Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας. Εξάλειψη της γραφειοκρατίας και απλοποίηση διαδικασιών. Ενίσχυση μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Πρόνοια για την τρίτη ηλικία. Προστασία πρώτης κατοικίας. Διαφάνεια στον τρόπο λειτουργίας των τραπεζών. Αυτά είναι μερικά από τα οιονεί προγραμματικά σημεία της ομιλίας της Μαρίας Καρυστιανού κατά την παρουσίαση του κόμματός της πριν από λίγες μέρες. Η αλήθεια είναι ότι δεν εντυπωσιάζουν με την πρωτοτυπία, αλλά με την ομοιότητά τους με τα βασικά σημεία πολιτικού λόγου των περισσότερων κομμάτων εκεί έξω. Κανείς βέβαια δεν περιμένει από την Ελπίδα για τη Δημοκρατία να επανεφεύρει τον τροχό, περιμένει όμως να στοιχειοθετήσει την ελπίδα που υποτίθεται ότι κυοφορεί. Πώς θα ενισχυθεί η επιχειρηματικότητα; Πώς θα εξαλειφθεί η γραφειοκρατία; Το χειροκρότημα που επιφύλασσε η πρόεδρος στον εαυτό της καθώς εκφωνούσε τη μία πολιτική κοινοτοπία μετά την άλλη, έμοιαζε πλήρως αποσυνδεδεμένο από το χειροκρότημα που επί τόσο καιρό εισπράττει σε πλατείες και στάδια, και που της έδωσε το προνόμιο να πολιτεύεται σήμερα με τόσο υψηλές αξιώσεις. Ηταν μια αυτοεπιβράβευση χωρίς αντικείμενο. Αυτό ήθελε η Μαρία Καρυστιανού; Μια ευκαιρία να μας περιγράψει με την ιδιότητα της πολιτικού και με τον ανάλογο στόμφο όλα όσα χρειαζόμαστε; Ξέρουμε τι χρειαζόμαστε. Με τόσους μήνες προετοιμασίας και τόσο ευρεία κοινωνική νομιμοποίηση, θα περίμενε κανείς να έχει και καμιά έξυπνη ιδέα για το πώς θα το αποκτήσουμε.
Ετσι κάνουν όλοι
Το «μικρόβιο» της περιγραφικής πολιτικής, του «να τα λες χύμα» αλλά να μην έχεις ιδέα για ποιο πράγμα μιλάς ή πώς λειτουργούν στην πραγματικότητα το κράτος και η αγορά, δεν προσβάλλει μόνο τους νεόκοπους πολιτικούς που λόγω της απειρίας τους δικαιούνται τάχα να λένε μερικές κουβέντες παραπάνω. Είναι ηθικό γνώρισμα και συνειδητή επιλογή. Αλλωστε και ο έμπειρος πια Αλέξης Τσίπρας σε παρόμοια μονοπάτια δημιουργικής αοριστολογίας κινήθηκε στην παρουσίαση της ΕΛΑΣ λίγες μέρες μετά την εκδήλωση της Καρυστιανού στη Θεσσαλονίκη. Η λογική είναι απλή και δοκιμασμένη: Μιλάμε γενικά και οργισμένα, κι όποιος μας ζητήσει διευκρινίσεις αποδοκιμάζεται ως κακοπροαίρετος κι εγκάθετος· αν πληθύνουν όσοι ζητούν συγκεκριμένες προτάσεις, παραπέμπουμε σε ένα αναλυτικό πρόγραμμα που θα έρθει οσονούπω και που, όταν έρθει, δεν θα είναι καθόλου αναλυτικό, απλώς θα έχει περισσότερες λέξεις· αν τύχει να βρεθούμε σε θέση ευθύνης, αυτοσχεδιάζουμε, κατηγορούμε τους άλλους, καταγγέλλουμε τον πόλεμο που δεχόμαστε από το «σύστημα» ως αντισυστημικοί. Η επικεφαλής της Ελπίδας για τη Δημοκρατία δήλωσε ότι το νέο κόμμα δεν είναι κόμμα διαμαρτυρίας, ίσως επειδή νομίζει ότι διαμαρτυρόμενοι είναι μόνο όσοι φωνάζουν στις πλατείες με ντουντούκες· κάνει λάθος· διαμαρτυρόμενοι είναι κι αυτοί που καταφέρνουν να μπουν στη Βουλή με ύφος αντί ιδεών.
Συνέργεια
Τα νέα κόμματα Καρυστιανού και Τσίπρα, καθώς κι εκείνο που ίσως ετοιμάζει ο Αντώνης Σαμαράς, δεν γεννιούνται εν κενώ. Οποιος αποδίδει το δημιούργημα μόνο στον δημιουργό του, παραβλέπει ένα ευρύτερο αλλά καθοριστικό κοινωνικό πλαίσιο που, ακόμα κι αν δεν προκαλεί ευθέως την κομματογονία, σίγουρα βρίσκει στα νέα κόμματα θέση στον πολιτικό χάρτη. Πριν καταλογίσουμε λοιπόν στους αντικυβερνητικούς αρχηγούς ένα ελλιπές ή ανύπαρκτο σχέδιο διακυβέρνησης, ας αναρωτηθούμε τι θέλουν από αυτούς οι πολίτες που τους στηρίζουν: Αξιώνει κάποιος στα σοβαρά από τη Μαρία Καρυστιανού να καταρτίσει σχέδιο για την αναβάθμιση των σιδηροδρόμων ή τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης; Με τι γνώσεις, αλήθεια; Η νέα αρχηγός δεν έχει λάβει τέτοια εντολή, αλλά ακόμα κι αν τη λάβει, δεν θα ξέρει τι να την κάνει· η παρουσία της είναι ενσάρκωση ενός παθιασμένου αντιπολιτικού πνεύματος χωρίς περαιτέρω επεξεργασία, χωρίς δημιουργική στόχευση. Περιμένει κανείς από τον Τσίπρα να ανατάξει τους θεσμούς ή από τον Σαμαρά να καλιμπράρει την εξωτερική πολιτική; Προς ποια κατεύθυνση; Με ποιο σκεπτικό; Δεν υπάρχει τέτοιο κοινωνικό αίτημα. Οι αγανακτισμένοι πολίτες χαράσσουν μια αβέβαιη γραμμή σύγκρουσης και περιμένουν. Τα κόμματα διαμαρτυρίας ακολουθούν τη γραμμή και δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για ό,τι γίνει.
