Η στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη, όπως ξεδιπλώθηκε στο πρόσφατο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, έχει μια ξεκάθαρη λογική. Προτάσσοντας ως κεντρικό σύνθημα την «Ελλάδα του 2030», επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση όχι μόνο στο πεδίο των πεπραγμένων αλλά και των προσδοκιών, γνωρίζοντας τη βαρύτητά τους ως κριτήριο ψήφου.
Παλαιότερα, στις περισσότερες δυτικές χώρες ο πολιτικός κύκλος συνήθως διαρκούσε δύο θητείες. Η πρόσφατη εκλογική ιστορία δείχνει ότι η φθορά έρχεται πλέον πολύ πιο ραγδαία, κυρίως λόγω της επικοινωνιακής υπερέκθεσης και του καταλυτικού ρόλου των σόσιαλ μίντια. Υπό αυτή την έννοια, η συζήτηση για την «Ελλάδα του 2030» συνιστά μια προσπάθεια εκ μέρους της κυβέρνησης να δείξει ότι δεν έχει καταναλώσει το κεφάλαιό της και ότι έχει ακόμη πνοή. Το αν θα το πετύχει είναι κάτι που μένει να αποδειχθεί.
Μια επιπλέον πτυχή της στρατηγικής του πρωθυπουργού αφορά την προσπάθειά του να οριοθετήσει τα διλήμματα των επόμενων εκλογών. Ο κ. Μητσοτάκης ξορκίζει ένα δίλημμα τύπου «Μητσοτάκης ή χάος», το οποίο αν πράγματι διατυπωνόταν έτσι από την πλευρά της κυβέρνησης, θα εξέπεμπε αλαζονεία. Ορθώς το ξορκίζει. Και ορθώς επιχειρεί να οριοθετήσει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση σε μια διαδικασία σύγκρισης συγκεκριμένων προσώπων: είτε Μητσοτάκης – Τσίπρας είτε Μητσοτάκης – Ανδρουλάκης, όποιος πάρει το πάνω χέρι στον χώρο της αντιπολίτευσης.
Η στρατηγική Μητσοτάκη είναι προφανής: να αποδραματοποιήσει το πολιτικό κλίμα και να αποτρέψει τη μετατροπή των εκλογών σε μια δημοψηφισματικού τύπου διαδικασία. Να ξεφύγει από το φορτισμένο αλλά και κάπως ασαφές «ναι ή όχι στην κυβέρνηση», και να εστιασθεί στο «αν όχι αυτός, ποιος», επικεντρώνοντας σε μια σύγκριση που αναδεικνύει τα χαρακτηριστικά κάθε υποψηφίου.
Η στρατηγική αυτή μοιάζει ορθολογική, καθώς ο κ. Μητσοτάκης σε όλες τις μετρήσεις κοινής γνώμης εξακολουθεί να υπερτερεί έναντι των βασικών αντιπάλων του στις συγκρίσεις για την καταλληλότητα διακυβέρνησης.
Παράλληλα, εστιάζοντας την προσοχή στους συγκεκριμένους ανταγωνιστές του, αναδεικνύει έμμεσα και τις μεταξύ τους διαφορές, ιδίως όσο ο μεταξύ τους ανταγωνισμός για το πάνω χέρι στην αντιπολίτευση εντείνεται. Κάτι που αναμένεται να κλιμακωθεί το επόμενο διάστημα, ιδίως αν η μεταξύ τους διαφορά είναι μικρή.
Ειπώθηκε από επικριτές του πρωθυπουργού ότι η προσέγγιση αυτή εμπεριέχει στοιχεία αλαζονείας. Το ίδιο και για την αναφορά σχετικά με το «ποιος θα σηκώσει το τηλέφωνο μέσα στη νύχτα». Είναι αλήθεια ότι αυτού του τύπου τα διλήμματα είναι προτιμότερο να τίθενται από τρίτους και όχι από τον ίδιο τον πολιτικό πρωταγωνιστή. Ωστόσο, η σχετική κριτική είναι αρκετά αδύναμη. Ποιος πολιτικός δεν επιχειρεί να μεταφέρει την αντιπαράθεση στο δικό του προνομιακό πεδίο;
Ο κ. Μητσοτάκης, βάσει πάντα ερευνητικών δεδομένων, υπερέχει σε ζητήματα όπως η εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων ή η διεθνής εκπροσώπηση της χώρας. Είναι απολύτως φυσικό να επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτά τα στοιχεία στο δικό του αφήγημα. Τι ακριβώς περιμένουν οι επικριτές του, να δηλώσει ότι το πρόσωπο του πρωθυπουργού είναι αδιάφορο και ότι «όποιος κι αν κυβερνήσει, δεν τρέχει τίποτα»; Στα ισχυρά στοιχεία του θα επενδύσει. Oπως αντίστοιχα ο κ. Ανδρουλάκης θα επενδύσει στο γεγονός ότι ο ίδιος δεν κουβαλάει κυβερνητικά βάρη και ότι ηγείται μιας παράταξης με ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα. Oπως ο Αλέξης Τσίπρας θα επιδιώξει να χτίσει στο πεδίο των ψυχικών ταυτίσεων, που έχει το ταλέντο να δημιουργεί.
Οι χειρότεροι σύμβουλοι για έναν πολιτικό αρχηγό είναι οι φανατικοί της πολιτικής, που αδυνατούν να δουν τις δικές τους αδυναμίες, αλλά και να αναλύσουν νηφάλια τον αντίπαλό τους, με αποτέλεσμα να εγκλωβίζονται σε μια εμμονική θεώρηση των πραγμάτων και μια παροξυσμική ρητορική.
Αν μη τι άλλο, είναι και κάπως παράδοξο να μιλούν ορισμένοι καθημερινά για «μαφίες», «συμμορίες» κ.λπ., και τελικά να αγνοούν μία από τις πιο γνωστές φράσεις του κινηματογραφικού «Νονού»: «Μη μισείς τους εχθρούς σου. Θολώνει την κρίση σου».
O κ. Ευτύχης Βαρδουλάκης είναι σύμβουλος στρατηγικής και επικοινωνίας.
