Στις ευρωεκλογές του 2019 τα κόμματα που κομψά τα τοποθετούμε «στα δεξιά της Ν.Δ.» είχαν συγκεντρώσει αθροιστικά 11% (Χρυσή Αυγή 4,87%, Βελόπουλος 4,18%, ΛΑΟΣ 1,2%, ΑΝΕΛ 0,8%). Ποσοστό εμφανώς υψηλότερο από το 7,37% που συγκέντρωσαν μαζί Βελόπουλος και Νίκη στις εκλογές του Μαΐου.
Τα νούμερα αυτά όμως δεν λένε όλη την αλήθεια. Στο άθροισμα δεν φαίνεται ότι χρειάστηκε ειδική νομοθετική ρύθμιση και μεσολάβηση της Δικαιοσύνης για να αποκλειστεί το πιο βίαιο και μιλιταριστικό κομμάτι της Ακροδεξιάς από τον εκλογικό στίβο – χωρίς ακόμη να είναι βέβαιο ότι θα μείνουν εκτός Βουλής οι επίγονοί του. Στις αυθαίρετες ταξινομήσεις δεν φαίνεται ούτε το ποσοστό εκείνης της σκληρής απορριπτικής ψήφου που μπορεί να κατευθύνεται σε σχήματα άλλης συμβολικής πλαισίωσης, χωρίς ωστόσο να διαφέρει ουσιωδώς ως προς τη ριζική αντίθεση που εκφράζει εναντίον του «συστήματος».
Μεταξύ εκείνων που βαράνε την καμπάνα για την επέλαση της Ακροδεξιάς και των άλλων που πανηγυρίζουν αμέριμνοι το τέλος του λαϊκισμού, κανείς δεν έχει δίκιο. Οι δυνάμεις που ευνοήθηκαν από το πολιτικό κλίμα της χρεοκοπίας, επιζούν στο περιθώριο, μεταλλαγμένες από τις κρίσεις που μεσολάβησαν – από το Προσφυγικό, την πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οποιος θέλει να καταλάβει τη μετάλλαξη, θα έπρεπε μάλλον να αρχίσει από τον εκλογικό χάρτη. Δεν είναι τυχαίο ότι τα δύο από τα συγγενή κόμματα που διεκδικούν την είσοδό τους στη Βουλή, έχουν τα ερείσματά τους στη Μακεδονία. Βελόπουλος και Νατσιός πέτυχαν τα υψηλότερα ποσοστά τους στην Πέλλα, την Πιερία, τη Β΄ Θεσσαλονίκης, τη Χαλκιδική, το Κιλκίς. Θα άξιζε να μελετούσε κανείς προσεκτικότερα τις αιτίες αυτής της συγκέντρωσης. Δεν είναι μόνο οι Πρέσπες. Είναι και άλλοι παράγοντες που έχουν συντελέσει στον σχηματισμό μιας νέας ταυτότητας – όπου ο θρησκευτικός συντηρητισμός και οι αντινεωτερικές δοξασίες, π.χ. κατά των εμβολίων, συνάπτονται με τα φιλορωσικά αισθήματα και την προπατορική, αντιδυτική καχυποψία.
Το χάσμα δεν έχει πλάτος, αλλά έχει βαθύνει πολύ.
Πώς αφέθηκαν αυτά τα ρεύματα να κατασταλάξουν σε κομματικά σχήματα; Ηταν μόνο η εμβέλεια των τοπικών τηλεοπτικών σταθμών, στους οποίους αμφότεροι οι αρχηγοί έχουν «αέρα» για να μεταδίδουν τα κηρύγματά τους; Ηταν μόνο η παραπληρωματική λειτουργία των νέων Μέσων, όπου τα μικρά ποίμνια είναι εύκολο να δικτυωθούν;
Οποια κι αν ήταν τα μέσα, το αποτέλεσμα είναι μια τομή που στο πλάτος της μπορεί να μοιάζει μικρή, φαίνεται όμως ότι αποκτά μεγαλύτερο βάθος. Φαίνεται ότι γίνεται ολοένα και δυσκολότερη η επικοινωνία αυτού του μέρους της κοινής γνώμης με την κοινωνική πλειοψηφία. Και οι λόγοι της απόστασης δεν είναι πρωτίστως οικονομικοί.
Αυτή τη δυσκολία αντανακλά και ο αφο-ρισμός για «κομματίδια». Δύο τέτοια κομματίδια, ανταγωνιζόμενα μεταξύ τους στη Βουλή για το ποιο θα εκφράσει «γνησιό-τερα» τη νέα ταυτότητα, δεν είναι πια «κομματίδια». Είναι κόμμα.
