πως η ανωτέρω λίστα των προϋποθέσεων της επιτυχίας είναι δυσεύρετη στην Ελλάδα. Ο ίδιος θα μας θύμιζε τις ελληνικές περιπτώσεις στον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Υπάρχουν ωστόσο αρκετά θετικά παραδείγματα στη χώρα μας, συχνά, πέραν της αφορμής μιας επετείου. Ο καθηγητής Ανδρέας Μήλιος έχει αναπτύξει θαυμάσια το σύνθετο αυτό θέμα στο βιβλίο του «Πώς να αναδείξεις τον τόπο σου. Μάρκετινγκ και διαχείριση επωνυμίας τόπων και πόλεων (City Branding)» (εκδ. Κλειδάριθμος, 2024).
Εχω επιστρέψει πρόσφατα και από το Μεσολόγγι και από την Ερμούπολη. Οι δυνατότητες είναι τεράστιες. Θα περίμενα τον αριθμό «200» να τυλίγει τις πόλεις, να υπάρχουν αναγεννημένα κτίρια, να συνδέονται όλα μεταξύ τους… Η αρχή έχει γίνει, η συνέχεια θα κρίνει πολλά.
