Η ανακοίνωση του κόμματος της κυρίας Μαρίας Καρυστιανού δεν είναι απλώς μια προσθήκη στον ήδη κατακερματισμένο πολιτικό χάρτη της χώρας, αλλά ένα ακόμη δείγμα της πεποίθησης που υπάρχει σε ένα τμήμα της κοινωνίας πως για όλα φταίνε οι άλλοι. Αποτελεί κυρίως ένα σύμπτωμα της βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης που διαπερνά ένα μεγάλο ποσοστό πολιτών και, ταυτόχρονα, μια επικίνδυνη υπενθύμιση του πόσο εύκολα ο πόνος, η οργή και η απογοήτευση μπορούν να μετατραπούν σε όχημα πολιτικής δημαγωγίας.
Πίσω από τα μεγάλα λόγια περί «δικαιοσύνης», «κάθαρσης» και «αλήθειας», διακρίνεται ήδη ένα ετερόκλητο και πολιτικά τοξικό συνονθύλευμα ανθρώπων που δεν συνδέονται χάρη σε κάποια σοβαρή πολιτική πρόταση, αλλά από την κοινή απέχθεια προς το «σύστημα». Ψεκασμένοι αντισυστημικοί, αντιεμβολιαστές που ακόμη αναμασούν τις ανοησίες της πανδημίας, ρωσόφιλοι νοσταλγοί αυταρχικών καθεστώτων, θρησκόληπτοι φανατικοί και ακροδεξιά «ψώνια» που αναζητούν πολιτικό καταφύγιο. Συνυπάρχουν και γνωστοί περιφερόμενοι πολιτευτές, που χρόνια τώρα μετακινούνται από κόμμα σε κόμμα αναζητώντας λίγα λεπτά δημοσιότητας και μια θέση στην πολιτική σκηνή. Δεν υπάρχει ιδεολογική συνοχή και στη διακήρυξη καταγράφονται ευχές και προσδοκίες. Δεν υπάρχει καν στοιχειώδης πολιτική σοβαρότητα. Υπάρχει μόνο θυμός, καταγγελία και η βαθιά πεποίθηση πως η Ελλάδα κυβερνάται μονίμως από σκοτεινά κέντρα και συνωμοσίες. Είναι το κλασικό πολιτικό μείγμα που γεννάει ο ανορθολογισμός και τρέφει ο λαϊκισμός.
Η Μαρία Καρυστιανού απέκτησε εύλογα δημόσιο λόγο ως εκπρόσωπος των συγγενών των θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών και η δημοφιλία της εκτοξεύθηκε από εκείνους που θέλησαν να την εκμεταλλευθούν και τώρα τη βλέπουν να τους παίρνει την μπουκιά από το στόμα. Η κοινωνία άκουσε με σεβασμό τον πόνο και τις διεκδικήσεις των ανθρώπων που έχασαν τα παιδιά τους. Ομως άλλο πράγμα η ηθική δύναμη που απορρέει από μια προσωπική τραγωδία και άλλο η πολιτική επάρκεια. Η μετάβαση από τη διαμαρτυρία στην κομματική πολιτική δεν είναι ούτε αυτονόητη ούτε άμοιρη κινδύνων.
Ολα δείχνουν ότι η υπερπροβολή των τελευταίων μηνών, οι ατέλειωτες τηλεοπτικές εμφανίσεις, οι αποθεωτικές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η σχεδόν αγιογραφική αντιμετώπιση από ένα κομμάτι της κοινής γνώμης λειτούργησαν ως ισχυρός πειρασμός πολιτικής ματαιοδοξίας. Εκείνη προφανώς γοητεύτηκε από τα φώτα της δημοσιότητας και πίστεψε ότι μπορεί να μετατρέψει τη συγκυριακή κοινωνική αποδοχή σε πολιτικό κεφάλαιο και κομματική επιρροή.
Η χώρα έχει πληρώσει ακριβά τέτοιες αυταπάτες. Από τις πλατείες της αγανάκτησης μέχρι τους τηλεοπτικούς εμπόρους πατριωτισμού και συνωμοσίας, ο τόπος γνώρισε καλά πώς ο θυμός χωρίς σχέδιο και η καταγγελία χωρίς ευθύνη μπορούν να δηλητηριάσουν τη δημοκρατία. Κάθε φορά που η πολιτική μετατρέπεται σε πεδίο συναισθηματικής εκτόνωσης και εύκολου αντισυστημισμού, το αποτέλεσμα είναι η ενίσχυση των άκρων, η απαξίωση των θεσμών και η διάβρωση της σοβαρότητας στον δημόσιο διάλογο. Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι σημαντικό τμήμα του πολιτικού και μιντιακού συστήματος εξακολουθεί να χαϊδεύει τέτοια φαινόμενα από μικροκομματικό υπολογισμό και από υστερόβουλες σκέψεις. Κανείς δεν τολμάει να πει καθαρά ότι δεν μπορεί κάθε κραυγή οργής να βαφτίζεται πολιτικό κίνημα και κάθε θεωρία συνωμοσίας να παρουσιάζεται ως «φωνή της κοινωνίας».
Η δημοκρατία χρειάζεται θεσμούς, ευθύνη, σοβαρότητα και επαφή με την πραγματικότητα. Οταν αυτά αντικαθίστανται από πολιτική ματαιοδοξία, ανορθολογισμό και αντισυστημική υστερία, τότε δεν γεννιέται καμία ελπίδα. Γεννιέται απλώς ένας ακόμη κύκλος τοξικότητας, παρακμής και απελπισίας.
