Χθες συμπληρώθηκαν δέκα ημέρες από τότε που η ιστοσελίδα του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού «κατέβηκε», όπως λέμε, μετά την επίθεση στα ηλεκτρονικά του συστήματα. Η ηλεκτρονική επίθεση σε έναν δημόσιο φορέα δεν είναι κάτι καινούργιο ή πρωτοφανές. Πρωτοφανές όμως και παράδοξο για ένα φορέα της κυβέρνησης είναι να μένει «εκτός δικτύου» για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Δύο τινά μπορεί να συμβαίνουν: είτε το υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι τόσο σημαντικό για την (υπηρεσιακή) κυβέρνηση και αφήνει το πρόβλημα να σέρνεται είτε η ζημιά είναι πολύ μεγάλη και δεν διορθώνεται.
Αν ισχύει το πρώτο, τότε, σύμφωνοι, το ζήτημα είναι απλώς ελληνικό και πλέει στα θολά νερά της προεκλογικής ραθυμίας. Αν ισχύει το δεύτερο, τότε είναι πολύ σοβαρό. Μπορεί η ιστοσελίδα του ΥΠΠΟΑ να μην ήταν στις τοπ επιλογές της ηλεκτρονικής καθημερινότητας των πολιτών, αλλά υπάρχει μια σειρά από νευραλγικές υπηρεσίες και τομείς του υπουργείου που ήταν διασυνδεδεμένα μεταξύ τους και αφορούν τον πολίτη. Πήρε καιρό να γίνουν οι συνδέσεις, αλλά αρκούσε ένα κακόβουλο λογισμικό για να τις διαλύσει.
Οι ενδείξεις πάντως δεν είναι καλές. Το ηλεκτρονικό πρωτόκολλο είναι νεκρό, τα ηλεκτρονικά ταχυδρομεία δεν λειτουργούν, οι συνεδριάσεις των οργάνων γίνονται σε δευτερεύοντες χώρους και τα υπηρεσιακά έγγραφα μεταφέρονται με τον παλιό, παραδοσιακό τρόπο: εκτυπώσεις, ακριβή αντίγραφα, υπογραφές και σφραγίδες με το χέρι, παράδοση με κλητήρα κτλ. Χωρίς ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τα επείγοντα σήματα προς τις Αρχές, π.χ. μια διακοπή εργασιών λόγω πολεοδομικών αυθαιρεσιών, δεν μπορούν να σταλούν το ίδιο άμεσα. Υπό μία έννοια, η καθημερινή λειτουργία ενός ολόκληρου υπουργείου έχει επιστρέψει σε μια χάρτινη εποχή και σε πατέντες.
Η ενημέρωση για την κυβερνοεπίθεση που αντιμετώπισε το ΥΠΠΟΑ γίνεται με το σταγονόμετρο. Πέρα από μια λιτή ανακοίνωση στο Facebook του υπουργείου, με την οποία γνωστοποιήθηκε η κυβερνοεπίθεση την περασμένη εβδομάδα, δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια τι συνέβη. Σε ρεπορτάζ μας, στελέχη του ΥΠΠΟΑ έκαναν λόγο για μια σφοδρή επίθεση κακόβουλου λογισμικού, αλλά μέχρι εκεί. Κανείς δεν ήταν σε θέση να μας πει τι ακριβώς συνέβη, πότε θα αποκατασταθεί η βλάβη και, το κυριότερο, εάν χάθηκαν δεδομένα.
Υπάρχουν δύο ζητήματα εδώ: το ένα αφορά την αποκατάσταση μιας καθημερινής λειτουργίας ενός φορέα που αγγίζει τον πολίτη, ενώ το άλλο δείχνει ένα ευρύτερο έλλειμμα. Πόσο προστατευμένοι είναι οι δημόσιοι φορείς; Πόσο σύγχρονες είναι οι άμυνές τους; Πόσο ασφαλή είναι τα προσωπικά ψηφιακά μας δεδομένα στις κρατικές υπηρεσίες;
Αντί απαντήσεων ας κάνουμε μια βόλτα στη σελίδα Facebook του υπουργείου Πολιτισμού που λειτουργεί και δείχνει ότι όλα πάνε ρολόι. Εκεί το θέμα είναι το έκθεμα της εβδομάδας, το άγαλμα της θεάς Αθηνάς δημηγορούσης του 2ου αιώνα. Εκεί τα πάμε καλά. Με τις αρχαιότητες που δεν χρειάζονται σύνδεση.
