Εχει και δίκιο και άδικο η Αννα Διαμαντοπούλου. Εχει δίκιο που στο αντιπολιτευτικό της μείγμα φροντίζει να αναγνωρίζει το αυτονόητο – τη δημοσιονομική πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Αντιστεκόμενη στον πειρασμό του μηδενισμού, χάνει μόνο σε ντεσιμπέλ, αλλά κερδίζει σε αντιπολιτευτικό κύρος. Αυτή η πιο ψαγμένη κριτική –που δεν φοβάται να πει ότι η χώρα δεν έχει μείνει στάσιμη τα τελευταία επτά χρόνια– θα μπορούσε να αποτελεί αποδοτικότερο εκλογικό συνάλλαγμα για το «κυβερνητικό» ΠΑΣΟΚ, από το ισοπεδωτικό «αποτύχατε, μαζέψτε τα και φύγετε».
Εχει άδικο όμως η πρώην υπουργός όταν διακηρύττει ότι το ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζεται να περιγράψει από τώρα τι θα κάνει μετά τις εκλογές. Η χημεία της διακυβέρνησης που προτείνει κάθε κόμμα δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι το κυρίαρχο ερώτημα της κάλπης – της κάθε κάλπης. Αποφεύγοντας να περιγράψει τις προθέσεις του για την επόμενη ημέρα, το ΠΑΣΟΚ καθιστά εαυτόν ευάλωτο στο δίλημμα περί «χάους». Αποσύρεται από τη διεκδίκηση της χρήσιμης ψήφου.
Μα, και τι να πει; Να ακολουθήσει τον Δούκα, που χαράσσει γραμμή μετατροπής του κόμματος σε παρακολούθημα του Τσίπρα; Αν θέλει κάποιος νεκρανάσταση κυβέρνησης Τσίπρα, γιατί να μην ψηφίσει απευθείας τον ίδιο και να το πάει μέσω πλατείας Κοτζιά; Ταιριάζει άραγε σε ένα κόμμα, με την ιστορία του ΠΑΣΟΚ, να πλασάρεται στην εκλογική αγορά ως αντίβαρο σοβαρότητας στο αποτυχημένο λαϊκιστικό πείραμα της χρεοκοπίας;
Κι όμως. Το ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζεται να πει με ποιον. Αρκεί να πει το πώς. Ο Τσίπρας, στις συνθήκες της απλής αναλογικής που είχε δημιουργήσει για να εκμαιεύσει συνεργασίες, κατέγραψε ιστορικών διαστάσεων αποτυχία, επειδή επέμενε να υποδεικνύει δυνητικούς εταίρους που τον αποκήρυσσαν. Θα ήταν όντως αυτοκτονικό για το ΠΑΣΟΚ να διαπράξει το ίδιο λάθος. Θα όφειλε όμως να ορίσει το ίδιο τους όρους της δικής του πρότασης διακυβέρνησης – μια «χάρτα» που θα καλούνταν να προσυπογράψει είτε η Ν.Δ., είτε η ΕΛΑΣ, είτε όποιος ήθελε συμβάλει σε κυβερνητική διέξοδο μετά την κάλπη.
Δεν είναι και καμιά πολύ ευφάνταστη στρατηγική. Η διαβεβαίωση ότι το ΠΑΣΟΚ δεν θα αφήσει τη χώρα ακυβέρνητη, χαράσσοντας το ίδιο προεκλογικώς το πλαίσιο μιας πιθανής σύμπραξης, θα του επέτρεπε να αυξήσει την επιρροή του στους ψηφοφόρους εκείνους που ναι μεν έχουν απογοητευθεί από την κυβέρνηση, φοβούνται όμως περισσότερο τον κίνδυνο της ακυβερνησίας.
Προσπερνώντας ως άκαιρο και πονηρό το ερώτημα περί κυβερνητικής διεξόδου και αφήνοντας τάχα τους πολίτες να τη χαράξουν με την ψήφο τους, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να υποκύψει στο στρατήγημα του Τσίπρα. Ο πρώην πρωθυπουργός το διαλαλεί: Θέλει στην πρώτη κάλπη να προσπεράσει έστω και λίγο το ΠΑΣΟΚ, ώστε να μπορέσει στη δεύτερη κάλπη να απορροφήσει. Να γίνει εκείνος ο φορέας υποδοχής της αντικυβερνητικής δυσαρέσκειας.
Στο όνομα της «αυτονομίας» του, το ΠΑΣΟΚ αρνείται τη συζήτηση περί συνεργασιών. Η «αυτονομία» όμως δεν είναι μια ηθική ποιότητα ανεξάρτητη της εκλογικής επίδοσης. Η «αυτονομία» κερδίζεται στην κάλπη – είναι συνάρτηση της πολιτικής ισχύος. Και αντιστρόφως: εξαρτημένη, «δορυφορική» δύναμη είναι εκείνη που αφήνεται να υποσκελιστεί, επειδή περιφρονεί δογματικά την αριθμητική της κυβερνησιμότητας.
Οι δημοσκοπήσεις προειδοποιούν το ΠΑΣΟΚ ότι διολισθαίνει προς τις συμπληγάδες ενός μικρού ψευτοδιπολισμού Ν.Δ. – Τσίπρα. Θα είναι η δεύτερη φορά μέσα σε δεκαπέντε χρόνια. Και όπως είχε πει ο μέντορας της Αννας Διαμαντοπούλου, Κώστας Σημίτης, τρίτη ευκαιρία δεν θα υπάρξει.
Νταουλίζοντας
Ο Τσίπρας αισθάνεται ήδη «αξιωματική αντιπολίτευση». Το ένιωσε, είπε στη Νίκαια, μέσα σε είκοσι τέσσερις ώρες από την ίδρυση του κόμματός του, ότι έγινε «αξιωματική αντιπολίτευση στη συνείδηση του κόσμου». Επειδή όργανο παλλαϊκού καρδιογραφήματος δεν έχει ακόμη ανακαλυφθεί, προφανώς ο Τσίπρας χρησιμοποιεί ως ψυχομετρικό εργαλείο του εκλογικού σώματος τις δημοσκοπήσεις. Φαίνεται έτσι ότι αντιφάσκει με τον προηγούμενο, γκαλοποφαγικό εαυτό του. Χρόνια αποκήρυσσε τις δημοσκοπήσεις και τους μηχανορράφους τους δημοσκόπους, τους εντολοδόχους των συμφερόντων (που έφτασαν να υποκύψουν στο μπούλινγκ, φουσκώνοντας το 2023 την εικαζόμενη επιρροή του). Πώς γίνεται τώρα να τους παίρνει τόσο στα σοβαρά, ώστε να παρουσιάζει την αυτοανακήρυξή του σε δεύτερο σαν τετελεσμένο γεγονός; Από μια άλλη άποψη, βέβαια, αυτή η ροπή προς την τυφλή αυτοπεποίθηση πάντα χαρακτήριζε τον Τσίπρα. Βγαίνει ξανά από μέσα του εκείνος διαπρύσιος νταουλιστής, που κατακτά τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης μόνο με μια διακήρυξη. Που πάει να αλλάξει τον ρου της Ιστορίας μ’ ένα άρθρο.
