Αν έχεις τον Φαραντούρη, τι να τον κάνεις τον Καστανίδη; Το ΠΑΣΟΚ δεν θα ξεμείνει από στόμφο. Ο νεοπροσήλυτος ανήκει υφολογικά στο ίδιο ρεπερτόριο με τον παραγκωνισθέντα βετεράνο.
Ως σκεπτικό του αποκλεισμού του Καστανίδη προβάλλεται η πολιτική του ηλικία. Ο Νίκος Ανδρουλάκης προτίμησε το 2023 να πάρει την έδρα της Θεσσαλονίκης, αφήνοντας εκτός κοινοβουλίου ένα στέλεχος που εκλεγόταν βουλευτής από το 1981.
Το κριτήριο του προέδρου του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί όμως να είναι μόνο η ηλικία. Αν τον διακατείχε ηλικιακός ρατσισμός, δεν θα ανέθετε τη διεύρυνση του κόμματος στον Κώστα Σκανδαλίδη. Αν η έγνοια του ήταν η πολιτική ηλικία, δεν θα κατάφερνε να συμβιώσει αρμονικά με την επανακάμψασα Αννα Διαμαντοπούλου. Αυτή η συνοπτική –και μεροληπτική– ανθρωπογεωγραφία δείχνει ότι η ηλικία δεν είναι εύκολα μετρήσιμο μέγεθος στην πολιτική. Καμιά φορά οι νέοι είναι φορείς παρωχημένης πολιτικής κουλτούρας – και το αντίστροφο.
Το απροσδιόριστο μέγεθος της πολιτικής ηλικίας.
Το ζήτημα είναι τι μηχανισμούς ανανέωσης και στελεχικού εμπλουτισμού διαθέτει ένα κόμμα συνομήλικο της Μεταπολίτευσης. Για την Καρυστιανού, ας πούμε, είναι εύκολο να διακηρύσσει ότι θέλει να κρατήσει την αντισυστημική της καθαρότητα αμόλυντη από πρόσωπα που έχουν υπηρετήσει το σύστημα. Για τον Τσίπρα είναι αναμενόμενο να θέλει να αφήσει τους παλιούς συντρόφους του στον εξώστη, προκειμένου να ολοκληρώσει μεσσιανικώς το επαναλανσάρισμά του. Για τον Ανδρουλάκη όμως, που έχει να διαχειριστεί έναν παλαιό πολιτικό οργανισμό –που πρέπει και τα ριζώματά του να φροντίσει και τη σχέση του με νέα ακροατήρια να καλλιεργήσει– οι ληξιαρχικοί κόφτες δεν μπορούν να λειτουργήσουν αυτομάτως.
Μέχρι στιγμής, ο Ανδρουλάκης έχει χρησιμοποιήσει για την ανανέωση και τη διεύρυνση του κόμματος μόνο το αρχηγικό του προνόμιο. Εχει διορίσει τρία – τέσσερα νέα στελέχη στη βιτρίνα – οι πρώτες επιλογές του για το ψηφοδέλτιο Επικρατείας το 2023 (Δουδωνής, Μάντζος) ήταν ενδεικτικές. Εχει περισυλλέξει ατάκτους της συριζαϊκής διασποράς – και θα περισυλλέξει κι άλλους. Δεν μπορεί όμως εύκολα κανείς να συναγάγει εκ των υστέρων πολιτικά ή ηλικιακά κριτήρια, πέραν της προσωπικής προαίρεσης του στρατολόγου.
Το ΠΑΣΟΚ έτσι ακολουθεί, με τις αισθητικές μόνο διαφορές, το προηγούμενο της Νέας Δημοκρατίας. Και το συντηρητικό κόμμα είχε επιχειρήσει να ανανεωθεί ακολουθώντας επιχειρηματικούς κανόνες διαχείρισης ανθρώπινων πόρων. Είχε αποπειραθεί να συλλέξει, τάχα, βιογραφικά με ανοιχτά μητρώα. Είχε κάνει όλη αυτή την προσπάθεια για να καταλήξει η ανανέωσή του να περιοριστεί σε όσους είχαν ήδη αναδειχθεί με προεδρικό χρίσμα – καταφέρνοντας έτσι να ανέβουν στη σκηνή και, κάποιοι από αυτούς, να εκλεγούν και με σταυρό.
Μπορεί η ιδέα να μην παρηγορεί τον Καστανίδη. Αλλά τα κόμματα, παλιά και νέα, δεν «προσλαμβάνουν» ούτε «απολύουν» ως ανοιχτοί οργανισμοί. Η οργανωτική τους αρχή είναι το αρχηγικό γούστο.
