Πιάνεις την ντομάτα, τη μυρίζεις σε βαθμό παρεξηγήσεως, χώνεις τα ρουθούνια στο κοτσάνι της και παίρνεις βαθιά ανάσα παθολογικής εξετάσεως. Καμία ωραία μυρουδίτσα, τίποτα να τσιγκλίσει την παλιά μνήμη της καλοκαιρινής ντομάτας, που είχε μια ευωδιά νααα, μετά συγχωρήσεως. Την έβαζες σε λεκανίτσα στον πάγκο της κουζίνας και μοσχομύριζε ο τόπος θερινό μποστάνι· τότε δεν βάζαμε τις ντομάτες στο ψυγείο, ψώνιζε ο κόσμος πιο συχνά, δεν στόκαρε για νά ‘χει. Ονειρευόσουν, προτού καν πιάσεις το μαχαίρι, κόκκινες γλυκές σπαγγετάδες, ταψάρες γεμιστά, παπάρες στα ζουμιά της χωριάτικης. Θα μου πείτε, δεν έχουν βγει ακόμη οι υπαίθριες· ας μπει για τα καλά ο Ιούλιος και τα ξαναλέμε. Πάμε παρακάτω. Πιάνεις ένα βερίκοκο. Ξύλα τα περισσότερα, άοσμα, κι από γεύση χαρτί. Κι αν δεν τα φυλακίσεις την πρώτη μέρα στο ψυγείο, πιάνουν αμέσως να χαλάνε. Μια δόση την έκανα μαρμελάδα, για να μην τα πετάξω. Eχετε φάει άνοστη μαρμελάδα; Ε, τελικά πέταξα τη μαρμελάδα μαζί και την υπομονή μου. Α, σε μια επιδρομή σε σαββατιάτικη λαϊκή, εντόπισα πάγκο με ροδάκινα που είχαν άρωμα ροδάκινου! Εδώ είμαστε, λέω. Αμ δε, οι άλλες επιδρομές είχαν την τύχη των επιχειρήσεων του Τραμπ στο Ιράν. Τα πεπόνια, δόξα τω Θεώ, φάγαμε ήδη κάποια (λίγα) νόστιμα, τα κεράσια λίγο καλύτερα από πέρυσι, αν και κατά κανόνα νοστιμότερα είναι αυτά που πωλούνται σε τιμές χρυσοχοείου· τα φθηνά είναι σαν να τρως ένα τραγανό νερένιο τίποτα.
Βαρέθηκα τις ιερεμιάδες, αλλά πώς έγιναν έτσι τα φρούτα και τα λαχανικά; Λαχείο η νοστιμιά. Και οι λαϊκές άλλαξαν: όλο και περισσότεροι μανάβηδες, λιγότεροι παραγωγοί. Κι όλο να κόβουν πιο νωρίς, προτού γλυκάνει ο καρπός στο φυτό. Τι φταίει; Που ψωνίζουμε βιαστικά; Αδιάφορα; Ονλάιν; Χωρίς να κουβεντιάζουμε με τον παραγωγό; Αυτή την αδιαφορία μας την ακούει η αγορά. Πάνω στα δικά μας ζητούμενα χτίζεται η σχέση του εμπορίου με την τροφή μας. Πριν από λίγο καιρό, ο καθηγητής λαχανοκομίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Τάσος Κώτσιρας, έλεγε σε ημερίδα ότι τα τελευταία 100 χρόνια έχει χαθεί το 90% των παραδοσιακών ποικιλιών της χώρας. Και έκοψε ο αθεόφοβος μια χοντροκατσαρή ντομάτα καλαματιανή και κόντεψε να γκρεμιστεί από τη μυρουδιά της η αίθουσα. Εδώ είναι το θέμα: ότι χάνονται οι παλιοί σπόροι που έχουν το DNA και όλη τη νοστιμιά των ελληνικών χωμάτων. Επικράτησαν υβρίδια της κακιάς ώρας, που δίνουν προϊόντα με μεγάλη διατηρησιμότητα και αντοχή στις μεταφορές. Πού χώρος για νοστιμιά. Ξεπερασμένα πράγματα. Τι μένει; Γνώση και επιλογή. Να αγοράζουμε συνειδητά, να επιμένουμε τοπικά, να στηρίζουμε τον καλό παραγωγό, να κυνηγάμε τον σπόρο. Επίσης, προτείνω πορείες, κάθε γειτονιά στα σούπερ μάρκετ και στις λαϊκές της, με πλακάτ: «Οχι άλλα φρούτα από χαρτί – θέλουμε γεύση, θέλουμε ζωή!».
